Ook vrouwen krijgen slaapapneu, maar anders

Vrouwen kunnen, net als mannen, last hebben van slaapapneu. Bij postmenopauzale vrouwen is de prevalentie vrijwel gelijk aan die bij even oude mannen. Omdat de klassieke klachten van slaapapneu bij vrouwen verschillen van die van mannen, denkt echter niet iedere arts meteen aan deze slaapziekte.

“Natuurlijk komen klachten van slaapapneu, zoals snurken, ademstops, concentratieproblemen, prikkelbaarheid en niet uitgerust ontwaken bij mannen en vrouwen voor”, zegt Lisette Venekamp, longarts-somnoloog en medisch directeur bij het Nederlands Slaap Instituut. “Bij vrouwen uit de ziekte zich echter ook met andere klachten, zoals stemmingsstoornissen, klachten van burn-out, rusteloze benen en nachtmerries”, vervolgt ze. Soms verschillen klachten nog subtieler: “Bij mannen uit vermoeidheid zich in slaperigheid terwijl vrouwen zich vaker algemeen vermoeid voelen. Het zijn de hierboven genoemde klachten die het belletje van slaapapneu bij vrouwen moeten laten rinkelen.”  

Hypopneu

Diagnostiek in een slaap(poli)kliniek brengt ook verschillen tussen vrouwen en mannen aan het licht. “We zien dat vrouwen eerder en meer last hebben van respiratory effort related arousals (kortdurende ontwakingen). Zodra je luchtweg vernauwt, kost het ademhalen meer moeite en die moeite leidt bij vrouwen tot een eerdere verstoring van de slaap. We zien deze arousals terug op het slaap-EEG. Ze treden al op voordat de luchtweg helemaal sluit; er is dan nog sprake van hypopneu. Omdat vrouwen meer last van arousals hebben, ook als hun luchtweg nog niet helemaal gesloten is, krijgen ze eerder en meer klachten van slaapapneu dan mannen.”

Zelfs bij een milde vorm van slaapapneu, waarbij er nog maar weinig ademstops optreden, worden de klachten die een vrouw heeft meestal toch door de ziekte veroorzaakt. Hun Apneu Hypopneu Index of AHI is dan nog laag. Dat wordt niet door iedere arts onderkend, meent Venekamp. “Soms worden mensen terugverwezen naar de huisarts omdat hun AHI van bijvoorbeeld 6 volgens hun specialist onmogelijk de ernst van de vele klachten kan verklaren. Dat is jammer, want je laat dan de kans liggen om deze vrouwen een goede behandeling te bieden.”

Een proefbehandeling van slaapapneu is bij vrouwen bij uitstek een manier om de diagnose definitief te bevestigen of uit te sluiten. “Als de klachten na twee maanden proefbehandeling nog steeds niet verbeteren, dan mag je ervan uitgaan dat de apneu niet de oorzaak is”, zegt Venekamp. “Als de klachten wel verbeteren, dan is de oorzaak, ondanks de lage AHI, dus toch de slaapapneu.”

“We weten nog te weinig over de verschillen tussen mannen en vrouwen over het cardiovasculaire risico door slaapapneu”

Hart- en Vaatziekten

Slaapapneu wordt al jaren gezien als een risicofactor voor hart- en vaatziekten en daarom belangrijk om te behandelen. De bewijslast van de noodzaak om slaapapneu te behandelen alleen vanwege het cardiovasculair risico is echter laag, vertelt Venekamp: “Het wordt steeds duidelijker dat er verschillende fenotypen van slaapapneu zijn, en waarschijnlijk zijn er subgroepen van patiënten die daadwerkelijk een verhoogd risico op hart- en vaatziekten hebben. Het gaat bijvoorbeeld om mannen en vrouwen met insomnie als belangrijkste klacht of mensen bij wie vaak sprake is van nachtelijke desaturatie.” Het is dan logisch te denken dat vrouwen, die eerder wakker worden nog voor er van apneu sprake is, minder last hebben van nachtelijke desaturatie. Of ze hierdoor een minder of niet verhoogd risico op hart- en vaatziekten hebben is niet bekend. “We weten nog te weinig van de verschillen tussen mannen en vrouwen over het cardiovasculaire risico door slaapapneu.”

De belangrijkste boodschap die Venekamp mee wil geven is dat slaapapneu bij vrouwen, naast de klassieke klachten, ook minder bekende klachten veroorzaakt die ook al ernstig kunnen zijn bij een nog lage AHI. “Het zou echt zonde zijn als we vrouwen ten onrechte zonder de diagnose slaapapneu weer naar huis sturen.”

Lees meer over: