DOQ

Left is right bij refluxklachten

Brandend maagzuur is een veelvoorkomende gezondheidsklacht. Doordat goedwerkende maagzuurremmers eenvoudig beschikbaar zijn, is recent weinig onderzoek verricht naar leefstijlfactoren ter behandeling van refluxklachten. “Uit ouder onderzoek bleek dat het slapen op de linkerzijde mogelijk brandend maagzuur kan verminderen”, vertelt Jeroen Schuitenmaker, arts in opleiding tot MDL-arts in het Amsterdam UMC. Hij onderzocht of slapen op de linkerzij een geschikte behandeloptie is voor nachtelijke refluxklachten.

In Westerse landen heeft ongeveer 20% van de mensen last van refluxklachten. “Deze klachten zijn vaak gerelateerd aan leefstijl”, vertelt Jeroen Schuitenmaker. “Het komt vaker voor bij mensen met overgewicht, mensen die ongezond eten of mensen die roken.” Dit maakt dat het aanpassen van de leefstijl de belangrijkste eerste stap is bij de behandeling van refluxklachten. “Stoppen met roken, afvallen, niet te laat eten bij nachtelijke refluxklachten, het vermijden van voedingsstoffen die de maagzuurklachten verergeren. Bijvoorbeeld alcohol, pittig eten of koolzuurhoudende dranken.”

“Bij het slapen op de linkerzij stroomt daadwerkelijk minder maagzuur de slokdarm in”

MDL-arts in opleiding Jeroen Schuitenmaker

Registreren slaappositie

Ook maagzuurbinders of maagzuurremmers werken goed, zegt Schuitenmaker. Toch blijft een aantal mensen last houden van nachtelijke refluxklachten. Uit oudere en experimentele onderzoeken bleek dat het slapen op de linkerzij een positieve invloed zou hebben op nachtelijke reflux. Goed en recent onderzoek ontbrak echter. “Ik heb verschillende studies opgezet naar het effect van de slaappositie op refluxklachten.” Zo heeft Schuitenmaker bij een groep van 58 patiënten met ernstige refluxklachten gemeten of de slaappositie van invloed is op het terugstromen van maagzuur in de slokdarm.
Door een klein apparaatje op de borstkas te plakken, kon de slaappositie van deze mensen geregistreerd worden, en met behulp van een maagzuurmeting werd de zuurgraad in de slokdarm gemeten. “Hiermee toonden we aan dat er bij het slapen op de linkerzij daadwerkelijk minder maagzuur de slokdarm instroomt.” De belangrijkste reden hiervoor is eigenlijk heel simpel, legt Schuitenmaker uit: de anatomische positie van de maag en slokdarm. “Door de kromming van de maag bevindt een groot deel van de maag zich boven de slokdarm op het moment dat we op onze rechterzij liggen. Hierdoor kan het maagzuur makkelijker de slokdarm instromen.”

“Liggen op linkerzijde is de beste slaaphouding bij refluxklachten”

Left is right

Het vervolgonderzoek dat Schuitenmaker uitvoerde bij 100 patiënten met milde refluxklachten, richtte zich op de vraag of deze klachten afnamen als zij op hun linkerzij sliepen. “Met behulp van een apparaatje dat trilde op het moment dat mensen op hun rechterzij gingen liggen, probeerden we hen te trainen op hun linkerzij te slapen. De resultaten van dit onderzoek lieten zien dat het liggen op de linkerzij minder refluxklachten en uiteindelijk ook minder maagzuur in de slokdarm geeft. Dus: left is right, oftewel liggen op linkerzijde is de beste slaaphouding bij refluxklachten.”

“Refluxklachten kennen verschillende oorzaken, dus de behandeling moet ook op verschillende manieren aangepakt worden”

Trainen met een smartwatch

Schuitenmaker heeft zijn promotie nu afgerond en is inmiddels in opleiding tot maag-darm-leverarts. Het onderzoek naar de invloed van slaappositie op refluxklachten stopt echter niet. In verdere studies, waar hij ook nauw bij betrokken is, zal onderzocht worden of het mogelijk is om de slaappositie te trainen met behulp van een smartwatch. “Een smartwatch kan heel nauwkeurig registeren of iemand op zijn linker- of rechterzijde ligt, aan de hand van de positie van de hand.”
Verder hoopt Schuitenmaker dat het advies om op de linkerzijde te slapen onderdeel gaat worden van het pakket aan leefstijladviezen dat de huisarts geeft bij refluxklachten. “Onze resultaten zijn niet het ei van Columbus”, geeft hij aan. “Refluxklachten kennen verschillende oorzaken, dus de behandeling moet ook op verschillende manieren aangepakt worden. Maar dan is het slapen op de linkerzij een mooi en praktisch advies dat voor patiënten vrij eenvoudig uit te voeren is.”

Een lekenversie van het proefschrift van Jeroen Schuitenmaker is hier in te zien.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De zorgverlener als verwonderaar

Steeds meer resultaten wijzen uit dat een goed contact tussen de zorgverlener, het kind en de ouders, veel leed kan voorkomen. Piet Leroy zet zich in voor pijn- en traumavrije zorg bij kinderen. “Ik spreek nooit over lastige ouders, wel over kwetsbare ouders.”

Aandacht voor sterven

Rozemarijn van Bruchem-Visser pleit voor meer aandacht voor het stervensproces van de patiënt vanuit de zorgverlener. “Het ontbreekt vaak aan kennis over de praktische aspecten. Dat maakt het lastig om het gesprek te openen voor veel zorgverleners.”

Taalbarrière en geen tolk? Geen passende zorg

“Sinds het ministerie van VWS in 2012 de subsidie voor landelijke tolkendiensten stopte zien we veel onwenselijke situaties. Zo kunnen we geen passende zorg bieden”, vertelt jeugdarts Petra de Jong. Ze zet zich in voor de campagne ‘Tolken terug in de zorg, alstublieft’.

Casus: man met veranderd defatiepatroon, krampen en borborygmi

Een man wordt gestuurd in verband met een veranderd defecatiepatroon, met krampen en borborygmi. Er is geen bloedverlies. De eetlust is normaal en er is geen gewichtsverlies. Wat is uw diagnose?

Een dokter is geen monteur

Pieter Barnhoorn pleit voor bezielde en bezielende zorg, waarbij contact met de patiënt centraal staat. Zijn visie overstijgt het traditionele biomedische model: “Waarom moet alles efficiënt en onpersoonlijk? Dat is toch niet de reden waarom mensen de zorg in gaan?”

Casus: patiënt met veel jeuk

U ziet een zestienjarige patiënte met veel jeuk en een blanco voorgeschiedenis. Patiënte krijgt een corticosteroïd van de huisarts, maar dat helpt niet. Wat is uw diagnose?

Voer een open gesprek na diagnose dementie

Judith Meijers wil standaard een open gesprek over wensen en grenzen met mensen die net de diagnose dementie hebben gekregen. “Zorgprofessionals die deze gesprekken voeren, vertelden dat ze meer voldoening uit hun werk halen.”

Casus: man met bloedverlies per anum

Een man van 67 jaar komt omdat hij helder rood bloedverlies per anum heeft. Er zijn geen andere klachten, de eetlust is goed, hij is niet afgevallen. De familie anamnese is niet bijdragend. Wat is uw diagnose?

Familie­gesprekken op de IC: zo kan het morgen beter

Artsen kunnen familieleden van IC-patiënten beter betrekken als ze inspelen op hun wensen, concludeerde Aranka Akkermans. Hiervoor geeft ze concrete handvatten. “Artsen vullen intuïtief zelf in hoe de naasten betrokken willen worden.”

‘Practice what you preach’

Huisarts Chris Otten geeft praktische tips om leefstijl en preventie meer aandacht in de spreekkamer te geven. Wat werkt en wat beslist niet? “Ik máák tijd voor een leefstijlgesprek. Desnoods laat ik er mijn spreekuur voor uitlopen.”


0
Laat een reactie achterx