DOQ

Leidende rol voor reumatoloog bij kosten­effec­tief inzetten b/tsDMARDs

De kosten van de gezondheidszorg nemen hand over hand toe, maar dit gaat een grens bereiken. Artsen kunnen hierin verantwoordelijkheid nemen door op de hoogte te zijn van de kosten van geneesmiddelen en verstandig gebruik te maken van dure geneesmiddelen. Een werkgroep van experts binnen de reumatische aandoeningen, waaronder arts in opleiding tot reumatoloog Céleste van der Togt, heeft daarom evidence-based aandachtspunten geformuleerd voor kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs.

De laatste decennia zijn de behandelmogelijkheden voor patiënten met inflammatoire reumatische aandoeningen enorm toegenomen. Met name b/tsDMARDs zijn een grote rol gaan spelen bij de behandeling van deze aandoeningen. Hoewel deze DMARDs effectief zijn, zijn ze kostbaar en duurder dan csDMARDs. De huidige uitdaging voor clinici is niet alleen een goede ziektecontrole te bereiken bij patiënten, maar dit ook op de meest kostenefficiënte manier te doen. Het huidige project had als doel een systematisch overzicht te geven van de literatuur over strategieën om de kosteneffectiviteit bij de behandeling van reumatische aandoeningen te verbeteren. Daarnaast wilden de experts de internationale, op consensus gebaseerde aandachtspunten voor kosteneffectiviteit bij het voorschrijven van b/tsDMARDs formuleren.

“De werkgroep stelde 12 strategieën op voor het optimaliseren van kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs”

Arts in opleiding tot reumatoloog Céleste van der Togt

12 strategieën

In september 2020 is hiervoor een werkgroep opgericht. Deze bestond uit 13 experts uit 7 Europese landen. In de eerste projectfase identificeerde een van de experts aan de hand van interviews met de andere experts alle relevante strategieën voor het kosteneffectief gebruiken van b/tsDMARDs. Daarbij kwamen vier manieren naar voren om de kosteneffectiviteit te verhogen: een verlaging van de geneesmiddelprijs, een lagere benodigde hoeveelheid geneesmiddel, lagere bijkomende niet-medicamenteuze kosten en een verbeterde werkzaamheid of veiligheid, of een verminderde belasting van de patiënt. Daarnaast stelde de werkgroep 12 strategieën op voor het optimaliseren van kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs, waaronder responsvoorspelling, gebruik van biosimilars/generieke geneesmiddelen, een lagere initiële dosis, het optimaliseren van de farmacokinetische blootstelling, het verbeteren van de therapietrouw en dosisoptimalisatie op basis van ziekteactiviteit.

“Kosteneffectiviteitsoverwegingen zijn een belangrijk aspect van de behandeling en reumatologen zouden hierin een leidende rol moeten spelen”

Overkoepelende principes

In de tweede projectfase is voor elk van de strategieën een systematisch literatuuronderzoek uitgevoerd. De derde fase bestond uit het formuleren van overkoepelende principes en aandachtspunten, gebaseerd op de gevonden studies. De vijf overkoepelende principes zijn:

  1. De behandelkeuze moet gebaseerd zijn op gedeelde besluitvorming tussen de patiënt en de reumatoloog;
  2. Treat-to-target is de hoeksteen van de behandeling met b/tsDMARDs bij reumatoïde artritis, artritis psoriatica en axiale spondyloartritis;
  3. Kosteneffectiviteitsoverwegingen zijn een belangrijk aspect van de behandeling en reumatologen zouden hierin een leidende rol moeten spelen;
  4. Het vergoedingsbeleid moet kosteneffectief gebruik van farmacologische behandelingen dekken, zowel on-label als off-label, wanneer dit evidence-based is en ondersteund wordt door (inter)nationale richtlijnen;
  5. Bio-originators en goedgekeurde biosimilars worden als vergelijkbaar beschouwd en alle aanbevelingen gelden dus in gelijke mate voor biologische originelen en biosimilars.

Uitgangspunt

Naast deze overkoepelende principes zijn 20 aandachtspunten geformuleerd. Deze aandachtspunten zijn volgens de werkgroep te gebruiken in aanvulling op de aanbevelingen voor de behandeling van reumatoïde artritis, artritis psoriatica en axiale spondyloartritis en zijn breed toepasbaar in verschillende zorgomgevingen. Dit kader van strategieën en bijbehorende aandachtspunten voor kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs bij inflammatoire reumatische aandoeningen kan een uitgangspunt zijn om kosteneffectiviteit in de klinische zorg te integreren. Céleste van der Togt: “Met name voor het gebruik van biosimilars, het lager doseren van rituximab en het afbouwen van b/tsDMARDs bij rustige ziekte is veel bewijs, waardoor wij dit als werkgroep in het kader van  kosteneffectiviteit sterk aanraden. Het voorspellen van respons op b/tsDMARDs en het switchen van b/tsDMARDs bij rustige ziekte zijn theoretisch interessante strategieën, dit wordt echter nog niet aangeraden vanwege het ontbreken van bewijs.”

Referentie: Van der Togt CJT, Van den Bemt B, Aletaha D, et al. Points to consider for cost-effective use of biological and targeted synthetic DMARDs in inflammatory rheumatic diseases: results from an umbrella review and international Delphi study. RMD Open 2023;9(1):e002898. doi: 10.1136/rmdopen-2022-002898.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?