MijnFertiCoach: nieuwe leefstijlapp voor subfer­tiele stellen

Een gezonde leefstijl heeft een positieve invloed op de vruchtbaarheid en vergroot de kans op een gezonde zwangerschap. Om subfertiele stellen te ondersteunen bij het aanpassen van hun leefstijl, is een nieuwe app ontwikkeld, genaamd ‘MijnFertiCoach’. Gynaecoloog en early adopter Jesper Smeenk evalueerde de app in het Centrum Voortplanting Brabant van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg. “Binnen enkele maanden traden klinisch relevante leefstijlverbeteringen op.”

Dagelijks ziet Smeenk op zijn spreekuur stellen met een onvervulde kinderwens die er een ongezonde leefstijl op nahouden. “Het is het bekende riedeltje: ze zijn te dik, eten slecht, roken, gebruiken alcohol of drugs, bewegen te weinig en ervaren veel stress. Hoe meer ongezonde leefstijlgewoonten je hebt, en dat geldt voor vrouwen én mannen, hoe langer het duurt om zwanger te worden.”

Alles-in-eenpakket

Er bestaan verschillende leefstijlinterventies voor subfertiele stellen met een kinderwens, elk met een eigen aanpak. “Maar één ding hebben ze gemeen: de opbrengst is vrij teleurstellend”, vertelt Smeenk. “Het is nu eenmaal lastig om menselijk gedrag blijvend te veranderen. Daarnaast zijn de meeste programma’s gericht op slechts een enkele leefstijlfactor, zoals afvallen, meer bewegen of stoppen met roken. Juist vanwege het versterkende effect van leefstijlfactoren, is het belangrijk om aan meerdere knoppen tegelijk te draaien. Dit idee van een alles-in-eenpakket stond aan de wieg van MijnFertiCoach. Een bijkomend voordeel van de app is dat deze ons tijd bespaart, die wij anders kwijt zouden zijn aan counseling en coaching op de polikliniek. En de gratis app kan de stellen vele euro’s aan sigaretten, alcohol en niet-vergoede leefstijlinterventies schelen.”

Dashboard

Inmiddels maakt de app deel uit van de gebruikelijke fertiliteitszorg die Smeenk en zijn fertiliteitsteam leveren in hun vruchtbaarheidskliniek. “In aanloop naar de eerste poliklinische afspraak ontvangen alle stellen per mail een uitnodiging om MijnFertiCoach te downloaden. Vóór het polibezoek beantwoorden zij in de app een aantal vragen over hun leefstijl op zeven domeinen: gewicht, voeding, lichamelijke activiteit, roken, alcohol- en drugsgebruik en stress.” Het invullen van de screeningsvragenlijst duurt ongeveer tien minuten, waarna op basis van de antwoorden geheel automatisch een dashboard wordt ingericht. Daarin is met kleuren aangegeven welke leefstijldomeinen aandacht behoeven. “Zo zie ik in één oogopslag waar de meeste winst valt te halen.”

“De gebruikers ontvangen met regelmaat berichten en oefeningen om de leefstijlveranderingen in te passen”

Leefstijlmodules

Op de polikliniek legt Smeenk aan de stellen uit op welke domeinen verbetering mogelijk is. In gezamenlijk overleg stellen zij vervolgens een gepersonaliseerd coachingsprogramma samen, bestaande uit één of meer leefstijlmodules die in de app worden geactiveerd. “Vanaf dat moment krijgen de gebruikers met regelmaat een aantal berichten en oefeningen om de leefstijlveranderingen op een natuurlijke manier in te passen in hun dagelijks leven. Daarnaast ontvangen de gebruikers interessante informatie over leefstijl die past bij hun persoonlijke situatie en worden zij beloond of juist aangemoedigd als dat nodig is. Ook wordt aandacht besteed aan ontspanning. Denk bijvoorbeeld aan een ‘voedingsbingo’, waarbij gebruikers elke dag moeten afstrepen welke gezonde voeding zij hebben gegeten, een mindfulnesstraining om stress te verminderen, of een intensieve work-out om aan hun conditie te werken. Iedere maand vullen de gebruikers een korte vragenlijst in. Aan de hand daarvan kan het fertiliteitsteam de voortgang monitoren en gerichte feedback geven. Na zes maanden volgt de laatste vragenlijst en wordt het coachingsprogramma afgesloten.”

“Een derde van de deelnemers ging er vol voor”

Afvalrace

MijnFertiCoach is ontwikkeld door Ferring Pharmaceuticals, in samenwerking met een multidisciplinair team van zorgprofessionals, waaronder Smeenk, en met inspraak van Freya, een vereniging die de belangen behartigt van mensen met vruchtbaarheidsproblemen. Onlangs evalueerde Smeenk retrospectief het gebruik van de app en de effecten daarvan. “In een periode van twee jaar hebben we ruim 1.800 subfertiele vrouwen van 18-43 jaar en hun partners gevraagd om de screeningsvragenlijst in de app in te vullen. Iets minder dan de helft daarvan – zo’n 800 gebruikers – nam uiteindelijk deel aan het gepersonaliseerde coachingsprogramma. En dan zie je een soort afvalrace ontstaan: grofweg een derde van de stellen vindt de app niks en haakt snel af, een derde begint enthousiast aan het programma, maar haakt gaandeweg af, en weer een derde – vooral hoger opgeleide stellen – gaat er vol voor.”

Finetunen

In die laatste groep zag Smeenk dat het gepersonaliseerde coachingsprogramma na zowel drie als zes maanden resulteerde in een klinisch relevante afname van de totale risicoscore, een optelsom van de risicoscores per domein. “Maar ook alle afzonderlijke risicoscores waren significant lager na drie maanden. Dit effect werkte door tot zes maanden, behalve voor alcoholgebruik en stressniveau. In de toekomst gaan we deze modules verder finetunen. Ook willen we kijken hoe we het feedbackproces kunnen automatiseren en hoe we de app beter kunnen laten aansluiten bij lager opgeleide stellen.”

Referentie: Smeenk J, Smit E, Jacobs M, et al. Evaluation of the MyFertiCoach lifestyle app for subfertile couples: single-center evaluation of augmented standard care. JMIR Form Res. 2025;9:e64239.

Lees meer over: