DOQ

Leidende rol voor reumatoloog bij kosten­effec­tief inzetten b/tsDMARDs

De kosten van de gezondheidszorg nemen hand over hand toe, maar dit gaat een grens bereiken. Artsen kunnen hierin verantwoordelijkheid nemen door op de hoogte te zijn van de kosten van geneesmiddelen en verstandig gebruik te maken van dure geneesmiddelen. Een werkgroep van experts binnen de reumatische aandoeningen, waaronder arts in opleiding tot reumatoloog Céleste van der Togt, heeft daarom evidence-based aandachtspunten geformuleerd voor kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs.

De laatste decennia zijn de behandelmogelijkheden voor patiënten met inflammatoire reumatische aandoeningen enorm toegenomen. Met name b/tsDMARDs zijn een grote rol gaan spelen bij de behandeling van deze aandoeningen. Hoewel deze DMARDs effectief zijn, zijn ze kostbaar en duurder dan csDMARDs. De huidige uitdaging voor clinici is niet alleen een goede ziektecontrole te bereiken bij patiënten, maar dit ook op de meest kostenefficiënte manier te doen. Het huidige project had als doel een systematisch overzicht te geven van de literatuur over strategieën om de kosteneffectiviteit bij de behandeling van reumatische aandoeningen te verbeteren. Daarnaast wilden de experts de internationale, op consensus gebaseerde aandachtspunten voor kosteneffectiviteit bij het voorschrijven van b/tsDMARDs formuleren.

“De werkgroep stelde 12 strategieën op voor het optimaliseren van kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs”

Arts in opleiding tot reumatoloog Céleste van der Togt

12 strategieën

In september 2020 is hiervoor een werkgroep opgericht. Deze bestond uit 13 experts uit 7 Europese landen. In de eerste projectfase identificeerde een van de experts aan de hand van interviews met de andere experts alle relevante strategieën voor het kosteneffectief gebruiken van b/tsDMARDs. Daarbij kwamen vier manieren naar voren om de kosteneffectiviteit te verhogen: een verlaging van de geneesmiddelprijs, een lagere benodigde hoeveelheid geneesmiddel, lagere bijkomende niet-medicamenteuze kosten en een verbeterde werkzaamheid of veiligheid, of een verminderde belasting van de patiënt. Daarnaast stelde de werkgroep 12 strategieën op voor het optimaliseren van kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs, waaronder responsvoorspelling, gebruik van biosimilars/generieke geneesmiddelen, een lagere initiële dosis, het optimaliseren van de farmacokinetische blootstelling, het verbeteren van de therapietrouw en dosisoptimalisatie op basis van ziekteactiviteit.

“Kosteneffectiviteitsoverwegingen zijn een belangrijk aspect van de behandeling en reumatologen zouden hierin een leidende rol moeten spelen”

Overkoepelende principes

In de tweede projectfase is voor elk van de strategieën een systematisch literatuuronderzoek uitgevoerd. De derde fase bestond uit het formuleren van overkoepelende principes en aandachtspunten, gebaseerd op de gevonden studies. De vijf overkoepelende principes zijn:

  1. De behandelkeuze moet gebaseerd zijn op gedeelde besluitvorming tussen de patiënt en de reumatoloog;
  2. Treat-to-target is de hoeksteen van de behandeling met b/tsDMARDs bij reumatoïde artritis, artritis psoriatica en axiale spondyloartritis;
  3. Kosteneffectiviteitsoverwegingen zijn een belangrijk aspect van de behandeling en reumatologen zouden hierin een leidende rol moeten spelen;
  4. Het vergoedingsbeleid moet kosteneffectief gebruik van farmacologische behandelingen dekken, zowel on-label als off-label, wanneer dit evidence-based is en ondersteund wordt door (inter)nationale richtlijnen;
  5. Bio-originators en goedgekeurde biosimilars worden als vergelijkbaar beschouwd en alle aanbevelingen gelden dus in gelijke mate voor biologische originelen en biosimilars.

Uitgangspunt

Naast deze overkoepelende principes zijn 20 aandachtspunten geformuleerd. Deze aandachtspunten zijn volgens de werkgroep te gebruiken in aanvulling op de aanbevelingen voor de behandeling van reumatoïde artritis, artritis psoriatica en axiale spondyloartritis en zijn breed toepasbaar in verschillende zorgomgevingen. Dit kader van strategieën en bijbehorende aandachtspunten voor kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs bij inflammatoire reumatische aandoeningen kan een uitgangspunt zijn om kosteneffectiviteit in de klinische zorg te integreren. Céleste van der Togt: “Met name voor het gebruik van biosimilars, het lager doseren van rituximab en het afbouwen van b/tsDMARDs bij rustige ziekte is veel bewijs, waardoor wij dit als werkgroep in het kader van  kosteneffectiviteit sterk aanraden. Het voorspellen van respons op b/tsDMARDs en het switchen van b/tsDMARDs bij rustige ziekte zijn theoretisch interessante strategieën, dit wordt echter nog niet aangeraden vanwege het ontbreken van bewijs.”

Referentie: Van der Togt CJT, Van den Bemt B, Aletaha D, et al. Points to consider for cost-effective use of biological and targeted synthetic DMARDs in inflammatory rheumatic diseases: results from an umbrella review and international Delphi study. RMD Open 2023;9(1):e002898. doi: 10.1136/rmdopen-2022-002898.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: oude vrouw met gepig­men­teerde huid­afwij­king op de boven­arm

Een 79-jarige vrouw bezoekt de dermatoloog voor beoordeling van een gepigmenteerde huidafwijking op de linker bovenarm. In de kinderjaren is zij ernstig door de zon verbrand. Haar moeder kreeg op 89-jarige leeftijd een melanoom. Wat is uw diagnose?

Het belang van goede ethiek­onder­steuning bij morele twijfels over eutha­nasie­verzoeken

Medisch ethici kunnen artsen helpen om morele stress te verlichten en hen ondersteunen bij een zorgvuldige afweging van complexe euthanasieverzoeken. Soms missen zij echter de competenties om die rol goed in te vullen, stelt medisch ethicus Suzanne Metselaar van Amsterdam UMC.

DRUP-studie laat zien wat off-label doelgerichte thera­pie kan opleveren

Voor patiënten met uitgezaaide kanker zonder reguliere behandelopties kan een specifieke DNA-afwijking soms toch nieuwe kansen bieden, vertelt Karlijn Verkerk. “We hebben inmiddels gezien dat off-labelgebruik echt tot veranderingen in de klinische praktijk kan leiden.”

‘Artsen denken al snel dat een vrouw zich aanstelt’

Monique Steegers ziet dat pijnklachten van vrouwen nog te vaak worden weggewuifd of verkeerd geïnterpreteerd door artsen. Volgens haar leidt dat niet alleen tot vertraagde diagnoses, maar ook tot meer chronische pijn en onnodig leed. “We móeten dit veranderen.”

Carrièresabotage: ‘Het is niet eerlijk en het kan ook jou overkomen’

Jamiu Busari onderzocht het fenomeen carrièresabotage in de medische en academische wereld. Veel respondenten herkenden het direct. Waarom blijft dit soort onrecht vaak onbesproken? “Dit fenomeen raakt ons allemaal.”

Morfine als post­opera­tief alter­natief voor oxycodon: helpt dat eigenlijk?

Apotheker Eward Melis onderzocht of morfine na een operatie veiliger is dan oxycodon als het gaat om langdurig opioïdgebruik, zoals de laatste jaren steeds vaker wordt gesuggereerd. “Ik had dit niet verwacht.”

Casus: vrouw met steeds meer episodes van draaiduizeligheid

Een 52-jarige vrouw, die als tiener menstruele migraine heeft gehad, komt op uw spreekuur vanwege episodes van draaiduizeligheid. Een episodes duurt meestal 30-60 minuten. Er zijn geen duidelijke triggers, zoals hoofdbewegingen. Wat is uw diagnose?

Bewegingsgerichte zorg stimuleert zelfredzaamheid van patiënten

Bewegingsgerichte zorg kan helpen functieverlies tijdens ziekenhuisopname te beperken, vertellen Selma Kok en Fabienne van der Meulen. Dit leidt tot onder andere kortere opnames. Samen vertellen ze over het belang van bewegingsgerichte zorg.

Zorgverleners slaan handen ineen tegen handel in recept­medicatie

Een nieuw protocol helpt voorschrijvers om handel van receptmedicatie bij kwetsbare groepen tegen te gaan. Marleen Horsting en Lennart Wasmoeth lichten de achtergrond hiervan toe. “Op straat wordt pregabaline ook wel ‘madame courage’ genoemd.”

‘Er is zoveel ervarings­kennis onder genees­kunde­student­en, zonde om die niet te gebruiken’

Geneeskundestudenten met een chronische ziekte hebben ervaring als patiënt en weten hoe het is om met een aandoening te leven. Het programma ‘Medische dubbeltalenten’ zet die ervaringskennis in het onderwijs in. Dubbeltalent Soete Meertens vertelt.