DOQ

Laat een belletje rinkelen bij nieuw gediag­nosti­ceerde RA-patiën­ten

Mannelijke patiënten met reumatoïde artritis hebben een hoger cardiovasculair risico dan vrouwen. Dat schrijven onderzoekers van Reade in Amsterdam in Seminars in Arthritis and Rheumatism. Een betere samenwerking tussen reumatologen en huisartsen kan dit risico mitigeren, zegt arts-onderzoeker Reinder Raadsen. “Ondanks de richtlijnen wordt er nog steeds te weinig gescreend op hart- en vaatziekten binnen deze patiëntengroep.”

Patiënten die zijn gediagnosticeerd met reumatoïde artritis (RA) hebben een hoger risico op het ontwikkelen van cardiovasculaire ziekten. Maar hoewel cardiovasculaire screening en risicomanagement inmiddels in verschillende behandelrichtlijnen staat, laat de implementatie daarvan te wensen over. Om dit probleem in kaart te brengen, bepaalden onderzoekers van Reade, onder leiding van arts-onderzoeker Reinder Raadsen, het cardiovasculaire risico bij mensen die net de diagnose RA hadden gekregen, zodat ze daar een eventuele preventieve behandeling op konden afstemmen.

“Ik merkte dat cardiovasculaire screening bij RA-patiënten te weinig wordt gedaan, ondanks de richtlijnen”

Arts-onderzoeker Reinder Raadsen

Screening

De onderzoekers screenden alle patiënten van 40 tot 70 jaar met een recente RA-diagnose tussen mei 2019 en december 2022 op cardiovasculaire ziekten en risicofactoren. “De screening omvatte een lichamelijk onderzoek waaronder een bloeddrukmeting, en laboratoriumtests om het lipidenprofiel te bepalen”, legt Raadsen uit. “Op grond daarvan berekenden we het tienjaarsrisico op sterfte aan hart- en vaatziekten. Dat legden we voor aan zowel de patiënt als diens huisarts.” In totaal werden 125 RA-patiënten geïncludeerd in het onderzoek. Er was sprake van een hoog of zeer hoog cardiovasculair risico bij 50% van de mannen, vergeleken met slechts 4% van de vrouwen. Toch startte slechts 26% van de patiënten uit de hoogste risicogroep na de screening met antihypertensiva of statines.

Mannen met RA hebben een ongunstiger cardiovasculair risicoprofiel dan vrouwen, vooral als het gaat om de groep met een hoog of zeer hoog risico, zegt Raadsen. “We weten dat mannen in het algemeen een hoger risico op hart- en vaatziekten hebben dan vrouwen. Daar komt bij dat meer mannen roken en vaker lijden aan hypertensie en dyslipidemie. We wisten van deze verklaringen, maar dat ze zouden leiden tot zo’n groot verschil, verbaasde ons.”

Goede afspraken

De resultaten laten zien dat een standaard cardiovasculaire screening bij nieuw gediagnosticeerde RA-patiënten, met name bij mannen, hoognodig is, meent Raadsen. Hij denkt dat het loont om te letten op cardiovasculaire risicofactoren, zoals roken en een verhoogd BMI. “We weten dat inflammatie bijdraagt aan vasculaire schade en daarmee het ontwikkelen van hart- en vaatziekten. Roken en in mindere mate een verhoogd gewicht spelen daar een rol in. Aangezien bij RA ook sprake is van systemische inflammatie, is het logisch dat we RA-patiënten structureel screenen op hart- en vaatziekten.”

Het is daarom noodzakelijk om goede afspraken te maken tussen huisartsen en reumatologen, vindt Raadsen. “Tijdens mijn opleiding heb ik geleerd dat een cardiovasculaire screening nodig is bij RA. Gedurende dit onderzoek merkte ik dat dit weinig wordt gedaan, ondanks de algemeen bekende info in de richtlijnen. Het lastige is dat er nationaal en regionaal allerlei verschillende afspraken zijn gemaakt over screenen. Dat is niet duidelijk voor de behandelaar.”

“Bedenk als behandelaar: is deze patiënt al gescreend? En als ik het te druk heb, wie kan ik het dan laten doen?”

Toekomst

De conclusie die behandelaars dan ook moeten trekken uit Raadsens onderzoek is dat er een duidelijk verhoogd risico op hart- en vaatziekten is bij met name mannelijke RA-patiënten. De aankomende cardiovasculaire richtlijnen binnen RA zullen deze bevinding bekrachtigen. “Hoe meer mensen deze kennis bereikt, hoe beter, en hoe makkelijker het is om afspraken met elkaar te maken over het waar, wanneer en hoe van een cardiovasculaire screening.”

Concreet hoopt Raadsen dat de boodschap van zijn onderzoek beklijft bij reumatologen en huisartsen, en dat er vooral een belletje gaat rinkelen bij nieuw gediagnosticeerde RA-patiënten. “Is er al een screening gedaan? Zo niet, zal ik het dan zelf oppakken? Of als het te druk is: wie kan ik het dan wél laten doen? Cardiovasculaire ziekten zijn de grootste oorzaak van overlijden na de diagnose RA. Daar kunnen en moeten we als behandelaars iets mee.”

Referentie: Raadsen R, Hansildaar R, van Kuijk AWR, Nurmohamed MT. Male rheumatoid arthritis patients at substantially higher risk for cardiovascular mortality in comparison to women. Semin Arthritis Rheum. 2023 Oct;62:152233.  

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?

‘Iedereen heeft recht op zorg’

Ongedocumenteerde in je spreekkamer? Er is meer mogelijk dan je denkt, stellen Amarylle van Doorn en Daan Frehe. Een afwerende houding is hierbij als zorgverlener niet gewenst. “De enige voorwaarde is dat je jezelf bij het CAK moet aansluiten. Veel zorgaanbieders weten dat niet.”


0
Laat een reactie achterx