DOQ

Laat een belletje rinkelen bij nieuw gediag­nosti­ceerde RA-patiën­ten

Mannelijke patiënten met reumatoïde artritis hebben een hoger cardiovasculair risico dan vrouwen. Dat schrijven onderzoekers van Reade in Amsterdam in Seminars in Arthritis and Rheumatism. Een betere samenwerking tussen reumatologen en huisartsen kan dit risico mitigeren, zegt arts-onderzoeker Reinder Raadsen. “Ondanks de richtlijnen wordt er nog steeds te weinig gescreend op hart- en vaatziekten binnen deze patiëntengroep.”

Patiënten die zijn gediagnosticeerd met reumatoïde artritis (RA) hebben een hoger risico op het ontwikkelen van cardiovasculaire ziekten. Maar hoewel cardiovasculaire screening en risicomanagement inmiddels in verschillende behandelrichtlijnen staat, laat de implementatie daarvan te wensen over. Om dit probleem in kaart te brengen, bepaalden onderzoekers van Reade, onder leiding van arts-onderzoeker Reinder Raadsen, het cardiovasculaire risico bij mensen die net de diagnose RA hadden gekregen, zodat ze daar een eventuele preventieve behandeling op konden afstemmen.

“Ik merkte dat cardiovasculaire screening bij RA-patiënten te weinig wordt gedaan, ondanks de richtlijnen”

Arts-onderzoeker Reinder Raadsen

Screening

De onderzoekers screenden alle patiënten van 40 tot 70 jaar met een recente RA-diagnose tussen mei 2019 en december 2022 op cardiovasculaire ziekten en risicofactoren. “De screening omvatte een lichamelijk onderzoek waaronder een bloeddrukmeting, en laboratoriumtests om het lipidenprofiel te bepalen”, legt Raadsen uit. “Op grond daarvan berekenden we het tienjaarsrisico op sterfte aan hart- en vaatziekten. Dat legden we voor aan zowel de patiënt als diens huisarts.” In totaal werden 125 RA-patiënten geïncludeerd in het onderzoek. Er was sprake van een hoog of zeer hoog cardiovasculair risico bij 50% van de mannen, vergeleken met slechts 4% van de vrouwen. Toch startte slechts 26% van de patiënten uit de hoogste risicogroep na de screening met antihypertensiva of statines.

Mannen met RA hebben een ongunstiger cardiovasculair risicoprofiel dan vrouwen, vooral als het gaat om de groep met een hoog of zeer hoog risico, zegt Raadsen. “We weten dat mannen in het algemeen een hoger risico op hart- en vaatziekten hebben dan vrouwen. Daar komt bij dat meer mannen roken en vaker lijden aan hypertensie en dyslipidemie. We wisten van deze verklaringen, maar dat ze zouden leiden tot zo’n groot verschil, verbaasde ons.”

Goede afspraken

De resultaten laten zien dat een standaard cardiovasculaire screening bij nieuw gediagnosticeerde RA-patiënten, met name bij mannen, hoognodig is, meent Raadsen. Hij denkt dat het loont om te letten op cardiovasculaire risicofactoren, zoals roken en een verhoogd BMI. “We weten dat inflammatie bijdraagt aan vasculaire schade en daarmee het ontwikkelen van hart- en vaatziekten. Roken en in mindere mate een verhoogd gewicht spelen daar een rol in. Aangezien bij RA ook sprake is van systemische inflammatie, is het logisch dat we RA-patiënten structureel screenen op hart- en vaatziekten.”

Het is daarom noodzakelijk om goede afspraken te maken tussen huisartsen en reumatologen, vindt Raadsen. “Tijdens mijn opleiding heb ik geleerd dat een cardiovasculaire screening nodig is bij RA. Gedurende dit onderzoek merkte ik dat dit weinig wordt gedaan, ondanks de algemeen bekende info in de richtlijnen. Het lastige is dat er nationaal en regionaal allerlei verschillende afspraken zijn gemaakt over screenen. Dat is niet duidelijk voor de behandelaar.”

“Bedenk als behandelaar: is deze patiënt al gescreend? En als ik het te druk heb, wie kan ik het dan laten doen?”

Toekomst

De conclusie die behandelaars dan ook moeten trekken uit Raadsens onderzoek is dat er een duidelijk verhoogd risico op hart- en vaatziekten is bij met name mannelijke RA-patiënten. De aankomende cardiovasculaire richtlijnen binnen RA zullen deze bevinding bekrachtigen. “Hoe meer mensen deze kennis bereikt, hoe beter, en hoe makkelijker het is om afspraken met elkaar te maken over het waar, wanneer en hoe van een cardiovasculaire screening.”

Concreet hoopt Raadsen dat de boodschap van zijn onderzoek beklijft bij reumatologen en huisartsen, en dat er vooral een belletje gaat rinkelen bij nieuw gediagnosticeerde RA-patiënten. “Is er al een screening gedaan? Zo niet, zal ik het dan zelf oppakken? Of als het te druk is: wie kan ik het dan wél laten doen? Cardiovasculaire ziekten zijn de grootste oorzaak van overlijden na de diagnose RA. Daar kunnen en moeten we als behandelaars iets mee.”

Referentie: Raadsen R, Hansildaar R, van Kuijk AWR, Nurmohamed MT. Male rheumatoid arthritis patients at substantially higher risk for cardiovascular mortality in comparison to women. Semin Arthritis Rheum. 2023 Oct;62:152233.  

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Aandacht voor sterven

Rozemarijn van Bruchem-Visser pleit voor meer aandacht voor het stervensproces van de patiënt vanuit de zorgverlener. “Het ontbreekt vaak aan kennis over de praktische aspecten. Dat maakt het lastig om het gesprek te openen voor veel zorgverleners.”

Taalbarrière en geen tolk? Geen passende zorg

“Sinds het ministerie van VWS in 2012 de subsidie voor landelijke tolkendiensten stopte zien we veel onwenselijke situaties. Zo kunnen we geen passende zorg bieden”, vertelt jeugdarts Petra de Jong. Ze zet zich in voor de campagne ‘Tolken terug in de zorg, alstublieft’.

Casus: man met veranderd defatiepatroon, krampen en borborygmi

Een man wordt gestuurd in verband met een veranderd defecatiepatroon, met krampen en borborygmi. Er is geen bloedverlies. De eetlust is normaal en er is geen gewichtsverlies. Wat is uw diagnose?

Een dokter is geen monteur

Pieter Barnhoorn pleit voor bezielde en bezielende zorg, waarbij contact met de patiënt centraal staat. Zijn visie overstijgt het traditionele biomedische model: “Waarom moet alles efficiënt en onpersoonlijk? Dat is toch niet de reden waarom mensen de zorg in gaan?”

Casus: patiënt met veel jeuk

U ziet een zestienjarige patiënte met veel jeuk en een blanco voorgeschiedenis. Patiënte krijgt een corticosteroïd van de huisarts, maar dat helpt niet. Wat is uw diagnose?

Voer een open gesprek na diagnose dementie

Judith Meijers wil standaard een open gesprek over wensen en grenzen met mensen die net de diagnose dementie hebben gekregen. “Zorgprofessionals die deze gesprekken voeren, vertelden dat ze meer voldoening uit hun werk halen.”

Casus: man met bloedverlies per anum

Een man van 67 jaar komt omdat hij helder rood bloedverlies per anum heeft. Er zijn geen andere klachten, de eetlust is goed, hij is niet afgevallen. De familie anamnese is niet bijdragend. Wat is uw diagnose?

Familie­gesprekken op de IC: zo kan het morgen beter

Artsen kunnen familieleden van IC-patiënten beter betrekken als ze inspelen op hun wensen, concludeerde Aranka Akkermans. Hiervoor geeft ze concrete handvatten. “Artsen vullen intuïtief zelf in hoe de naasten betrokken willen worden.”

‘Practice what you preach’

Huisarts Chris Otten geeft praktische tips om leefstijl en preventie meer aandacht in de spreekkamer te geven. Wat werkt en wat beslist niet? “Ik máák tijd voor een leefstijlgesprek. Desnoods laat ik er mijn spreekuur voor uitlopen.”

‘Niet behandelen is ook een optie’

Existentieel behandelen gaat ervan uit dat een patiënt pas een weloverwogen beslissing kan maken als hij álle gevolgen kent. Tatjana Seute onderzoekt hoe dit het beste ingezet kan worden in de praktijk. “Het is belangrijk dat je als arts weet wie je tegenover je hebt.”


0
Laat een reactie achterx