DOQ

Leidende rol voor reumatoloog bij kosten­effec­tief inzetten b/tsDMARDs

De kosten van de gezondheidszorg nemen hand over hand toe, maar dit gaat een grens bereiken. Artsen kunnen hierin verantwoordelijkheid nemen door op de hoogte te zijn van de kosten van geneesmiddelen en verstandig gebruik te maken van dure geneesmiddelen. Een werkgroep van experts binnen de reumatische aandoeningen, waaronder arts in opleiding tot reumatoloog Céleste van der Togt, heeft daarom evidence-based aandachtspunten geformuleerd voor kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs.

De laatste decennia zijn de behandelmogelijkheden voor patiënten met inflammatoire reumatische aandoeningen enorm toegenomen. Met name b/tsDMARDs zijn een grote rol gaan spelen bij de behandeling van deze aandoeningen. Hoewel deze DMARDs effectief zijn, zijn ze kostbaar en duurder dan csDMARDs. De huidige uitdaging voor clinici is niet alleen een goede ziektecontrole te bereiken bij patiënten, maar dit ook op de meest kostenefficiënte manier te doen. Het huidige project had als doel een systematisch overzicht te geven van de literatuur over strategieën om de kosteneffectiviteit bij de behandeling van reumatische aandoeningen te verbeteren. Daarnaast wilden de experts de internationale, op consensus gebaseerde aandachtspunten voor kosteneffectiviteit bij het voorschrijven van b/tsDMARDs formuleren.

“De werkgroep stelde 12 strategieën op voor het optimaliseren van kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs”

Arts in opleiding tot reumatoloog Céleste van der Togt

12 strategieën

In september 2020 is hiervoor een werkgroep opgericht. Deze bestond uit 13 experts uit 7 Europese landen. In de eerste projectfase identificeerde een van de experts aan de hand van interviews met de andere experts alle relevante strategieën voor het kosteneffectief gebruiken van b/tsDMARDs. Daarbij kwamen vier manieren naar voren om de kosteneffectiviteit te verhogen: een verlaging van de geneesmiddelprijs, een lagere benodigde hoeveelheid geneesmiddel, lagere bijkomende niet-medicamenteuze kosten en een verbeterde werkzaamheid of veiligheid, of een verminderde belasting van de patiënt. Daarnaast stelde de werkgroep 12 strategieën op voor het optimaliseren van kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs, waaronder responsvoorspelling, gebruik van biosimilars/generieke geneesmiddelen, een lagere initiële dosis, het optimaliseren van de farmacokinetische blootstelling, het verbeteren van de therapietrouw en dosisoptimalisatie op basis van ziekteactiviteit.

“Kosteneffectiviteitsoverwegingen zijn een belangrijk aspect van de behandeling en reumatologen zouden hierin een leidende rol moeten spelen”

Overkoepelende principes

In de tweede projectfase is voor elk van de strategieën een systematisch literatuuronderzoek uitgevoerd. De derde fase bestond uit het formuleren van overkoepelende principes en aandachtspunten, gebaseerd op de gevonden studies. De vijf overkoepelende principes zijn:

  1. De behandelkeuze moet gebaseerd zijn op gedeelde besluitvorming tussen de patiënt en de reumatoloog;
  2. Treat-to-target is de hoeksteen van de behandeling met b/tsDMARDs bij reumatoïde artritis, artritis psoriatica en axiale spondyloartritis;
  3. Kosteneffectiviteitsoverwegingen zijn een belangrijk aspect van de behandeling en reumatologen zouden hierin een leidende rol moeten spelen;
  4. Het vergoedingsbeleid moet kosteneffectief gebruik van farmacologische behandelingen dekken, zowel on-label als off-label, wanneer dit evidence-based is en ondersteund wordt door (inter)nationale richtlijnen;
  5. Bio-originators en goedgekeurde biosimilars worden als vergelijkbaar beschouwd en alle aanbevelingen gelden dus in gelijke mate voor biologische originelen en biosimilars.

Uitgangspunt

Naast deze overkoepelende principes zijn 20 aandachtspunten geformuleerd. Deze aandachtspunten zijn volgens de werkgroep te gebruiken in aanvulling op de aanbevelingen voor de behandeling van reumatoïde artritis, artritis psoriatica en axiale spondyloartritis en zijn breed toepasbaar in verschillende zorgomgevingen. Dit kader van strategieën en bijbehorende aandachtspunten voor kosteneffectief gebruik van b/tsDMARDs bij inflammatoire reumatische aandoeningen kan een uitgangspunt zijn om kosteneffectiviteit in de klinische zorg te integreren. Céleste van der Togt: “Met name voor het gebruik van biosimilars, het lager doseren van rituximab en het afbouwen van b/tsDMARDs bij rustige ziekte is veel bewijs, waardoor wij dit als werkgroep in het kader van  kosteneffectiviteit sterk aanraden. Het voorspellen van respons op b/tsDMARDs en het switchen van b/tsDMARDs bij rustige ziekte zijn theoretisch interessante strategieën, dit wordt echter nog niet aangeraden vanwege het ontbreken van bewijs.”

Referentie: Van der Togt CJT, Van den Bemt B, Aletaha D, et al. Points to consider for cost-effective use of biological and targeted synthetic DMARDs in inflammatory rheumatic diseases: results from an umbrella review and international Delphi study. RMD Open 2023;9(1):e002898. doi: 10.1136/rmdopen-2022-002898.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”

Wacht niet tot de patiënt zich uitspreekt

Patiënten lijken tegenwoordig mondiger dan ooit. Maar vijftig jaar onderzoek laat een ander beeld zien. Mondigheid blijkt bovendien niet alleen iets van de patiënt: ook de zorgverlener bepaalt hoeveel ruimte een patiënt krijgt, stelt Sandra van Dulmen.

Casus: vrouw met pijn op de borst na kankerdiagnose

Een 73-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege misselijkheid, kortademigheid en acute pijn op de borst. Een paar dagen ervoor kreeg zij te horen dat zij waarschijnlijk uitgezaaide alvleesklierkanker heeft. Wat is uw diagnose?

Gebrek aan samenwerking remt inzet van AI in de zorg

Veel AI-toepassingen voor de zorg bereiken de werkvloer niet. Sara Ben Hmido onderzocht welke barrières implementatie in de weg staan en legt uit waarom samenwerking vanaf het begin cruciaal is. “Als AI-ontwikkelaar moet je vanaf het begin optrekken met zorgverleners.”

Casus: vrouw met symptomatisch galsteenlijden zonder cholecystitis

Een 41-jarige vrouw bezoekt de SEH vanwege buikpijn. Echografie van het abdomen toont een dunwandige galblaas gevuld met concrementen en verwijde galwegen. De radioloog concludeert dat er sprake is van choledocholithiasis zonder cholecystitis. Wat is uw beleid?

Voorkom aangeleerde hulpe­­loosheid: laat zorgprofessionals zelf met oplos­­singen komen

Als zorgprofessionals herhaaldelijk ervaren dat hun inbreng niets verandert, kunnen ze stoppen met meedenken. Kjeld Aij legt uit hoe kleine verbeteringen en meer invloed op de werkvloer aangeleerde hulpeloosheid kunnen voorkomen. “Er is bijna altijd enige invloed, hoe klein ook.”

Op het spoor van een intoxicatie

Volgens SEH-arts en toxicoloog Femke Gresnigt ontbreekt een intoxicatie nog te vaak in de differentiaaldiagnose. “Soms denken we daar pas aan als andere oorzaken zijn uitgesloten. Dan kan er al kostbare tijd verloren zijn gegaan.”

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.

Resistente schimmels: het ondergeschoven kindje in het gezondheidsdebat

Resistente schimmels vormen een groeiend maar nog onderbelicht gezondheidsrisico, waarschuwt Paul Verweij. Een internationale aanpak is hierbij nodig. “Tot vijf jaar geleden kenden wij Candida auris niet eens, nu verspreidt deze zich wereldwijd.”