DOQ

‘Maak een centraal aanmeld­systeem voor opleidings­plaatsen tot specialist’

Artsen met een Turkse of Marokkaanse migratieachtergrond zijn ondervertegenwoordigd onder medisch specialisten. Die conclusie trekt socioloog en onderzoeker Lianne Mulder. Een centraal aanmeldsysteem voor opleidingsplaatsen zou volgens haar een eerste stap zijn om hier verandering in te brengen.

Haar studie naar migratieachtergronden bij medisch specialisten noemt Lianne Mulder zelf een ‘bonusstudie’. Het gaat om een van de onderzoeken die de socioloog heeft gedaan voor haar aanstaande promotie aan Amsterdam UMC waarin ze focust op kansenongelijkheid voor wie arts en medisch specialist wil worden. De bonusstudie heeft het ondertussen al geschopt tot een artikel in The Lancet.

“Aan hun capaciteiten kan het niet liggen. Als je eenmaal arts kunt worden, kun je ook specialist worden”

Socioloog en onderzoeker Lianne Mulder

BIG-register

“Voor de studie heb ik in het BIG-register gekeken wie arts is en wie specialist en die data gekoppeld aan data over onder meer migratieachtergrond en geslacht”, legt Mulder uit.  “Wanneer je ‘geen migratieachtergrond’ en ‘Europese migratieachtergrond’ samenvat als ‘wit’ en een migratieachtergrond van buiten Europa als ‘van kleur’, dan hebben witte mannelijke artsen de grootste kans om specialist te zijn en vrouwelijke artsen van kleur de kleinste kans.”

Het verschilt per specialisme hoeveel specialisten er zijn met een migratieachtergrond. Zo had bijna de helft van de thoraxchirurgen in 2021 een migratieachtergrond. Dat kon ook een Europese achtergrond zijn. Onder de artsen voor verstandelijk gehandicapten waren relatief de minste artsen werkzaam met een migratieachtergrond.
Mulder vindt vooral de cijfers van specialisten met Turkse of Marokkaanse migratieachtergrond opvallend. Ze vond in het BIG-register van 2021 dat in 22 van de 34 geregistreerde specialismen er minder dan 10 specialisten zijn met een Turkse of Marokkaanse migratieachtergrond.

Afspiegeling

“Er is sprake van ondervertegenwoordiging”, stelt Mulder. “Specialisten met een Turkse of Marokkaanse migratieachtergrond vormen slecht 1,2% van alle specialisten. En er zijn 850.000 Nederlanders met die migratieachtergronden, omgerekend 4,8% van de bevolking. Voor de beste zorg voor iedereen is het belangrijk dat werkzame specialisten een afspiegeling zijn van de samenleving.”
De kansen om de representativiteit te verbeteren zijn er volgens de onderzoeker. “Er zijn nu ruim 600 artsen met een Turkse of Marokkaanse migratieachtergrond die geen specialist zijn. Aan hun capaciteiten kan het niet liggen. Als je eenmaal arts kunt worden, kun je ook specialist worden.”
De onderzoeker benadrukt dat het haar niet gaat om ‘ethnic matching’, het idee dat een patiënt wordt behandeld door een zorgverlener met dezelfde herkomst. “Maar bij zo’n lage vertegenwoordiging kunnen zij als patiënten met deze achtergronden ook nauwelijks per toeval een specialist met dezelfde achtergrond treffen.”

“Het is ook fijn als we zouden kunnen kijken wie er solliciteren en worden afgewezen”

Aanmeldsysteem

Mulder kijkt als wetenschapper ook naar de Verenigde Staten waar veel onderzoek is gedaan naar de effecten van vertegenwoordiging in de zorg. Ze wijst op een conclusie die daar is getrokken. “In gebieden waar meer zwarte artsen werkzaam zijn, leeft de zwarte bevolking langer. Ik ben benieuwd naar wat het voor Nederland betekent als de representativiteit beter zal zijn.”
De onderzoeker pleit op basis van haar data en conclusies voor een andere manier van solliciteren. “Maak een centraal aanmeldsysteem voor opleidingsplaatsen tot specialist, net als in de VS”, zegt ze. “Daar kun je dan alle vacatures voor opleidingsplekken op plaatsen. Zo kun je onderzoeken waarom bij verschillende specialismen bepaalde groepen onder- of oververtegenwoordigd zijn. Het is ook fijn als we zouden kunnen kijken wie er solliciteren en worden afgewezen, want nu weten we ook dat niet goed. Op basis van die data kunnen we dan met experts kijken wat nodig is om de situatie te verbeteren.”

“Wie weet is er meer diversiteit onder de onlangs aangenomen aiossen”

Meer data

Socioloog Mulder had voor het onderzoek naar diversiteit graag het Opleidingsregister van de KNMG willen gebruiken, maar kreeg de data niet. “Ik hoop natuurlijk dat mijn data al achterhaald zijn. Wie weet is er meer diversiteit onder de onlangs aangenomen aiossen. Vanaf januari ga ik in mijn postdoc de diversiteit in het hele BIG-register onderzoeken, dus ook van onder anderen de verpleegkundigen, verloskundigen, apothekers en tandartsen.”  

Referentie:

  1. Mulder, Lianne, Wouters, Anouk, U, Eddymurphy, et al. Diversity in the pathway from medical student to specialist in the Netherlands: a retrospective cohort study. The Lancet Regional Health Europe 35, 100749.
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Aandacht voor sterven

Rozemarijn van Bruchem-Visser pleit voor meer aandacht voor het stervensproces van de patiënt vanuit de zorgverlener. “Het ontbreekt vaak aan kennis over de praktische aspecten. Dat maakt het lastig om het gesprek te openen voor veel zorgverleners.”

Taalbarrière en geen tolk? Geen passende zorg

“Sinds het ministerie van VWS in 2012 de subsidie voor landelijke tolkendiensten stopte zien we veel onwenselijke situaties. Zo kunnen we geen passende zorg bieden”, vertelt jeugdarts Petra de Jong. Ze zet zich in voor de campagne ‘Tolken terug in de zorg, alstublieft’.

Casus: man met veranderd defatiepatroon, krampen en borborygmi

Een man wordt gestuurd in verband met een veranderd defecatiepatroon, met krampen en borborygmi. Er is geen bloedverlies. De eetlust is normaal en er is geen gewichtsverlies. Wat is uw diagnose?

Een dokter is geen monteur

Pieter Barnhoorn pleit voor bezielde en bezielende zorg, waarbij contact met de patiënt centraal staat. Zijn visie overstijgt het traditionele biomedische model: “Waarom moet alles efficiënt en onpersoonlijk? Dat is toch niet de reden waarom mensen de zorg in gaan?”

Casus: patiënt met veel jeuk

U ziet een zestienjarige patiënte met veel jeuk en een blanco voorgeschiedenis. Patiënte krijgt een corticosteroïd van de huisarts, maar dat helpt niet. Wat is uw diagnose?

Voer een open gesprek na diagnose dementie

Judith Meijers wil standaard een open gesprek over wensen en grenzen met mensen die net de diagnose dementie hebben gekregen. “Zorgprofessionals die deze gesprekken voeren, vertelden dat ze meer voldoening uit hun werk halen.”

Casus: man met bloedverlies per anum

Een man van 67 jaar komt omdat hij helder rood bloedverlies per anum heeft. Er zijn geen andere klachten, de eetlust is goed, hij is niet afgevallen. De familie anamnese is niet bijdragend. Wat is uw diagnose?

Familie­gesprekken op de IC: zo kan het morgen beter

Artsen kunnen familieleden van IC-patiënten beter betrekken als ze inspelen op hun wensen, concludeerde Aranka Akkermans. Hiervoor geeft ze concrete handvatten. “Artsen vullen intuïtief zelf in hoe de naasten betrokken willen worden.”

‘Practice what you preach’

Huisarts Chris Otten geeft praktische tips om leefstijl en preventie meer aandacht in de spreekkamer te geven. Wat werkt en wat beslist niet? “Ik máák tijd voor een leefstijlgesprek. Desnoods laat ik er mijn spreekuur voor uitlopen.”

‘Niet behandelen is ook een optie’

Existentieel behandelen gaat ervan uit dat een patiënt pas een weloverwogen beslissing kan maken als hij álle gevolgen kent. Tatjana Seute onderzoekt hoe dit het beste ingezet kan worden in de praktijk. “Het is belangrijk dat je als arts weet wie je tegenover je hebt.”


0
Laat een reactie achterx
Lees ook: ‘Toen ik weer een witte jas aan mocht, telde ik weer mee als mens’

Naar dit artikel »

Lees ook: ‘Elk mens telt! Evenveel?’

Naar dit artikel »