DOQ

Ook vrouwen krijgen slaapapneu, maar anders

Vrouwen kunnen, net als mannen, last hebben van slaapapneu. Bij postmenopauzale vrouwen is de prevalentie vrijwel gelijk aan die bij even oude mannen. Omdat de klassieke klachten van slaapapneu bij vrouwen verschillen van die van mannen, denkt echter niet iedere arts meteen aan deze slaapziekte.

“Natuurlijk komen klachten van slaapapneu, zoals snurken, ademstops, concentratieproblemen, prikkelbaarheid en niet uitgerust ontwaken bij mannen en vrouwen voor”, zegt Lisette Venekamp, longarts-somnoloog en medisch directeur bij het Nederlands Slaap Instituut. “Bij vrouwen uit de ziekte zich echter ook met andere klachten, zoals stemmingsstoornissen, klachten van burn-out, rusteloze benen en nachtmerries”, vervolgt ze. Soms verschillen klachten nog subtieler: “Bij mannen uit vermoeidheid zich in slaperigheid terwijl vrouwen zich vaker algemeen vermoeid voelen. Het zijn de hierboven genoemde klachten die het belletje van slaapapneu bij vrouwen moeten laten rinkelen.”  

“Omdat vrouwen meer last van arousals hebben krijgen ze eerder en meer klachten van slaapapneu dan mannen”

longarts-somnoloog Lisette Venekamp

Hypopneu

Diagnostiek in een slaap(poli)kliniek brengt ook verschillen tussen vrouwen en mannen aan het licht. “We zien dat vrouwen eerder en meer last hebben van respiratory effort related arousals (kortdurende ontwakingen). Zodra je luchtweg vernauwt, kost het ademhalen meer moeite en die moeite leidt bij vrouwen tot een eerdere verstoring van de slaap. We zien deze arousals terug op het slaap-EEG. Ze treden al op voordat de luchtweg helemaal sluit; er is dan nog sprake van hypopneu. Omdat vrouwen meer last van arousals hebben, ook als hun luchtweg nog niet helemaal gesloten is, krijgen ze eerder en meer klachten van slaapapneu dan mannen.”

Zelfs bij een milde vorm van slaapapneu, waarbij er nog maar weinig ademstops optreden, worden de klachten die een vrouw heeft meestal toch door de ziekte veroorzaakt. Hun Apneu Hypopneu Index of AHI is dan nog laag. Dat wordt niet door iedere arts onderkend, meent Venekamp. “Soms worden mensen terugverwezen naar de huisarts omdat hun AHI van bijvoorbeeld 6 volgens hun specialist onmogelijk de ernst van de vele klachten kan verklaren. Dat is jammer, want je laat dan de kans liggen om deze vrouwen een goede behandeling te bieden.”

Een proefbehandeling van slaapapneu is bij vrouwen bij uitstek een manier om de diagnose definitief te bevestigen of uit te sluiten. “Als de klachten na twee maanden proefbehandeling nog steeds niet verbeteren, dan mag je ervan uitgaan dat de apneu niet de oorzaak is”, zegt Venekamp. “Als de klachten wel verbeteren, dan is de oorzaak, ondanks de lage AHI, dus toch de slaapapneu.”

“We weten nog te weinig over de verschillen tussen mannen en vrouwen over het cardiovasculaire risico door slaapapneu”

Hart- en Vaatziekten

Slaapapneu wordt al jaren gezien als een risicofactor voor hart- en vaatziekten en daarom belangrijk om te behandelen. De bewijslast van de noodzaak om slaapapneu te behandelen alleen vanwege het cardiovasculair risico is echter laag, vertelt Venekamp: “Het wordt steeds duidelijker dat er verschillende fenotypen van slaapapneu zijn, en waarschijnlijk zijn er subgroepen van patiënten die daadwerkelijk een verhoogd risico op hart- en vaatziekten hebben. Het gaat bijvoorbeeld om mannen en vrouwen met insomnie als belangrijkste klacht of mensen bij wie vaak sprake is van nachtelijke desaturatie.” Het is dan logisch te denken dat vrouwen, die eerder wakker worden nog voor er van apneu sprake is, minder last hebben van nachtelijke desaturatie. Of ze hierdoor een minder of niet verhoogd risico op hart- en vaatziekten hebben is niet bekend. “We weten nog te weinig van de verschillen tussen mannen en vrouwen over het cardiovasculaire risico door slaapapneu.”

De belangrijkste boodschap die Venekamp mee wil geven is dat slaapapneu bij vrouwen, naast de klassieke klachten, ook minder bekende klachten veroorzaakt die ook al ernstig kunnen zijn bij een nog lage AHI. “Het zou echt zonde zijn als we vrouwen ten onrechte zonder de diagnose slaapapneu weer naar huis sturen.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?