NGID: uniek landelijk consortium voor huidonderzoek

Redactioneel

18 mei 2022

Next Generation ImmunoDermatology (NGID) is het eerste landelijke dermatologieconsortium dat zich richt op de ontwikkeling en toepassing van hightech biomarkeronderzoek voor zes verschillende inflammatoire huidaandoeningen. “We gaan in dit onderzoek gedetailleerde patiëntprofielen opstellen die ons helpen de juiste zorg voor de juiste patiënt op het juiste moment aan te bieden”, vertellen Rob Vreeken en Marieke Seyger, beide betrokken bij dit zesjarige project.

In Nederland hebben ongeveer 2,5 miljoen mensen een inflammatoire huidaandoening. Hoewel deze aandoeningen niet levensbedreigend zijn, hebben zij wel een grote impact op patiënten. Bovendien gaan zij gepaard met hoge maatschappelijke kosten, vertelt dr. Rob Vreeken, Associate Professor (Quantitative) Molecular Imaging of Pharmaceutical Markers, Universiteit Maastricht. Het vinden van de juiste behandeling voor een patiënt is soms ook een enorme zoektocht. Vreeken: “Met NGID gaan we gebruikmaken van verschillende nieuwe technieken en artificial intelligence om zes huidaandoeningen in detail te onderzoeken. We hopen hiermee uiteindelijk het ziektebeeld beter te begrijpen en patiënten sneller de juiste behandeling te kunnen geven.”

“Bij NGID wordt naast de klinische en moleculaire data ook gekeken naar sociale en psychologische aspecten: de mens als geheel.”
Dermatoloog dr. Marieke Seyger, Radboudumc

Datawarehouse

Om dit doel te bereiken zal er in eerste instantie heel erg veel data verzameld moeten worden. “Dat doen we door middel van klinische studies, maar ook door gebruik te maken van al bestaande Europese databases”, zegt Vreeken. Binnen het project wordt gekeken naar verschillende moleculaire markers met bijvoorbeeld massaspectrometrie en Ramanspectroscopie, maar ook naar aspecten als transepidermaal waterverlies. Al die klinische en moleculaire data worden verzameld in een grote database, het datawarehouse. “Maar bij NGID staat de patiënt echt centraal”, zegt dr. Marieke Seyger, dermatoloog, Radboudumc. “Daarom wordt naast de klinische en moleculaire data ook gekeken naar sociale en psychologische aspecten: de mens als geheel.”

Patiëntprofielen

Met behulp van artificial intelligence wordt vervolgens in die enorme database gezocht naar patronen. “Met deze patronen hopen we patiëntprofielen op te kunnen stellen”, legt Vreeken uit. “Als we vervolgens bij een andere patiënt eenzelfde patroon zien dat ook op dezelfde manier verandert bij een bepaalde behandeling, kunnen we mogelijk voorspellen welke behandeling voor patiënten met eenzelfde profiel het beste zal werken.” Seyger: “Dit geeft ons niet alleen meer inzicht in de onderliggende mechanismen van de huidaandoeningen, maar leidt hopelijk ook tot het identificeren van biomarkers waarmee we patiënten veel gerichter kunnen behandelen. We hopen dan ook van een ‘one size fits all’ te komen tot een gepersonaliseerde behandeling voor iedereen. Dit is zeker met de dure geneesmiddelen die we vandaag de dag tot onze beschikking hebben ook van maatschappelijk belang; zo kunnen we deze middelen zo gericht mogelijk inzetten.”

“In het kader van de toekomstvisie, die breder is dan deze zes aandoeningen, levert de diversiteit in aandoeningen belangrijke aanknopingspunten op voor vervolgstudies”
dr. Rob Vreeken

Vliegwiel

De zes aandoeningen waar NGID zich in eerste instantie op richt zijn psoriasis, atopische dermatitis, urticaria, hidradenitis suppurativa, lupus erythematodes en T-cellymfoom. Seyger: “Deze laatste hebben we bewust gekozen om overeenkomsten en ook verschillen te kunnen identificeren in de moleculen die betrokken zijn bij de betreffende ziekteprocessen.” In het kader van de toekomstvisie, die breder is dan deze zes aandoeningen, levert de diversiteit in aandoeningen belangrijke aanknopingspunten op voor vervolgstudies, laten Vreeken en Seyger weten. Seyger: “We hopen met dit project en onze datawarehouse een soort vliegwiel te creëren. De methoden die wij gebruiken, van de diepe moleculaire karakterisering tot het verzamelen van data over sociale aspecten en de psychologie van de patiënt, zijn mogelijk ook voor andere ziektebeelden interessant.” Een van de wensen is dan ook om de aanpak van NGID uit te rollen naar andere dermatologische aandoeningen en zelfs andere specialismen.

Unieke samenwerking

De Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft een grote subsidie toegekend voor het NGID-project in het kader van de Nationale Wetenschaps Agenda, Open Route for Consortia (NWA-ORC). “We zijn heel erg trots dat het gelukt is dit landelijke consortium op te richten”, zegt Seyger. Want Vreeken en Seyger zijn zeker niet de enige betrokkenen. Het is een unieke samenwerking tussen alle dermatologen in Nederland, alle academische ziekenhuizen, verschillende kennisinstellingen, hightechbedrijven, patiëntenverenigingen en de (bio)farmaceutische industrie. Zowel Vreeken als Seyger geven aan dat het bij elkaar krijgen van het team en dit consortium een sterk team-effort was van een diverse groep wetenschappers, geleid door prof. dr. Robert Rissman, Universiteit Leiden. “Hij heeft een coördinerende rol in het project en het is echt zijn verdienste geweest om al deze mensen en disciplines bij elkaar te krijgen, waarvoor alle lof.”.