DOQ

‘Niet het stelsel, maar onze menta­liteit moet op de schop’

Een nieuw stelsel met zeven geneeskundige kernspecialismen, in plaats van de huidige 34 specialismen en 13 profielen. Dat is hoe het College Geneeskundige Specialismen (CGS) van de KNMG, dat gaat over het opheffen en instellen van specialismen, de toekomst ziet. Internist, voorzitter NWO en hoogleraar geneeskunde Marcel Levi denkt dat het zover niet hoeft te komen.

Om de zorg toekomstbestendig te houden moet het stelsel van specialismen op de schop, vindt het CGS. In hun houtskoolschets signaleert het CGS dat de zorgvraag verandert: patiënten worden ouder en hebben meerdere aandoeningen. Daarnaast verschuift de zorg van het ziekenhuis naar de wijk en krijgen mensen dankzij technologie steeds meer eigen regie over gezondheid en ziekte. Tegelijkertijd specialiseren artsen zich vaak steeds verder en zijn ze voor een smaller deel van de geneeskunde inzetbaar. Herkenbaar, vindt Marcel Levi: “Het is niet langer houdbaar dat mensen van de ene specialist naar de andere worden verwezen voor elk orgaanprobleem.”

“Al dat doorverwijzen naar een ander is meer een mentaliteitsprobleem dan een opleidingsprobleem”

Internist Marcel Levi

Breder kijken

Maar de vraag is of dokters nog breder opgeleid moeten worden. “Dokters breed opleiden doen we namelijk al”, betoogt Levi. “In die eerste zes jaar leer je veel over het menselijk lichaam en diverse aandoeningen, van diabetes tot urine- en luchtweginfecties. Een medisch specialist krijgt in de vervolgopleiding daarna ook nog veel algemene kennis mee. Een oogarts die is gespecialiseerd in voorste oogkamer-problematiek, moet ook de bijkomende diabetes mellitus type 2 kunnen behandelen. Zo moeilijk is dat niet. Dat specialisten patiënten nu alleen voor een klein deelgebied behandelen en voor elke comorbiditeit verwijzen naar een ander, is meer een mentaliteitsprobleem dan een opleidingsprobleem.”

Mavo-dokter

Bovendien vraagt Levi zich af of een brede opleiding die leidt tot meer generalisten, zoals het CGS voorstelt, een oplossing is voor het probleem. “Ik denk het niet. Ten eerste voldoen veel artsen dan niet meer aan de Europese eisen voor een diploma en kun je geen erkenning meer krijgen om ergens anders dan in Nederland te werken. Dat lijkt me onwenselijk. Daarnaast krijgen we met de ‘kernspecialisten’ zoals het CGS voorstelt, een tweede echelon van artsen. Ook iets om goed over na te denken: je wilt voorkomen dat zij worden gezien als ‘mavo-dokter’, of halve specialist. De kans is ook groot dat de patiënt niet naar de eerstgenoemde wil. Dan past de oplossing dus niet op het probleem.”

Zelf nadenken

Toch ziet Levi ook dat de huidige manier van opleiden en beroepsuitoefening aan verandering toe is. Hij ziet de oplossing in een verandering van mindset. “We leiden vooral op in een meester-gezelsetting waarbij de aios werkt onder supervisie. De crux zit hem dus in opleiders die het goede voorbeeld geven om met een meer generalistische inslag te werken. Komt de patiënt voor maag-darmklachten en is die ook benauwd? Dan moet je niet een consult uitschrijven, maar zelf nadenken. Daar is geen verandering van het stelsel voor nodig.”

“De vorm van de opleiding is nu een piramide, terwijl ik denk dat we naar een zandlopervorm moeten”

Zandloper

Wel zou het helpen om de opleiding aan te passen: met name de vorm. “Nu is die vorm een piramide: je begint breed en specialiseert steeds verder. Terwijl ik denk dat we naar een zandlopervorm toe moeten: je begint breed, kunt je verdiepen, maar blijft daarna ook in de breedte werkzaam. Iemand die pancreas-chirurg wordt, zou ook gewoon algemene diensten moeten doen. Je vak in de breedte uitoefenen houdt de zorg toegankelijker, maar maakt het werk ook leuker en afwisselender. Wat dat betreft is het goed dat het CGS de discussie op gang heeft gebracht: we moeten zoeken naar een oplossing die echt iets doet aan het probleem.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?


4
0
Laat een reactie achterx
Lees ook: Verwijzen naar zelfhulptools vermindert machteloosheid

Naar dit artikel »