Nieuwe katheter­behande­ling ver­betert uitkomsten bij ernstige long­embo­lie

Een nieuwe katheterbehandeling plus antistolling leidt tot betere klinische uitkomsten dan alleen antistolling bij patiënten met een ernstige longembolie. Dit blijkt uit de HI-PEITHO-studie, waarvan de resultaten recentelijk zijn gepubliceerd in The New England Journal of Medicine. Erik Klok, internist vasculaire geneeskunde in het LUMC en een van de auteurs: “Naast de positieve uitkomsten hebben we met dit onderzoek een belangrijke stap gezet in het objectief vaststellen van behandelfalen bij ernstige longembolie.”

Standaard bestaat de behandeling van longembolie uit antistolling, waarmee verdere stolselvorming wordt voorkomen, vertelt Klok. “Het bestaande stolsel moet echter door het lichaam zelf worden afgebroken, wat tijd kost. Bij de ernstigste vormen, waarbij patiënten in shock raken en zelfs kunnen overlijden, wordt systemische trombolyse toegepast om de stolsels op te lossen. Deze behandeling kent echter een aanzienlijk bloedingsrisico. Daardoor is de drempel om deze therapie toe te passen hoog en wordt vaak gewacht tot de situatie kritiek is.” Moderne reperfusietechnieken die een stolsel versneld oplossen met een lager bloedingsrisico, zijn een fraaie tussenoplossing, aldus Klok. “Maar er was nog geen hard bewijs dat ze veilig en effectief ingezet kunnen worden. Met de HI-PEITHO-studie hebben we dit bewijs geleverd.”

Ultrageluid

In de HI-PEITHO-studie is een techniek toegepast waarbij via een katheter een stolseloplossend medicijn direct in het stolsel wordt ingebracht, gecombineerd met ultrageluid om de penetratie van het medicijn in het stolsel te verbeteren. Het doel van de studie was tweeledig: vaststellen of deze techniek leidt tot betere klinische uitkomsten bij patiënten met een ernstige longembolie en bepalen of deze behandeling veilig kan worden toegepast in acute omstandigheden.

Het onderzoek werd uitgevoerd in bijna 60 centra in de Verenigde Staten en Europa, waaronder drie centra in Nederland. In totaal werden 544 patiënten gerandomiseerd: 271 ontvingen alleen antistolling (controlegroep) en 273 kregen naast antistolling ook de katheterbehandeling (interventiegroep). Alle geïncludeerde patiënten hadden een ernstige longembolie met cardiale belasting, maar verkeerden nog niet in shock.

NEWS van 9

Volgens Klok ligt de kracht van de studie vooral in de opzet. “Een belangrijk aspect was de objectieve vaststelling van behandelfalen. Hiervoor gebruikten we de ‘National Early Warning Score’ (NEWS), een gevalideerd scoringssysteem dat op basis van vitale parameters en klinisch beeld beoordeelt hoe ernstig ziek een patiënt is. Een score van 7 of hoger duidt op een duidelijk verhoogd risico op overlijden en vereist snel ingrijpen. In deze studie werd een drempelwaarde van 9 gehanteerd, die bereikt moest zijn na de eerste 24 uur, om te kunnen spreken van behandelfalen.” De primaire uitkomstmaat bestond uit een samengesteld eindpunt van overlijden, shock, noodzaak tot intensieve ondersteuning (via beademing of een hart-longmachine) of het bereiken van de NEWS-drempel. Klok: “Het is hierbij belangrijk te vermelden dat patiënten die geen NEWS van 9 behaalden, maar bij wie wel geïntervenieerd werd omdat de behandelend arts het niet verantwoord vond om nog langer af te wachten, niet zijn meegenomen in de primaire uitkomstmaat. Ook waren alle patiënten die het eindpunt haalden vanwege een NEWS van 9 daadwerkelijk verslechterd ten opzichte van hun NEWS op het moment van randomisatie.”

In aanmerking komen

De resultaten laten zien dat 10,3% van de patiënten in de controlegroep de primaire uitkomstmaat bereikte, tegenover 4,0% in de interventiegroep. Het verschil in ernstige bloedingen na 30 dagen was beperkt en niet statistisch significant (resp. 3,0 vs. 4,1%). “Hiermee hebben we aangetoond dat er een groep patiënten is die eerder niet in aanmerking kwam voor reperfusietherapie, maar daar wel baat bij heeft”, aldus Klok. Volgens hem is de studie niet alleen relevant vanwege deze positieve uitkomsten, maar ook vanwege de methodologische bijdrage. “We hebben laten zien hoe je studies met moderne reperfusietechnieken bij patiënten met ernstige longembolie op een reproduceerbare en objectieve manier kunt uitvoeren, zodat de resultaten daadwerkelijk helpen in de klinische besluitvorming.”

“Als land kunnen we impact hebben op het onderzoek naar veneuze trombose”

Trots

De nieuwe katheterbehandeling wordt nog niet vergoed en kan ook niet in elk ziekenhuis worden uitgevoerd. De behandeling is complex en kostbaar en kan alleen verantwoord worden toegepast in centra met gespecialiseerde, multidisciplinaire longembolieteams die 24/7 beschikbaar zijn, laat Klok weten. “Maar ik ben echt trots op deze studie”, besluit hij. “En het feit dat drie Nederlandse centra aan deze studie hebben bijgedragen, laat zien dat we als land impact kunnen hebben op het onderzoek naar veneuze trombose.”

Referentie: Rosenfield K, et al. Ultrasound-facilitated, catheter-directed fibrinolysis for acute pulmonary embolism. N Engl J Med. 28 maart 2026 (epub).

Lees meer over: