DOQ

Levenslang antistolling of stoppen na initiële behandeling?

De nieuwe VTE-PREDICT risicoscore voorspelt in de dagelijkse praktijk de individuele risico’s op een recidief veneuze trombo-embolie (VTE) en een klinisch relevante bloeding na de initiële antistollingsbehandeling. Maria de Winter legt uit hoe de score tot stand kwam en hoe deze in de praktijk te gebruiken is.

De huidige richtlijnen adviseren om de risico’s op recidief VTE en bloedingen tegen elkaar af te wegen en de patiënt hierbij te betrekken. De richtlijnen geven echter geen houvast bij het inschatten van de persoonlijke risico’s, noch hoe shared-decision making moet plaatsvinden. Hoe beslis je dan of je je patiënt levenslang antistolling geeft, of stopt na de initiële behandeling?
“De richtlijn beschrijft het algemene risico voor grote groepen patiënten”, zegt Maria de Winter, arts assistent interne geneeskunde in het Utrechts Diakonessenhuis. Ze promoveerde vorig jaar op o.a. het onderzoek naar VTE-PREDICT. “Zo weten we dat iemand met een VTE, zonder uitlokkende factor zoals een operatie, zonder antistolling gemiddeld 30% kans op een recidief heeft binnen vijf jaar, en dat de behandeling met antistolling jaarlijks 1-2% kans op een ernstige bloeding geeft.”

“De externe validatie liet zien dat de risico’s voorspeld met de risicoscore goed overeenkomen met de geobserveerde risico’s”

Arts assistent interne geneeskunde Maria de Winter

Individueel risico

Samen met haar collega’s ontwikkelde De Winter een predictiemodel dat de individuele en absolute risico’s gedurende vijf jaar op zowel een recidief VTE als een klinisch relevante bloeding weergeeft. Bloedingen zijn klinisch relevant als de patiënt medische hulp zoekt die leidt tot een behandeling van de bloeding en/of een aanpassing van de bloedverdunnende therapie.
In januari publiceerden de onderzoekers de bevindingen over de ontwikkeling en externe validatie van VTE-PREDICT.1 “We stelden de score op met de gegevens van ruim 15.000 patiënten en valideerden deze in externe cohorten met bijna 60.000 patiënten die representatief zijn voor de hele populatie patiënten met een VTE (met en zonder uitlokkende factor en zonder actieve kanker). De externe validatie liet zien dat de met de risicoscore voorspelde risico’s goed overeenkomen met de geobserveerde risico’s.”, zegt de Winter.

“Het uiteindelijke beleid komt tot stand op basis van shared decision making en niet op basis van alleen de berekende risicoscores”

Spreekkamer

Hoe ziet de Winter het gebruik van VTE-PREDICT in de spreekkamer? “Met de risicoscore kun je de patiënt het persoonlijke absolute risico op een recidief VTE laten zien met en zonder gebruik van bloedverdunners. Tegelijkertijd laat de score de kans op een klinisch relevante bloeding zien in beide scenario’s.”
“Belangrijk is om deze risico’s samen met de patiënt af te wegen. Voor de ene patiënt zal het voorkomen van een bloeding zwaarder wegen, terwijl de andere patiënt het belangrijker vindt om een recidief te voorkomen”, zegt de Winter. “Stel, iemand heeft een recidiefkans van 10% en een bloedingskans van 5%. Als de patiënt een fanatiek kickbokser is, wat gepaard gaat met een verhoogde kans op bloedingen, dan is deze wellicht niet bereid dit bloedingsrisico te lopen. Stel de patiënt wil een traumatische ic-opname na een longembolie nooit meer meemaken, dan accepteert deze wellicht eerder het bloedingsrisico. Het uiteindelijke beleid komt dus tot stand op basis van shared decision making en niet op basis van de berekende risicoscores alleen.”
De jonge doctor hoopt dat de score uiteindelijk zijn weg vindt naar de internationale richtlijnen, juist vanwege de voordelen die VTE-PREDICT biedt. “VTE-PREDICT kan worden gebruikt voor zowel het persoonlijke recidief- als bloedingsrisico bij de hele populatie patiënten met VTE na de initiële behandeling. Hiermee overbruggen we een belangrijke kloof die clinici ervaren in het advies van de richtlijn.”

Iedereen kan VTE-PREDICT gebruiken, maar nog niet voor de klinische praktijk. De aanvraag voor een Europees MDR-certificaat voor medische hulpmiddelen loopt nog.
VTE-PREDICT kwam tot stand in samenwerking met ORTEC B.V., mede door een subsidie van ZonMw.

Referentie: 1. De Winter MA, Büller HR, Carrier M, et al. Recurrent venous thromboembolism and bleeding with extended anticoagulation: the VTE-PREDICT risk score. Eur Heart J. 2023;ehac776.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”

Wacht niet tot de patiënt zich uitspreekt

Patiënten lijken tegenwoordig mondiger dan ooit. Maar vijftig jaar onderzoek laat een ander beeld zien. Mondigheid blijkt bovendien niet alleen iets van de patiënt: ook de zorgverlener bepaalt hoeveel ruimte een patiënt krijgt, stelt Sandra van Dulmen.

Casus: vrouw met pijn op de borst na kankerdiagnose

Een 73-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege misselijkheid, kortademigheid en acute pijn op de borst. Een paar dagen ervoor kreeg zij te horen dat zij waarschijnlijk uitgezaaide alvleesklierkanker heeft. Wat is uw diagnose?

Gebrek aan samenwerking remt inzet van AI in de zorg

Veel AI-toepassingen voor de zorg bereiken de werkvloer niet. Sara Ben Hmido onderzocht welke barrières implementatie in de weg staan en legt uit waarom samenwerking vanaf het begin cruciaal is. “Als AI-ontwikkelaar moet je vanaf het begin optrekken met zorgverleners.”

Casus: vrouw met symptomatisch galsteenlijden zonder cholecystitis

Een 41-jarige vrouw bezoekt de SEH vanwege buikpijn. Echografie van het abdomen toont een dunwandige galblaas gevuld met concrementen en verwijde galwegen. De radioloog concludeert dat er sprake is van choledocholithiasis zonder cholecystitis. Wat is uw beleid?

Voorkom aangeleerde hulpe­­loosheid: laat zorgprofessionals zelf met oplos­­singen komen

Als zorgprofessionals herhaaldelijk ervaren dat hun inbreng niets verandert, kunnen ze stoppen met meedenken. Kjeld Aij legt uit hoe kleine verbeteringen en meer invloed op de werkvloer aangeleerde hulpeloosheid kunnen voorkomen. “Er is bijna altijd enige invloed, hoe klein ook.”

Op het spoor van een intoxicatie

Volgens SEH-arts en toxicoloog Femke Gresnigt ontbreekt een intoxicatie nog te vaak in de differentiaaldiagnose. “Soms denken we daar pas aan als andere oorzaken zijn uitgesloten. Dan kan er al kostbare tijd verloren zijn gegaan.”

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.

Resistente schimmels: het ondergeschoven kindje in het gezondheidsdebat

Resistente schimmels vormen een groeiend maar nog onderbelicht gezondheidsrisico, waarschuwt Paul Verweij. Een internationale aanpak is hierbij nodig. “Tot vijf jaar geleden kenden wij Candida auris niet eens, nu verspreidt deze zich wereldwijd.”