Nieuw humaan monoklonaal antilichaam zorgt voor minder astma-aanvallen

Redactioneel

9 oktober 2018

Een nieuw humaan monoklonaal antilichaam halveert het aantal astma-aanvallen en maakt het mogelijk om het gebruik van prednisonpillen sterk te verminderen, concludeerde een internationaal team van onderzoekers. Langdurig gebruik van prednison zorgt vaak voor heftige bijwerkingen, zoals maag-darmklachten, hoofdpijn en spierpijn. De resultaten van het onderzoek zijn onlangs gepubliceerd in het toonaangevende vaktijdschrift ´The New England Journal of Medicine´.

Longarts en onderzoeker professor Guy Brusselle (Erasmus MC, Rotterdam en UZ Gent, België) testte samen met collega´s het nieuwe medicijn dupilumab uit bij bijna 2.000 astmapatiënten. Uit het onderzoek blijkt dat patiënten met ernstig astma sterk vooruitgingen. ‘Het aantal astma-aanvallen halveerde bij deze groep. Bij de ernstigste patiënten namen de aanvallen zelfs met tweederde af. Ook hun longfunctie ging erop vooruit´. Daarnaast toont Brusselle ook aan dat dupilumab bij heel ernstige patiënten het geneesmiddel prednison grotendeels kan vervangen. ´Ook dat is een belangrijk resultaat, want prednison heeft bij langdurig gebruik in hogere dosis zware bijwerkingen.´

Ernstig astma

Astma is een ontsteking van de longen waardoor de longen reageren op prikkels zoals huisdieren, huisstofmijt en rook. Mensen met deze longziekte kunnen hierdoor gaan hoesten en erg benauwd worden. Als dit plotseling opkomt, noemen we dit een astma-aanval. De spiercellen rond de luchtwegen spannen dan aan en de slijmvliezen zwellen op. In Nederland hebben ruim 600.000 mensen astma. Daarvan hebben ongeveer 60.000 mensen de ernstige variant waarbij de bestaande medicijnen niet goed werken.

Bredere werking

Het nieuwe medicijn dupilumab is een humaan monoklonaal antilichaam en onderdrukt de astmaprikkels. Eerder zijn al andere soortgelijke antilichamen toegelaten als astmamedicijn. Dupilumab heeft echter een bredere werking. Het blokkeert de slijmvorming, de samentrekking van de gladde spieren rond de luchtwegen en de ontsteking van het longoppervlak. Tests bij 1900 patiënten (een zogenaamde fase 3 studie) toonde de werkzaamheid en veiligheid van dupilumab aan.

Ernstig astma

‘Het nieuwe medicijn dat eenmaal per twee weken met injecties wordt toegediend, is vooral bedoeld voor patiënten met zogenaamde type 2 astma. Deze mensen hebben ernstig astma en regelmatig astma-aanvallen’, benadrukt Brusselle. ´Bij deze patiënten werkt de huidige medicatie onvoldoende om de astmaklachten te onderdrukken. Mensen die hun astma met hun huidige medicatie onder controle hebben komen niet in aanmerking.’ Professor Brusselle verwacht dat het medicijn nu geregistreerd kan worden en in de loop van 2019 op de Europese markt komt. Zoals andere antilichamen is ook dupilumab kostbaar om te produceren. Soortgelijke medicijnen kosten 1200 tot 1700 euro per patiënt per maand.

Goede hoop

Volgens Longfonds directeur Michael Rutgers geven deze ontwikkelingen goede hoop. ‘Tot enkele jaren geleden was er geen specifieke medicamenteuze behandeling voor mensen met ernstig astma.Veelal was een hoge dosering inhalatiemedicatie en lange perioden aan de prednison met heftige bijwerkingen de enige mogelijkheid tot het onderdrukken van de symptomen. De hevige astma aanvallen bleven. Door de nieuwe medicatie ervaren mensen een verbetering in hun klachten. Het dagelijks leven kan weer wat makkelijker opgepakt worden’, aldus Rutgers.

Het Longfonds en NRS

Het Longfonds en de Netherlands Respiratory Society (NRS) brengen dit onderzoek gezamenlijk onderde aandacht. Het Longfonds strijdt voor gezonde lucht en gezonde longen. In Nederland zijn ruim een miljoen mensen met een longziekte, zoals COPD, astma of een zeldzame longziekte. De NRS is de koepel van Nederlandse wetenschappers op het gebied van gezondheid en ziekten van longen en luchtwegen.