DOQ

Mogelijk­heden voor gerich­tere en effec­tievere borstkanker­zorg

Anouk Eijkelboom (IKNL) promoveerde in december op haar onderzoek naar manieren om de borstkankerzorg kwalitatief goed, betaalbaar en toegankelijk te houden. Zij bracht onder meer de effecten van de COVID 19-pandemie in kaart en benoemt manieren voor meer efficiëntie en minder druk op de zorg, zoals het personaliseren van screening en nacontrole en de-escalatie van behandeling.

Tijdens de COVID 19-pandemie werden nieuwe behandelprotocollen ingevoerd om de zorg te ontlasten. Zo werd bij borstkanker meer neoadjuvante endocriene therapie toegepast om operaties uit te stellen en ziekenhuisbezoeken tot een minimum te beperken. Tijdens de eerste golf van de pandemie daalde het aantal borstkankerdiagnoses met 27,2%. Oorzaken waren het stopzetten van het bevolkingsonderzoek, maar ook terughoudendheid bij patiënten om bij klachten de huisarts te raadplegen. Na oproepen in de media en de campagne ‘Kanker wacht niet’ nam het aantal huisartscontacten weer toe, wat leidde tot meer diagnoses.

Bij DCIS (voorstadium van borstkanker) en bij stadium I en II tumoren was de afname van het aantal diagnoses het sterkst. Na het opstarten van het bevolkingsonderzoek kwam het aantal borstkankerdiagnoses weer op het oude peil, al was geen sprake van een inhaalslag. Dat kwam onder andere door de lagere screeningscapaciteit vanwege een tekort aan laboranten.

“De zorg is in staat om zich snel aan te passen aan de omstandigheden”

Promovenda Anouk Eijkelboom

Nacontrole op maat

Een mogelijkheid om de druk op de zorg te verminderen is het personaliseren van screening en nacontrole. Nu krijgen vrouwen met borstkanker in de eerste vijf jaar na hun behandeling ieder jaar een nacontrole. Ook tussentijds kan controle plaatsvinden, bijvoorbeeld vanwege klachten. Eijkelboom vond dat tumoren die tijdens reguliere of tussentijdse nacontroles bij vrouwen met borstkanker worden gevonden, niet verschillen in agressiviteit. Er is ook geen verschil in de kans op een metastase.

Deze bevindingen kunnen helpen om het huidige nacontroleprogramma (kosten)effectiever in te richten. Eijkelboom verwijst onder andere naar de PRISMA-studie vanuit het Radboudumc, een studie naar risicofactoren van borstkanker. Nacontrole op maat kan bijdragen aan minder belastende zorg voor de patiënt en brengt bovendien minder kosten met zich mee.

Ontwikkelingen

Eijkelboom benoemt in haar proefschrift enkele actuele ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg. Deze hebben te maken met technologische mogelijkheden, preventie, het afschalen van niet-passende zorg en efficiënter inzetten van huidige middelen. Zo kunnen video- en teleconsulten, tijdens de COVID 19-pandemie veel toegepast, nu en in de toekomst helpen om de zorg efficiënter maken. Ook gebruik van apps kan daarin een rol spelen. Zorgverleners mogen daarbij de behoeften en wensen van patiënten niet uit het oog verliezen. Een andere technologische ontwikkeling is de inzet van AI-technieken ter ondersteuning van het werk van radiologen. Dat laat in studies veelbelovende resultaten zien.

“Het tijdelijk stopzetten van het bevolkingsonderzoek is mogelijk een effectieve manier om de druk op de zorg te verminderen”

De-escalatie

Daarnaast is de-escalatie van behandeling een onderwerp in de borstkankerzorg – eveneens aangewakkerd door de pandemie. De intensiteit van DCIS-behandeling is de afgelopen jaren al gedaald en ook de-escalatie van radiotherapie is onderwerp van studie. Tijdens de pandemie werden minder frequente bestralingsschema’s gegeven en meer neoadjuvante endocriene therapie. De uitkomsten hiervan op langere termijn kunnen helpen bij het beter inrichten van de borstkankerzorg in de toekomst.

Optimaliseren

Het doel van haar onderzoek was om de zorg voor borstkankerpatiënten tijdens toekomstige situaties met een verhoogde druk op de zorg te optimaliseren, vertelt Eijkelboom. “We lieten onder andere zien dat het belangrijk is om mensen te stimuleren om naar de huisarts te gaan in het geval van klachten, zodat de tumor tijdig gedetecteerd wordt. Verder zagen we dat de zorg in staat was om zich snel aan te passen aan de omstandigheden. Er was een kortere tijd tussen diagnose en eerste behandeling en een toename in het gebruik van neoadjuvante therapie.” Daarnaast onderstreept het onderzoek volgens Eijkelboom het belang van het bevolkingsonderzoek: dat moet zoveel mogelijk doorgaan tijdens situaties met een verhoogde druk op de zorg. “Ook al is het tijdelijk stopzetten van het bevolkingsonderzoek, en het daarna snel weer opstarten ervan, mogelijk wel een effectieve manier om de druk op de zorg tijdelijk te verminderen.”

Er bleek erg veel interesse in het proefschrift van Eijkelboom te zijn. “Clinici, maar ook patiënten, waren erg benieuwd naar het effect van de COVID 19-pandemie op de borstkankerzorg. Veel artsen wilden graag meedenken met ons onderzoek en waren benieuwd naar de resultaten. Zoveel interesse in en medewerking met je proefschrift is erg leuk en geeft veel energie om met het onderzoek aan de slag te gaan.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx