DOQ

‘Lage sociaal­eco­nomische status is een indicator voor diabetes type 2’

Willen we ziekten voorkomen, complicaties van aandoeningen de pas afsnijden en daarmee zorguitgaven in toom houden, dan is het raadzaam specifieke aandacht te ontwikkelen voor mensen met een laag inkomen. Dat is een belangrijke les uit een in oktober gepubliceerd artikel over diabetes type 2. Eerste auteur is Yinjie Zhu van het Universitair Medisch Centrum Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen. “Ontwikkel specifiek preventief en curatief beleid voor deze groep.”

Wie deel uitmaakt van een huishouden met een maximum maandinkomen van 2000 euro, maakt 3% kans op gediagnosticeerde diabetes type 2. Onder mensen met een hoge sociaaleconomische status (SES) is de prevalentie aanzienlijk lager: 1,1%. Ook bij ongediagnosticeerde diabetes type 2 blijkt het verschil groot te zijn: 3% voor de groep met een laag inkomen versus 1,8% voor degenen met een hoge SES. Deze bevindingen, gedaan in de populatie van de Dutch Lifelines Cohort Study, zijn in oktober gepubliceerd.1

“Onder patiënten met diabetes type 2 met een lage SES komt gevolgschade van de ziekte meer voor”

Onderzoeker en eerste auteur Yinjie Zhu

Drie inkomenscategorieën

Yinjie Zhu: “Lifelines is een biobank met gegevens van inmiddels 167.000 volwassenen uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De populatie is representatief voor de bevolking van deze provincies. Wij hebben van meer dan 100.000 30-plussers de data geanalyseerd uit 2007 tot 2013. Het bijzondere van Lifelines is de combinatie van sociaaleconomische factoren zoals het huishoudinkomen enerzijds en aan gezondheid gerelateerde informatie zoals medicatiegebruik anderzijds. De biobank stelde ons in staat naar verbanden te zoeken tussen inkomen, diabetes type 2 en gevolgschade van deze ziekte.” De wetenschappers deden dit op verzoek van het ministerie van VWS. Zij deelden de onderzoekspopulatie op in drie inkomenscategorieën: laag, midden en hoog.

Bloedwaarden

Het meest in het oog springt de aangetoonde relatie tussen inkomen, ongediagnosticeerde diabetes type 2 en diabetesgevolgschades in dezelfde populatie. Zhu: “Er bestond al best veel evidence voor het verband tussen SES en gediagnosticeerde diabetes type 2. Voor een relatie tussen inkomen en ongediagnosticeerde diabetes type 2 en gevolgschade was veel minder bewijs.” Gediagnosticeerde patiënten waren te identificeren via gegevens over medicijngebruik of behandelingen voor diabetes type 2, maar hoe konden de wetenschappers ongediagnosticeerde diabetes type 2 vaststellen? Zhu: ‘In Lifelines worden ook bloedwaarden geregistreerd. Zo konden we achterhalen welke deelnemers volgens de criteria diabetes type 2 hebben, maar geen medicijnen gebruiken of niet behandeld worden.”
Een ander belangrijk verschil tussen de laagste en hoogste inkomenscategorie is dat onder patiënten met diabetes type 2 met een lage SES gevolgschade van de ziekte meer voorkomt dan bij personen die een hogere SES hebben. Voorbeelden zijn hart- en vaatziekten, een hoge bloeddruk, beroerte, nierfalen en oogaandoeningen. Zhu: “Bij de diabetespatiënten met een hoog inkomen zagen we dat 3,3% drie of meer van dit soort complicaties heeft. Onder patiënten met een laag inkomen gaat het om 7,1%.”

“In de ideale situatie is van iedere burger een bloedmonster beschikbaar dat kan worden onderzocht op diabetes type 2”

Laagdrempelige screening

Vroegtijdige diagnostiek van diabetes type 2 biedt vele voordelen: minder ziektelast, minder te behandelen gezondheidscomplicaties en minder zorguitgaven. Laagdrempelige screening is dan ook aanbevelenswaardig, stellen de onderzoekers. Zhu: “In de ideale situatie is van iedere burger een bloedmonster beschikbaar dat kan worden onderzocht op diabetes type 2. Maar een biobank voor de hele bevolking lijkt me onhaalbaar. Het moet wél mogelijk zijn dat beleidsmakers meer focussen op mensen met een lage SES. Zij zouden preventief en ook curatief beleid kunnen ontwikkelen dat op maat van deze groep is gesneden, en detectie en behandeling van diabetes type 2 in een vroegtijdig stadium mogelijk maakt. Ook zouden huisartsen meer rekening kunnen houden met het inzicht dat diabetes type 2 vaker voorkomt bij mensen met een laag inkomen. Een lage SES is een indicator voor deze chronische ziekte. Nu diagnosticeert de huisarts vaak pas diabetes type 2 wanneer de patiënt zich meldt met complicaties van de ziekte.”

Referentie:

  1. Socio-economic gradients in diagnosed and undiagnosed Type 2 diabetes and its related health complications.
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx