DOQ

Leidende rol voor reumatoloog bij kosten­effec­tief inzetten b/tsDMARDs

De kosten van de gezondheidszorg nemen hand over hand toe, maar dit gaat een grens bereiken. Artsen kunnen hierin verantwoordelijkheid nemen door op de hoogte te zijn van de kosten van geneesmiddelen en verstandig gebruik te maken van dure geneesmiddelen. Een werkgroep van experts binnen de reumatische aandoeningen, waaronder arts in opleiding tot reumatoloog Céleste van der Togt, heeft daarom evidence-based aandachtspunten geformuleerd voor kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs.

De laatste decennia zijn de behandelmogelijkheden voor patiënten met inflammatoire reumatische aandoeningen enorm toegenomen. Met name b/tsDMARDs zijn een grote rol gaan spelen bij de behandeling van deze aandoeningen. Hoewel deze DMARDs effectief zijn, zijn ze kostbaar en duurder dan csDMARDs. De huidige uitdaging voor clinici is niet alleen een goede ziektecontrole te bereiken bij patiënten, maar dit ook op de meest kostenefficiënte manier te doen. Het huidige project had als doel een systematisch overzicht te geven van de literatuur over strategieën om de kosteneffectiviteit bij de behandeling van reumatische aandoeningen te verbeteren. Daarnaast wilden de experts de internationale, op consensus gebaseerde aandachtspunten voor kosteneffectiviteit bij het voorschrijven van b/tsDMARDs formuleren.

“De werkgroep stelde 12 strategieën op voor het optimaliseren van kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs”

Arts in opleiding tot reumatoloog Céleste van der Togt

12 strategieën

In september 2020 is hiervoor een werkgroep opgericht. Deze bestond uit 13 experts uit 7 Europese landen. In de eerste projectfase identificeerde een van de experts aan de hand van interviews met de andere experts alle relevante strategieën voor het kosteneffectief gebruiken van b/tsDMARDs. Daarbij kwamen vier manieren naar voren om de kosteneffectiviteit te verhogen: een verlaging van de geneesmiddelprijs, een lagere benodigde hoeveelheid geneesmiddel, lagere bijkomende niet-medicamenteuze kosten en een verbeterde werkzaamheid of veiligheid, of een verminderde belasting van de patiënt. Daarnaast stelde de werkgroep 12 strategieën op voor het optimaliseren van kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs, waaronder responsvoorspelling, gebruik van biosimilars/generieke geneesmiddelen, een lagere initiële dosis, het optimaliseren van de farmacokinetische blootstelling, het verbeteren van de therapietrouw en dosisoptimalisatie op basis van ziekteactiviteit.

“Kosteneffectiviteitsoverwegingen zijn een belangrijk aspect van de behandeling en reumatologen zouden hierin een leidende rol moeten spelen”

Overkoepelende principes

In de tweede projectfase is voor elk van de strategieën een systematisch literatuuronderzoek uitgevoerd. De derde fase bestond uit het formuleren van overkoepelende principes en aandachtspunten, gebaseerd op de gevonden studies. De vijf overkoepelende principes zijn:

  1. De behandelkeuze moet gebaseerd zijn op gedeelde besluitvorming tussen de patiënt en de reumatoloog;
  2. Treat-to-target is de hoeksteen van de behandeling met b/tsDMARDs bij reumatoïde artritis, artritis psoriatica en axiale spondyloartritis;
  3. Kosteneffectiviteitsoverwegingen zijn een belangrijk aspect van de behandeling en reumatologen zouden hierin een leidende rol moeten spelen;
  4. Het vergoedingsbeleid moet kosteneffectief gebruik van farmacologische behandelingen dekken, zowel on-label als off-label, wanneer dit evidence-based is en ondersteund wordt door (inter)nationale richtlijnen;
  5. Bio-originators en goedgekeurde biosimilars worden als vergelijkbaar beschouwd en alle aanbevelingen gelden dus in gelijke mate voor biologische originelen en biosimilars.

Uitgangspunt

Naast deze overkoepelende principes zijn 20 aandachtspunten geformuleerd. Deze aandachtspunten zijn volgens de werkgroep te gebruiken in aanvulling op de aanbevelingen voor de behandeling van reumatoïde artritis, artritis psoriatica en axiale spondyloartritis en zijn breed toepasbaar in verschillende zorgomgevingen. Dit kader van strategieën en bijbehorende aandachtspunten voor kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs bij inflammatoire reumatische aandoeningen kan een uitgangspunt zijn om kosteneffectiviteit in de klinische zorg te integreren. Céleste van der Togt: “Met name voor het gebruik van biosimilars, het lager doseren van rituximab en het afbouwen van b/tsDMARDs bij rustige ziekte is veel bewijs, waardoor wij dit als werkgroep in het kader van  kosteneffectiviteit sterk aanraden. Het voorspellen van respons op b/tsDMARDs en het switchen van b/tsDMARDs bij rustige ziekte zijn theoretisch interessante strategieën, dit wordt echter nog niet aangeraden vanwege het ontbreken van bewijs.”

Referentie: Van der Togt CJT, Van den Bemt B, Aletaha D, et al. Points to consider for cost-effective use of biological and targeted synthetic DMARDs in inflammatory rheumatic diseases: results from an umbrella review and international Delphi study. RMD Open 2023;9(1):e002898. doi: 10.1136/rmdopen-2022-002898.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Meer aandacht nodig voor de basisarts

In de zorg zijn veel openstaande vacatures en de werkdruk stijgt. Een van de oorzaken: het tekort aan basisartsen. De Jonge Specialist probeert het tij te keren. Maar het is een complex vraagstuk, vertellen bestuursleden Phebe Berben en Leene Vermeulen.

Casus: vrouw die niet kan boeren

Een 23-jarige vrouw klaag over een lang aanhoudend drukkend gevoel achter het sternum, met name na de maaltijd. Het lukt haar dan niet om te boeren. Braken zorgt meestal snel voor verlichting van de klachten. Wat is uw diagnose?

Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen

In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.

Weg met de dokter: de positieve werking van natuur op gezondheid

Contact met de natuur kan stress verminderen en het welzijn verbeteren, vertelt huisarts Pim van den Dungen. Een ervaring die hij graag wil delen met andere zorgverleners. Ook in de spreekkamer ziet hij kansen voor natuur in de zorg.

Casus: man met verlies van intimiteit na prostaat­kanker­behandeling

Een 58-jarige man komt bij de medisch seksuoloog vanwege verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling. Sildenafil heeft een matig effect gehad en de voorgeschreven vacuümpomp gebruikt hij niet. Wat is het meest aangewezen beleid?

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”

Jeugdige en brede denktank werkt aan oplossingen voor de zorg

In de Denktank Gezond Verstand werken studenten uit verschillende studierichtingen samen aan oplossingen voor vraagstukken van ziekenhuizen. “Zij leren zo wat nodig is om samen verandering in gang te zetten”, vertelt initiatiefnemer Daantje Gratama.