DOQ

Onderzoekers vinden aanknopingspunt voor immuuntherapie van ontsnapte tumor

Wetenschappers van het LUMC hebben een manier ontdekt om voor het afweersysteem onzichtbare tumorcellen toch vatbaar te maken voor immuuntherapie. Die cellen blijken namelijk niet helemaal incognito te zijn, in tegenstelling tot wat eerder werd gedacht. De onderzoekers publiceren hun resultaten in het Journal of Experimental Medicine.

Wereldwijd zijn de onderzoekers de eersten die kenmerkende vlaggetjes hebben gevonden op tumorcellen waarvan eerder werd gedacht dat ze onzichtbaar waren voor het afweersysteem. Dat is een belangrijke ontdekking, want het biedt mogelijkheden om een nieuwe vorm van immuuntherapie te ontwikkelen, gebaseerd op deze nieuwe vlaggetjes.

“Tumorcellen gebruiken een slimme truc om een aanval van het immuunsysteem af te slaan. Ze halen de vlaggetjes waaraan afweercellen hen herkennen weg van hun celoppervlak. De tumor is daardoor onzichtbaar voor het immuunsysteem en is niet vatbaar voor de huidige vormen van immuuntherapie”, aldus onderzoeksleider Thorbald van Hall van de afdeling Medische Oncologie.

 

Niet helemaal incognito

Nu blijkt dus dat kankercellen die deze onzichtbaarheidstruc toepassen toch niet helemaal incognito zijn. “We hebben zestien zogeheten peptiden ontdekt die alleen gepresenteerd worden op tumorcellen die de onzichtbaarheidstruc hebben toegepast en niet op gezonde cellen”, legt promovendus Koen Marijt uit. De onderzoekers kwamen de peptiden op het spoor met een computermodel, en bevestigden hun bevindingen in het lichaam. “In het bloed van gezonde mensen vonden we afweercellen die specifiek reageren op deze vlaggetjes. Sterker nog, deze afweercellen herkenden in het laboratorium cellen van huid-, nier- en darmtumoren die de onzichtbaarheidstruc hadden toegepast.”

Minder bijwerkingen

De volgende fase is het ontwikkelen en testen van een nieuwe vorm van immuuntherapie gebaseerd op dit nieuwe type vlaggetjes op ‘onzichtbare’ tumorcellen. Van Hall: “Immuuntherapie is de toekomst voor kankerbehandeling en onze ontdekking is een kleine bijdrage aan de toepassing hiervan voor patiënten voor wie het nu geen optie is.” Omdat de vlaggetjes alleen wapperen op diverse tumortypes en niet op gezonde cellen, zou een dergelijke behandeling waarschijnlijk minder bijwerkingen hebben dan de huidige immuuntherapie.” Maar zover is het nog niet, waarschuwt Van Hall. “Onderzoek bij patiënten moet goed en veilig gebeuren, dus voordat we de eerste patiënten gaan behandelen zijn we jaren verder.”

Het artikel ‘Identification of non-mutated neoantigens presented by TAP-deficient tumors’  is te lezen op de website van Journal of Experimental Medicine.

 

Bron: LUMC

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De cruciale aanwijzing zit soms in het bot

Hoeveel informatie blijft er na een moord in een lichaam bewaard? Arts-forensisch antropoloog Reza Gerretsen combineert medische kennis met fysische antropologie om te achterhalen wat er is gebeurd. “Ik haal het verhaal naar boven dat iemand zelf niet meer kan vertellen.”

Casus: vrouw met netvormige huidverkleuringen van de benen

Een 76-jarige vrouw bezoekt de dermatoloog vanwege sinds enkele maanden bestaande, netvormige huidverkleuringen aan de achterzijde van beide benen. De plekken jeuken niet en doen geen pijn. Wat is uw diagnose?

Zo schrijf je medische informatie waar je patiënt iets aan heeft

Een patiëntenfolder kan medisch correct zijn en toch zijn doel missen, ziet arts Stan Geurts van De Hulpdokter. Begrijpelijk schrijven begint daarom met een inhoudelijke keuze: wat moet de patiënt weten?

Inslikken van batterij kan levens­bedreigend zijn

Jaarlijks slikken bijna 40 jonge kinderen een batterij in, soms met levensbedreigende gevolgen. MDL-kinderarts Angelika Kindermann onderzocht de risico’s en pleit voor meer bewustwording en veiligere verpakkingen. “We schrokken van het hoge percentage complicaties.”

Casus: jongeman met een zwelling van het gehemelte

Een 29-jarige man, met in de voorgeschiedenis seronegatieve artralgie, bezoekt uw spreekuur vanwege een zwelling van het gehemelte. U ziet een scherpbegrensde, verruceuze, witte plaque. Aan de genitalia, de ogen en de huid vindt u geen afwijkingen. Wat is uw diagnose?

Hoe ontwerpers complexe zorg­processen een­voudiger maken

Complexe zorgprocessen leiden regelmatig tot dubbel werk, onduidelijkheid en onnodig tijdverlies. Noa Smolenaars laat zien hoe design hierin kan helpen. “Wij ontwerpers zijn in staat complexe processen goed uit te diepen en te visualiseren, daar zijn we in opgeleid.”

‘Bevolkings­onderzoek wordt gezien als een nood­zakelijk kwaad’

De deelname aan bevolkingsonderzoeken naar kanker daalt. Martin Jansen onderzocht hoe mensen online over deze screeningsprogramma’s praten en welke rol misinformatie daarbij speelt. “Bevolkingsonderzoeken zijn saai, maar hebben wel nut.”

AI-model gaat drukte op de SEH voorspellen

Drukte op de SEH leidt tot langere wachttijden en verhoogt het risico op fouten. Eva Schippers ontwikkelde een AI-model dat de drukte kan voorspellen. “Vroeger hadden we deze drukte voornamelijk op vrijdagavond, maar het is inmiddels een dagelijks probleem.”

Apothekers krijgen vergoeding voor therapietrouw­gesprekken

Therapietrouwgesprekken door apothekers worden in Noord-Limburg bij wijze van proef vergoed. Apotheker Erna Mombarg legt uit wat deze gesprekken opleveren. “Ik krijg uit het hele land van collega’s reacties: ‘Hoe heb je dit voor elkaar gekregen?’”

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”