Minder administratie, beter contact

Artificial Intelligence (AI) dringt steeds dieper door in onze levens. Ook in de spreekkamer van zorgverleners zijn inmiddels AI-toepassingen te vinden die het contact tussen arts en patiënt aangenamer en beter maken en daarnaast kunnen helpen de administratieve last van artsen te verminderen, ziet aios bedrijfsgeneeskunde Juliën Rezek.

Juliën Rezek constateerde tijdens zijn opleiding Geneeskunde al snel dat artsen bijzonder veel tijd kwijt zijn aan administratieve werkzaamheden. “Dat is voornamelijk politiek gedreven; zorgverzekeraars wilden zoveel mogelijk vastleggen wat artsen doen. Maar de laatste twee jaar zie ik de opkomst van AI, vooral bedoeld om de administratieve last te verminderen. Na het verschijnen van ChatGPT ben ik daarmee gaan experimenteren en heb ik samen met mijn broer een bedrijf opgericht, met als doel om AI in de spreekkamer van zorgverleners te implementeren.”

AI in de spreekkamer

Als hij verder kijkt dan alleen administratieve werkzaamheden, ziet Rezek verschillende manieren waarop AI artsen kan ondersteunen in de spreekkamer. Sommige zaken staan nog in de kinderschoenen. “Zo werkt men bijvoorbeeld momenteel aan een AI-toepassing met camera’s die patiënten filmen als ze de spreekkamer binnenkomen. Het systeem ‘ziet’ dan hoe de patiënt binnenkomt: hoe lijkt zijn gemoedstoestand? Hoe gedraagt hij zich? Dat kan allemaal in het verslag worden verwerkt.” Andere AI-toepassingen zijn al verder ontwikkeld en in de klinische praktijk toepasbaar, waaronder toepassingen om de administratieve last te verlagen. “Zo werken artsen met een transcriptietool in de spreekkamer. Ze zetten dat systeem aan zodra het gesprek met de patiënt begint en dat gesprek wordt na afloop automatisch getranscribeerd. En dat is niet alles. De tekst wordt automatisch geconverteerd naar een spreekuurverslag.”

“Artsen kunnen zich meer op het gesprek focussen zonder telkens zaken te moeten noteren”

Contact verbetert

De transcriptietool levert zowel artsen als patiënten voordelen op, denkt Rezek. “Ten eerste hoor ik van artsen dat ze dankzij de tool meer tijd overhouden voor de patiënten. Dat contact wordt beter doordat ze zich meer op het gesprek kunnen focussen zonder telkens zaken te moeten noteren. Daardoor kunnen ze ook dieper ingaan op klachten, wat resulteert in betere zorg. Ten tweede maakt de tool de werkdag van artsen mentaal veel lichter. Artsen hoeven zich niet druk te maken over verslagen die ze nog moeten uittypen. En omdat ze niet telkens hoeven te schakelen tijdens een gesprek, is een gesprek ook minder vermoeiend. Het werkplezier keert op die manier weer terug. En, een getranscribeerd verslag zorgt voor uniformiteit binnen een praktijk of zorginstelling.” Patiënten zijn ook tevreden, ziet Rezek. “De meesten maakt het niet zoveel uit dat AI gebruikt wordt tijdens het gesprek. Wat ik wel hoor is dat de meeste patiënten een beter contact met hun arts ervaren. En een aantal komt zelfs op het idee om de toepassing zelf te gaan gebruiken op het werk.”

Arts is verantwoordelijk

Hoeft de arts dan helemaal niets meer zelf te doen? “Jazeker wel, hij is eindverantwoordelijk en moet het verslag dus goed inhoudelijk controleren. Hij kan zo zien of hij iets is vergeten te vragen of dat er iets onwenselijks in het verslag staat over het privéleven van de patiënt. Ook vergt het een andere gesprekstechniek, omdat het AI-model expliciet moet ‘horen’ wat een arts vindt. Knikken en snel iets noteren werkt dan niet.”

“Voor een koppeling tussen het AI-model en het EPD geldt strenge wetgeving”

Tijdsinvestering

Het AI-systeem heeft volgens Rezek dus veel voordelen, maar het vergt wel enige tijdsinvestering om het juiste format in het systeem te krijgen. “Het systeem moet gevoed worden met de huisstijl en opzet van de eigen verslagen. Sommige artsen wensen een koppeling tussen het AI-model en het elektronisch patiëntendossier (EPD). Daar is terecht bijzonder strenge regelgeving voor, omdat  het AI-systeem mogelijk directe toegang krijgt tot patiëntgegevens. Dit alles goed opzetten en de samenwerking met alle betrokken partijen inregelen kost tijd, maar als het systeem eenmaal operationeel is wordt die tijd snel terugverdiend. Ik denk overigens dat binnen twee jaar ieder EPD AI-functionaliteiten bevat.”

Sparringpartner

Rezek ziet dan ook dat AI straks niet meer is weg te denken uit de spreekkamer. “Wat we nu zien is de opkomst van AI-agents, dus ‘echte’ assistenten. Nu is het alleen tekstverwerken, maar straks kan het systeem ook reageren op een mail, je scherm beheren tijdens een gesprek of iets opzoeken. We gaan zelfs naar de situatie waarin AI een sparringpartner is geworden tussen zorgverleners in de eerste en tweede lijn. Waar een huisarts bij twijfel nu een medisch specialist consulteert die daar ook weer tijd voor moet vrijmaken, kan de huisarts aan het AI-model vragen wat het ervan denkt. We gaan dus van tekstverwerking naar medisch-inhoudelijke kennis.”

Lees meer over: