Onderzoek naar vaccineren van vrouwen na ingreep tegen baarmoederhalskanker

Redactioneel

9 april 2019

Franciscus Gasthuis & Vlietland voert samen met Erasmus MC een groot onderzoek uit naar vaccineren van vrouwen na een ingreep tegen baarmoederhalskanker. De hoop is dat de vrouwen zo alsnog resistent worden tegen het humaan papillomavirus (HPV), dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken. Vijftien ziekenhuizen in Nederland doen mee aan het onderzoek dat over 4 jaar moet zijn afgerond. Baarmoederhalskanker treft in Nederland jaarlijks zo’n 700 vrouwen, van wie er 200 overlijden. Nog eens honderden vrouwen krijgen een medische ingreep omdat er bij hen onrustige cellen worden ontdekt.

VacCin-studie

Ward Hofhuis, onderzoeker en gynaecoloog bij Franciscus Gasthuis & Vlietland: ‘Wanneer vrouwen opgeroepen worden voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker, kan het zijn dat er via het uitstrijkje afwijkende, onrustige cellen worden aangetroffen. Deze onrustige cellen worden veroorzaakt door het HPV. Als de afwijking ernstig is, halen we poliklinisch een plakje van de baarmoedermond weg. De cellen zijn dan weg, maar het HPV virus blijft. Daardoor kan de ingreep een tweede keer nodig zijn. Na een tweede ingreep wordt de baarmoederhals zo veel korter dat de kans op vroeggeboorte snel stijgt. Met de VacCin-studie willen we aantonen dat het zinvol is om vrouwen die te maken hebben met onrustige cellen van de baarmoedermond alsnog te vaccineren tegen het HPV. Er is op dit moment al een vaccin beschikbaar. Meisjes van 12 jaar worden sinds 2009 ingeënt tegen HPV vanuit het Rijksvaccinatieprogramma.’

800 vrouwen nemen deel

Aan het onderzoek nemen 800 vrouwen deel, verspreid over het hele land. Het gaat om vrouwen die bij de gynaecoloog komen met een afwijkend uitstrijkje en daarvoor behandeld worden. De helft krijgt het vaccin, de andere helft een placebo. Na 2 jaar, wanneer normaliter ook de eindcontroles plaatsvinden worden de resultaten vergeleken. Wanneer bij de vrouwen die het vaccin hebben gekregen geen afwijkende cellen meer aanwezig zijn, kan aangetoond worden dat het vaccin werkt.

Hofhuis: ‘Onrustige cellen die worden veroorzaakt door het HPV-virus zijn nog geen kanker, maar bij vrouwen bij wie deze cellen ontdekt worden, geeft dit wel veel fysieke en emotionele stress. Als we kunnen voorkomen dat deze onrustige cellen terugkomen, en ook vroeggeboorten verder kunnen beperken, is dat zeker winst.’