DOQ

Machine learning en fMRI voorspellen optimale diepe hersenstimulatie bij parkinson

fMRI kan, gecombineerd met machine learning, de ideale manier van diepe hersenstimulatie voorspellen bij patiënten met de ziekte van Parkinson. Dat schrijven Canadese onderzoekers in het tijdschrift Nature Communications. Volgens de wetenschappers hebben parkinsonpatiënten dankzij deze aanpak sneller een optimale vorm van hersenstimulatie, en hoeven zij daarvoor minder vaak het ziekenhuis te bezoeken.

Diepe hersenstimulatie (deep brain stimulation, DBS) is een behandeloptie voor patiënten met de ziekte van Parkinson bij wie bewegingsklachten zoals tremor en traagheid toenemen ondanks behandeling met geneesmiddelen. Bij DBS wordt een elektrode chirurgisch ingebracht in de hersenen. Deze elektrode geeft pulsen af die de bewegingsklachten onderdrukken. De meest gekozen plaats voor de elektrode is de nucleus subthalamicus, een belangrijk knooppunt in het motorische systeem.

Ideale instellingen

Het succes van DBS is gestoeld op de juiste dosis elektriciteit op de juiste plaats in de hersenen. Na de DBS-operatie moeten veel patiënten talloze keren naar de kliniek komen op zoek naar de ideale instellingen. Canadese wetenschappers van de universiteit van Toronto deden daarom onderzoek naar het nut van functionele MRI (fMRI) en machine learning bij het voorspellen naar de juiste instellingen.

Responspatroon

De onderzoekers, onder leiding van Alexandre Boutet, zetten een observationele trial op met 67 patiënten met de ziekte van Parkinson. De auteurs konden bepalen of de patiënten optimaal werden gestimuleerd; op dat moment was op de MRI-scan een karakteristiek responspatroon zichtbaar in de motorische kernen van de hersenen. Met deze data onderzochten de wetenschappers of zij met behulp van deze fMRI-data ook konden voorspellen of een patiënt optimaal wordt gestimuleerd. Daarvoor gebruikten zij de fMRI-data van 39 parkinsonpatiënten met klinisch geoptimaliseerde DBS. Het model bleek te werken bij data van zowel patiënten met klinisch geoptimaliseerde DBS als patiënten die nog geen stimulatie hadden gekregen.

fMRI als biomarker

fMRI-data van parkinsonpatiënten die DBS ondergaan kan een biomarker zijn voor de klinische respons, schrijven de onderzoekers. Hun resultaten moeten nog wel verder worden gevalideerd, maar schetsen een vergezicht waarin DBS bij patiënten met parkinson kan worden geoptimaliseerd met behulp van fMRI en een computerprogramma. Dat zorgt voor minder ziekenhuisbezoeken en een snellere effectieve behandeling, en daarmee een hogere kwaliteit van leven.

Referentie: Boutet A, Madhavan R, Elias GJB et al. Predicting optimal deep brain stimulation parameters for Parkinson’s disease using functional MRI and machine learning

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen

In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.

Weg met de dokter: de positieve werking van natuur op gezondheid

Contact met de natuur kan stress verminderen en het welzijn verbeteren, vertelt huisarts Pim van den Dungen. Een ervaring die hij graag wil delen met andere zorgverleners. Ook in de spreekkamer ziet hij kansen voor natuur in de zorg.

Casus: man met verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling

Een 58-jarige man komt bij de medisch seksuoloog vanwege verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling. Sildenafil heeft een matig effect gehad en de voorgeschreven vacuümpomp gebruikt hij niet. Wat is het meest aangewezen beleid?

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”

Jeugdige en brede denktank werkt aan oplossingen voor de zorg

In de Denktank Gezond Verstand werken studenten uit verschillende studierichtingen samen aan oplossingen voor vraagstukken van ziekenhuizen. “Zij leren zo wat nodig is om samen verandering in gang te zetten”, vertelt initiatiefnemer Daantje Gratama.

Farmacogenetica kan bijwerkingen en therapiefalen voorkomen

Onverklaarbare bijwerkingen of het uitblijven van een effect zijn voor apotheker Peter Mourad redenen om farmacogenetisch onderzoek te doen. “Door tijdig rekening te houden met iemand genetische profiel, kan veel onnodige schade worden voorkomen.”

Casus: oudere man met algehele malaise

Een 84-jarige man presenteert zich op de spoedeisende hulp met sinds een week algehele malaise. Daarbij heeft patiënt zeurende pijn in de linkerflank, met uitstraling naar de rug, en last van polyurie. Wat is uw diagnose?