Onderzoeker Maassen van den Brink: ‘Migraine is invaliderend én een cardiovasculaire risicofactor’

Waarom krijgen vooral vrouwen migraine? En hoe valt het verhoogde cardiovasculaire risico bij migrainepatiënten te verklaren? Erasmus MC-onderzoeker Antoinette Maassen van den Brink doet hier onderzoek naar en sleepte daarmee de NWO Vici-beurs van 1,5 miljoen euro in de wacht. “Als vrouw met migraine loop je verhoogd risico op vasculaire aandoeningen en dan krijg je medicatie die dat risico ook kan verhogen; daar moeten we uiteraard meer over weten.” 

Antoinette Maassen van den Brink doet al meer dan vijfentwintig jaar onderzoek naar migraine en heeft internationaal naam gemaakt op dit gebied. Voor haar studie ‘Een hoofdpijndossier vol cardiovasculair risico’ kreeg zij onlangs de Vici-beurs toegekend. “Dat komt vooral doordat het een maatschappelijk belangrijk onderwerp betreft”, licht zij toe. “Migraine komt heel veel voor, bij vrouwen drie keer zo vaak als bij mannen. Het is volgens de WHO-classificatie de tweede meest invaliderende aandoening, maar dat imago heeft het nog steeds niet. Dat komt deels doordat je mensen met migraine niet ziet: die liggen thuis, in een donkere kamer zonder prikkels. Daarnaast denken veel mensen: ik heb ook wel eens hoofdpijn, dan neem ik een paracetamol en ga ik door. Dat kan een migrainepatiënt toch ook? Maar iemand met een migraine-aanval is echt doodziek.” 

“Migraine is volgens de WHO-classificatie de tweede meest invaliderende aandoening, maar dat imago heeft het nog steeds niet” 

Nieuwe geneesmiddelen 

Migrainepatiënten hebben daarbij ook nog eens de pech dat zij een verhoogd risico lopen op een cardiovasculaire aandoening. Maassen van den Brink: “Dat risico is vergelijkbaar met het risico dat roken of overgewicht geeft, maar dit wordt nog onvoldoende erkend. Bij vrouwen is het vastgesteld, bij mannen moeten we het nog beter onderzoeken. Met mijn onderzoek wil ik analyseren hoe dit risico ontstaat en wat je eraan kunt doen. Dat is relevant, en ook nog eens extra urgent omdat er nieuwe medicatie aankomt voor migrainepatiënten. Die geneesmiddelen remmen de peptide CGRP, dat een rol speelt ter bescherming van ischemie. Als vrouw met migraine loop je dus een verhoogd risico op vasculaire aandoeningen en dan krijg je medicatie die dat risico ook kan verhogen; daar moeten we uiteraard meer over weten.” 

“Met mijn onderzoek wil ik analyseren hoe dit cardiovasculair risico bij migrainepatienten ontstaat en wat je eraan kunt doen” 

Bloedvaten kweken 

De komende vijf jaar duikt Maassen van den Brink daarom, mede dankzij de Vici-beurs, in dit onderwerp. De nieuwste studie start in het najaar en zal een vervolg zijn op haar eerdere onderzoek en pilotstudies naar vrouwen met migraine. “We gaan onder andere vernieuwende technieken gebruiken, zoals het kweken van bloedvaten die overeenkomen met de bloedvaten van migrainepatiënten. Tot nu toe is er in vivo en proefdiermodellen met bepaalde mutaties wel wat getest, maar dat gaf onvoldoende valide en betrouwbaar resultaat. Uit een bloedmonster gaan we stamcellen maken waarmee we een organ on a chip kweken. Zo kunnen we de bloedvaten van migrainepatiënten secuur onderzoeken.” 

“Je wilt als huisarts ook geen bommetje leggen bij je patiënt door te wijzen op het verhoogde cardiovasculaire risico, zonder dat je weet wat je eraan kunt doen” 

Met of zonder aura 

Tot nu toe is bekend dat patiënten die lijden aan migraine – vooral migraine met aura’s – een verhoogd cardiovasculair risico hebben, al weten volgens Maassen van den Brink niet alle (huis)artsen dat. “Veel artsen kennen wel de link tussen cardiovasculaire aandoeningen en het gebruik van de anticonceptiepil, roken en migraine met aura. Maar ook alleen al migraine, vooral met aura, is dus een risicofactor. Maar omdat we dat mechanisme nog onvoldoende begrijpen, heeft dat weinig klinische impact. Daarbij komt: je wilt als huisarts ook geen bommetje leggen bij je patiënt met migraine door te wijzen op het verhoogde cardiovasculaire risico, zonder dat je weet wat je eraan kunt doen. Totdat dat helder is, zou ik, los van het cardiovasculaire risico, vooral adviseren deze patiëntengroep extra aandacht te geven om zo tot een effectieve behandeling te komen. Het kost tijd om bij iedere individuele migrainepatiënt een effectief geneesmiddel te vinden, dat vereist opvolging na ieder consult. Maar er is al wel veel mogelijk, dus het is zeker de moeite waard.” 

Lees meer over: