DOQ

Neoadjuvante immuuntherapie effectief bij MMR-deficiënt coloncarcinoom

Een behandeling met twee kuren immuuntherapie voorafgaand aan chirurgie blijkt veilig en haalbaar bij patiënten met niet-gemetastaseerd mismatch-repair-deficiënt coloncarcinoom. “We zagen daarnaast dat slechts één patiënt geen pathologische respons had op de neoadjuvante behandeling”, zegt dr. Myriam Chalabi, internist-oncoloog in het Antoni van Leeuwenhoek, over de resultaten van de NICHE-2-studie.

Het begon allemaal in 2016 met de NICHE-1-studie, blikt Myriam Chalabi terug. “We wisten inmiddels dat immuuntherapie werkzaam was bij een deel van de patiënten met gemetastaseerd mismatch-repair (MMR)-deficiënt coloncarcinoom.” En preklinische gegevens wezen erop dat het eerder inzetten van immuuntherapie bij darmkanker mogelijk effectiever was. “In de NICHE-1-studie, een relatief kleine, exploratieve studie, hebben we toen 35 patiënten met niet-gemetastaseerd coloncarcinoom in de wachttijd tot aan de operatie neoadjuvant behandeld met immuuntherapie.”[1] Dit betrof zowel patiënten met MMR-deficiënte als patiënten met MMR-proficiënte tumoren. Chalabi: “In de NICHE-1-studie behaalden alle patiënten met MMR-deficiënte tumoren een pathologische respons. In de wetenschap dat neoadjuvante chemotherapie bij slechts 5% van de patiënten een pathologische respons gaf, was dit echt een heel bijzonder resultaat.”

“Het indrukwekkendst was dat bijna alle patiënten (99%) een pathologische respons hadden. 95% had een complete of bijna complete respons en 67% een pathologische complete respons”

Internist-oncoloog dr. Myriam Chalabi

Uitgebreidere tumoren

De positieve resultaten van de NICHE-1-studie leidden tot het opzetten van de NICHE-2-studie met in totaal 112 patiënten. “We includeerden, net als in NICHE-1, niet eerder behandelde patiënten met niet-gemetastaseerd MMR-deficiënt coloncarcinoom. Dit keer selecteerden we op de uitgebreidere, maar nog wel operatief te verwijderen tumoren.” De co-primaire eindpunten waren veiligheid, haalbaarheid en ziektevrije overleving. “De pathologische respons was een van de secundaire eindpunten.”

“Slechts 4% van de patiënten had bijwerkingen van graad 3 of 4”

Fantastisch resultaat

Chalabi presenteerde de resultaten van de NICHE-2-studie tijdens het afgelopen ESMO-congres.[2] “Het indrukwekkendste was dat bijna alle patiënten (99%) een pathologische respons hadden, 95% een complete of bijna complete respons had en 67% een pathologische complete respons. Dit was echt een fantastisch resultaat.” Daarnaast werd de behandeling goed verdragen. “Slechts 4% van de patiënten had bijwerkingen van graad 3 of 4.” Wat betreft de haalbaarheid van de behandeling was bepaald dat bij niet meer dan 5% van de patiënten uitstel van de operatie mocht plaatsvinden wegens immuungerelateerde bijwerkingen. Ook voor dit eindpunt was de studie positief. “Bij slechts twee patiënten was uitstel van de operatie wegens bijwerkingen noodzakelijk”, zegt Chalabi, “en deze patiënten zijn inmiddels allebei geopereerd.”

“We zagen na een follow-up van 13 maanden nog geen recidieven”

Nieuwe standaardbehandeling

Op basis van deze resultaten kan neoadjuvante immuuntherapie volgens Chalabi de nieuwe standaardbehandeling worden voor patiënten met niet-gemetastaseerd MMR-deficiënt coloncarcinoom. “Maar naast deze resultaten op korte termijn moeten we ook de resultaten op lange termijn, de ziektevrije overleving, afwachten”, zegt zij. “We weten dat de kans op een recidief met chemotherapie bij stadium 3-coloncarcinoom 20 tot 40% is, en hopen dat dit met neoadjuvante immuuntherapie veel lager is. Bij de presentatie op de ESMO zagen we – na een mediane follow-up van 13 maanden – nog geen recidieven.”

Binnenkort nieuw cohort

Totdat neoadjuvante immuuntherapie onderdeel is van de standaardzorg bij niet-gemetastaseerd coloncarcinoom, blijft het volgens Chalabi belangrijk patiënten met MMR-deficiënte tumoren in studieverband te behandelen. “We proberen voor zoveel mogelijk van deze patiënten een studie beschikbaar te hebben.” Chalabi benadrukt hierbij het belang van het bepalen van de MMR-status voorafgaand aan de operatie. Ze hoopt binnenkort een nieuw cohort te openen voor neoadjuvante immuuntherapie bij MMR-deficiënt coloncarcinoom.

Respons bij MMR-proficiënte tumoren

“Maar we mogen in dit kader ook zeker de patiënten met MMR-proficiënte tumoren niet vergeten”, besluit zij. “In de NICHE-1-studie had 30% van deze patiënten een pathologische respons op neoadjuvante immuuntherapie.[3] Dat is echt hoog voor een tumortype waarvan we vooraf niet verwachtten dat immuuntherapie effectief zou zijn en waarvoor het alternatief chemotherapie is.” Binnen de NICHE studie loopt een vervolgstudie voor patiënten met MMR-proficiënte tumoren, geeft zij daarbij aan. “Op dit moment verandert het behandellandschap voor patiënten met MMR-proficiënte tumoren veel minder snel dan het landschap voor MMR-deficiënte tumoren. Maar als we echt vooruit willen komen met de behandeling van coloncarcinoom, dan zullen we toch neoadjuvante studies moeten blijven doen. Daar leren we ontzettend veel van.”

Referenties:

  1. Chalabi M, Fanchi LF, Dijkstra KK, Van den Berg JG, Aalbers AG, Sikorska K, e.a. Neoadjuvant immunotherapy leads to pathological responses in MMR-proficient and MMR-deficient early-stage colon cancers. Nat Med. april 2020;26(4):566–76.
  2. Chalabi M, Verschoor YL, Van den Berg J, Sikorska K, Beets G, Lent A, e.a. Neoadjuvant immune checkpoint inhibition in locally advanced MMR-deficient colon cancer: The NICHE-2 study. Ann Oncol. 2022;33(Suppl_7):S808–69.
  3. Verschoor YL, van den Berg J, Beets G, Sikorska K, Aalbers A, van Lent A, e.a. Neoadjuvant nivolumab, ipilimumab, and celecoxib in MMR-proficient and MMR-deficient colon cancers: Final clinical analysis of the NICHE study. JCO. juni 2022;40(16_suppl):3511–3511.
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

‘Voor dak- en thuislozen zet ik graag een stapje extra’

Dak- en thuislozen vragen om meer dan een standaardconsult, ervaart huisarts Laura de Jong. Ze beschrijft hoe laagdrempelige straatzorg, volharding en kleine gebaren het verschil kunnen maken bij complexe problematiek. “Soms is één ‘fuck off’ minder al winst.”

Verder zoeken bij onverklaarde klachten

Wat doe je als alle diagnostische sporen doodlopen? Tonnie van Kessel en Charles Verhoeff vertellen hoe de artsen van stichting De Witte Raven blijven zoeken naar verklaringen voor onverklaarde klachten. “We draaien op donaties, subsidies en veel onbetaalde inzet.”

Flexibilisering is geen luxe, maar een voorwaarde

Steeds meer aios werken parttime, maar toch blijft 0,8 fte vaak de norm. Lara Teheux ziet hoe dat schuurt en pleit voor een fundamenteel ander gesprek over wat goed opleiden eigenlijk is. “We verliezen mensen omdat de werkomgeving als te weinig flexibel wordt ervaren.”

Casus: man met een laesie op het scheenbeen

Een 72-jarige man komt voor een beoordeling van meerdere plekjes op het lichaam. Een laesie op het rechter scheenbeen valt op. Volgens de man is deze donkerder geworden, maar verder heeft hij er geen klachten aan. Wat is uw diagnose?

Casus: man met anurie sinds enkele dagen

Een 58-jarige man bezoekt de SEH vanwege flankpijn beiderzijds en anurie sinds enkele dagen. Hij heeft geen koorts of mictieklachten. Echografie van de nieren toont bilaterale hydronefrose. Wat is uw diagnose?

De grenzen van goedbedoelde zorg

In de zorg mikken we hoog. We streven naar perfectie, in hoe we naar gezondheid kijken en hoe we zorg organiseren. Volgens uroloog Stefan Haensel wringt het juist daar. “Door te accepteren dat 90% van perfect genoeg kan zijn, laten we het idee los dat alles oplosbaar is.”

Onderwijs, onderzoek en zorgpraktijk bundelen de krachten

Hoe breng je innovatie écht op de werkvloer? Harmieke van Os-Medendorp en Marcelle Rittershaus-Kuijpers laten zien hoe leer- en innovatienetwerken studenten en zorgprofessionals samen laten werken aan praktische verbeteringen in de zorg.

Vul zneller ZN-formulieren in met app van jonge cardiologen

Administratieve rompslomp rond ZN-formulieren kan een stuk sneller, laat cardioloog Laurens Swart zien met de app zneller. Met enkele klikken zijn formulieren ingevuld en verzonden. “Het ZN-formulier is voor driekwart van de medicijnen een wassen neus.”

Hoe AI no-shows in het ziekenhuis terugdringt

Met AI kunnen patiënten worden herkend die hun afspraak dreigen te missen, laten Annabel Seffelaar en Siem Aarts zien. Zo kunnen zij tijdig herinnerd worden aan hun afspraak. “Elke week halen we er zeker zes of zeven patiënten uit die de afspraak totaal vergeten waren.”

Casus: vrouw die niet kan boeren

Een 23-jarige vrouw klaagt over een lang aanhoudend drukkend gevoel achter het sternum, met name na de maaltijd. Het lukt haar dan niet om te boeren. Braken zorgt meestal snel voor verlichting van de klachten. Wat is uw diagnose?