DOQ

Onderzoekers publiceren nieuwe classificatie cognitieve MS-fenotypes

Een nieuwe classificatie van cognitieve fenotypes bij Multiple Sclerose kan een beter idee geven van de klinische beperkingen van MS-patiënten. Dat schrijven Italiaanse onderzoekers in JAMA Neurology. Volgens de auteurs kan een nauwkeurigere classificatie behandelaars helpen de meest geschikte behandeling uit te kiezen.

MS staat bekend als een neurodegeneratieve ziekte die met name klachten veroorzaakt in het motorische en sensorische spectrum. Toch ontwikkelt een groot deel van de MS-patiënten ook cognitieve klachten, zoals geheugenstoornissen, stemmingsstoornissen en persoonlijkheidsveranderingen. Deze groep patiënten is echter sterk heterogeen, wat behandelaars verhindert om de cognitieve klachten gericht te behandelen. Onderzoekers van het San Raffaele Scientific Institute in Milaan includeerden tussen 2010 en 2019 ruim 1200 MS-patiënten en bijna 200 gezonde controlepersonen. Alle deelnemers deden de Rao’s Brief Repeatable Battery en Stroop Test. 172 van de MS-patiënten en 50 mensen uit de controlegroep ondergingen een hersen-MRI.

(Foto: Pixabay)

Vijf cognitieve fenotypen

Uit de resultaten van de tests destilleerden de auteurs vijf cognitieve fenotypen uit de groep MS-patiënten:

  • Preserved cognition: patiënten die geen verschil lieten zien ten opzichte van de controlegroep (n=235).
  • Mild-verbal memory/semantic fluency: patiënten met een kleine afwijking ten opzichte van de controlegroep bij het herinneren en opsommen van woorden (n=362).
  • Mild-multidomain: patiënten die ten opzichte van de controlegroep enigszins verminderd scoorden op meerdere tests (n=236).
  • Severe-executive/attention: patiënten die ten opzichte van de controlegroep sterk verminderd scoorden op het gebied van het verdelen van de aandacht (n=167).
  • Secere multidomain: patiënten die ten opzichte van de controlegroep sterk verminderde scores lieten zien op meerdere cognitieve gebieden (n=212).

Patiënten met milde cognitieve klachten waren over het algemeen jonger en hadden korter geleden de diagnose MS gekregen, vergeleken met MS-patiënten die milde cognitieve klachten hadden. De patiënten met ernstige cognitieve klachten waren gemiddeld het oudst.

Conclusie

De auteurs zetten wel enkele vraagtekens bij hun onderzoek. Zo weten ze niet of hun steekproef representatief is voor de gehele MS-populatie, en werd slechts bij een deel van de patiënten een MRI verricht. Toch zijn ze van mening dat hun onderzoek kan helpen om MS-patiënten beter te classificeren. Dat kan leiden tot persoonlijkere behandelkeuzes.


Referentie: De Meo E, Portaccio E, Giorgio A, et al. Identifying the Distinct Cognitive Phenotypes in Multiple Sclerosis. JAMA Neurol. 2021 Jan 4;e204920. doi: 10.1001/jamaneurol.2020.4920

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen

In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.

Weg met de dokter: de positieve werking van natuur op gezondheid

Contact met de natuur kan stress verminderen en het welzijn verbeteren, vertelt huisarts Pim van den Dungen. Een ervaring die hij graag wil delen met andere zorgverleners. Ook in de spreekkamer ziet hij kansen voor natuur in de zorg.

Casus: man met verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling

Een 58-jarige man komt bij de medisch seksuoloog vanwege verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling. Sildenafil heeft een matig effect gehad en de voorgeschreven vacuümpomp gebruikt hij niet. Wat is het meest aangewezen beleid?

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”

Jeugdige en brede denktank werkt aan oplossingen voor de zorg

In de Denktank Gezond Verstand werken studenten uit verschillende studierichtingen samen aan oplossingen voor vraagstukken van ziekenhuizen. “Zij leren zo wat nodig is om samen verandering in gang te zetten”, vertelt initiatiefnemer Daantje Gratama.

Farmacogenetica kan bijwerkingen en therapiefalen voorkomen

Onverklaarbare bijwerkingen of het uitblijven van een effect zijn voor apotheker Peter Mourad redenen om farmacogenetisch onderzoek te doen. “Door tijdig rekening te houden met iemand genetische profiel, kan veel onnodige schade worden voorkomen.”

Casus: oudere man met algehele malaise

Een 84-jarige man presenteert zich op de spoedeisende hulp met sinds een week algehele malaise. Daarbij heeft patiënt zeurende pijn in de linkerflank, met uitstraling naar de rug, en last van polyurie. Wat is uw diagnose?