DOQ

Neurowetenschapper drs. Huiskamp: ‘Hardlooptraining verbetert geheugen bij MS-patiënten’

Fysieke training kan de cognitieve functie van MS-patiënten beïnvloeden. Dat blijkt uit een studie van het Amsterdam UMC en de Universiteit Hasselt. Onderzoeker drs. Marijn Huiskamp van afdeling Anatomie en Neurowetenschappen van Amsterdam UMC bracht in beeld hoe de hersenen van MS-patiënten reageren op fysieke inspanning, en hoe de geheugenfunctie in verbinding staat met andere delen van het brein. “Hardlopen lijkt het geheugen te verbeteren, maar we weten nog niet precies hoe.”

“Naast lichamelijke ongemakken kampt 40 tot 70 procent van de MS-patiënten met cognitieve beperkingen”, zegt onderzoeker drs. Marijn Huiskamp. “Vooral die laatste ervaren ze als zeer belastend. Het zijn vaak vrij jonge patiënten, waarbij deze beperkingen een grote invloed hebben op hun dagelijkse bezigheden: het verdelen van aandacht of het voeren van een gesprek. Dat kan werk of je taak in je gezin in de weg staan.” Op dit moment is er echter geen behandeling voor deze cognitieve beperkingen.

Neurowetenschapper Marijn Huiskamp (Bron foto: M. Huiskamp)

Hersendelen in verbinding

Reden voor de promovendus om op de afdeling Anatomie en Neurowetenschappen van het Amsterdam UMC, locatie VUmc, onderzoek te doen naar het ontstaan en voorkomen van deze cognitieve beperkingen. Dat doen Huiskamp en zijn collega’s met hersenscans. “Op basis van functionele MRI (fMRI) brengen wij in kaart hoe verschillende delen van de hersenen met elkaar in verbinding staan. Dat noemen we connectiviteit. Zo kunnen we het effect van cognitieve training onderzoeken. In het kader daarvan kijken we naar de invloed van fysieke inspanning.”

Hardloop-app

Samen met de Universiteit Hasselt zetten Huiskamp en zijn collega’s een onderzoek op, deels gebaseerd op een training met de bekende app Hardlopen met Evy, een programma waarmee de ongeoefende sporter in twaalf weken onafgebroken 5 kilometer leert hardlopen. Huiskamp: “We wilden het effect van hardlooptraining op de hersenen onderzoeken, maar wilden patiënten de training laten uitvoeren in hun eigen omgeving.” De patiënten werden daarom alleen voor aanvang en na afloop van het trainingsprogramma doorgelicht in een inspanningslaboratorium. “We maten daar de zuurstofopname, cognitieve tests, vragenlijsten rond de kwaliteit van leven en vermoeidheid. Onze afdeling mat de activiteit van hersennetwerken met functionele MRI-scans. Zo konden we het effect van de training op de hersenen bepalen.”

‘De neuroloog moet beoordelen of fysieke inspanning in het behandelplan van een individuele patiënt past’

Veranderingen in de hersenen

En dat effect was zeker aanwezig in de hersenen, zegt Huiskamp. “De hersenconnectiviteit lijkt te profiteren van de fysieke training. We zagen bij de hardlopers een verbeterde geheugenfunctie, die samenhing met een verhoogde connectiviteit. De getrainde groep liet meer communicatie zien tussen de hippocampus en het default mode network van de hersenen: een groep hersengebieden die respectievelijk zorg draagt voor het functioneren van het lichaam in rust, maar ook betrokken is bij het geheugen. Kort gezegd: we vonden de veranderingen in hersennetwerken bij MS gerelateerd aan een beter geheugen na hardlooptraining.”

Sportschoenen

Moeten MS-patiënten massaal hun sportschoenen uit de mottenballen halen? “Fysieke inspanning kan een belangrijke toevoeging zijn aan een MS-behandeling met medicatie”, zegt Huiskamp. Tegelijkertijd wijst hij op de haken en ogen van zijn onderzoek: patiënten trainen thuis, elk in zijn eigen omgeving. Dat zorgt voor minder eenduidige resultaten. Bovendien kan niet elke patiënt deelnemen aan de training vanwege verschillen in het ziekteproces. “We kunnen de resultaten niet zomaar vertalen naar alle MS-patiënten”, zegt Huiskamp. “Het zou mooi zijn om op termijn de waarde van minder belastende fysieke inspanningen, zoals fysiotherapie of zwemmen, in kaart te brengen. Maar daarvoor is meer onderzoek nodig.”

Advies neurologen

Voor nu houdt hij het daarom bij een algemeen advies voor neurologen. “De mogelijkheden die de ziekte biedt zijn voor iedere MS-patiënt anders, en de neuroloog moet beoordelen of fysieke inspanning in het behandelplan past. Maar voor een MS-patiënt is het een goede aanbeveling om zo fysiek actief mogelijk te blijven.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?

‘Iedereen heeft recht op zorg’

Ongedocumenteerde in je spreekkamer? Er is meer mogelijk dan je denkt, stellen Amarylle van Doorn en Daan Frehe. Een afwerende houding is hierbij als zorgverlener niet gewenst. “De enige voorwaarde is dat je jezelf bij het CAK moet aansluiten. Veel zorgaanbieders weten dat niet.”


0
Laat een reactie achterx