Meer vrouwgericht onderzoek naar hersen­bloedingen nodig

Er is te weinig kennis over hersenbloedingen bij vrouwen, terwijl bekend is dat zwangerschap en de menopauze het risico op hersenbloedingen en vaatafwijkingen in de hersenen verhogen. Dat concludeert een groep Nederlandse vrouwelijke onderzoekers na onderzoek naar man-vrouwverschillen bij deze hersenaandoeningen. Hun artikel verscheen onlangs in The Lancet Neurology.

Een hersenbloeding is een ernstige aandoening met een slechte prognose en vaak blijvende gevolgen. Hoewel de aandoening zowel bij mannen als vrouwen voorkomt, is het risico op het krijgen van een hersenbloeding bij die laatste groep hoger onder invloed van hormonen. Tot dusver is nog weinig onderzoek gedaan naar risicofactoren, behandelingen en uitkomsten bij hersenbloedingen bij vrouwen.

Review-artikel

Nederlandse onderzoekers, onder leiding van Mariam Ali, arts-onderzoeker in het LUMC, zetten daarom de verschillen tussen man en vrouw bij hersenbloedingen en vaatafwijkingen in de hersenen op een rij. Zij werd daarbij begeleid door Marieke Wermer, hoogleraar Neurologie in het UMC Groningen, en Ynte Ruigrok, stroke-neuroloog in het UMC Utrecht.

Ali en collega’s beschreven in hun artikel de belangrijkste verschillen uit de literatuur over man-vrouwverschillen bij hersenbloedingen. Daaruit bleek dat hormonen een rol spelen, met name de afname van oestrogeen tijdens en na de menopauze. Welke rol hormonen precies spelen is nog niet bekend. De auteurs pleiten daarom voor verder onderzoek naar de effecten van hormoongebruik op het risico op hersenbloedingen bij vaatmalformaties.  

Vrouwen hoger risico

“Vrouwen hebben over het algemeen een hoger risico op hersenbloedingen naarmate ze ouder worden, met name na de menopauze”, vertelt Ali. “Zwangerschap draagt ook bij aan dit risico, mede door complicaties zoals zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie.” Bovendien hebben leefstijlfactoren zoals alcoholgebruik, roken en een hoge BMI een verschillend effect op het risico op een bloeding bij mannen en vrouwen.

Begrip van deze sekseverschillen stelt artsen in staat om zorg op maat te leveren en tijdig in te grijpen. “Artsen kunnen nauwlettender toezicht houden op vrouwen tijdens zwangerschap en menopauze, bijvoorbeeld door te letten op hun bloeddruk”, geeft Ali aan. “Daarnaast kunnen artsen patiënten beter voorlichten over specifieke risicofactoren, zodat zij hun levensstijl kunnen aanpassen om het risico te verminderen.”

“Dit kan bijdragen aan het verminderen van de achtergestelde positie van vrouwen in de gezondheidszorg”

Toekomst

Meer kennis over hersenbloedingen en vaatmalformaties kan artsen helpen bij het stellen van een nauwkeurigere diagnose, en behandeling en preventie op maat. “Onze bevindingen stellen artsen in staat om zorg beter af te stemmen op het individuele risicoprofiel van de patiënt, waarbij factoren zoals leeftijd en leefstijl worden meegenomen”, legt Ali uit. “Wij hopen dat dit artikel bijdraagt aan meer bewustwording van geslachtsspecifieke risico’s en factoren zoals zwangerschap, menopauze en hormoongebruik, die het risico op hersenbloedingen bij vrouwen verhogen. We streven naar een inclusievere zorg door vrouwen aan te moedigen deel te nemen aan onderzoeken en onderzoekers om vrouwen te includeren.”

Verder onderzoek naar de effecten van hormoongebruik op het risico op hersenbloedingen bij vaatmalformaties is volgens de auteurs noodzakelijk, net als het dichten van kenniskloven en ontwikkelen van internationale richtlijnen voor preventie en behandeling, gericht op risicogroepen zoals zwangere vrouwen met vaatmalformaties. “Hiervoor is meer financiering voor vrouwspecifiek onderzoek nodig”, aldus Ali. “Deze stappen kunnen bijdragen aan het verminderen van de achtergestelde positie van vrouwen in de gezondheidszorg betreffende hersenbloedingen en vaatmalformaties.”

Referentie: Ali M, van Etten ES, Akoudad S, et al. Haemorrhagic stroke and brain vascular malformations in women: risk factors and clinical features. Lancet Neurol. 2024 Jun;23(6):625-635.

Lees meer over: