DOQ

Oorzaak van resistentie darmbacterie tegen antibioticum

Een minuscuul cirkelvormig stukje DNA zorgt ervoor dat de darmbacterie Clostridioides difficile resistent raakt tegen een veelgebruikt antibioticum. Dat ontdekten wetenschappers van het LUMC nadat artsen hen attendeerden op een patiënt met een moeilijk behandelbare infectie.

In het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications beschrijven de onderzoekers hun zoektocht naar de oorzaak van de resistentie van Clostridioides (Clostridium) difficile. Dit is een bacterie die vooral bij kwetsbare ziekenhuispatiënten een ernstige darminfectie met diarree kan veroorzaken.

(Foto: Pixabay)

Dezelfde stam

“We werden gewezen op een patiënt bij wie al meerdere C. difficile-infecties waren vastgesteld over een langere periode. De bacteriën die gevonden waren bij de meest recente infectie bleken niet meer gevoelig voor het antibioticum metronidazol”, vertelt onderzoeksleider Wiep Klaas Smits. Zijn team bestudeerde de resistente bacterie en bracht het hele DNA in kaart. De boosdoener bleek dezelfde stam als bij de eerdere infecties. “Ons geluk was dat daarvan ook samples beschikbaar waren, dus dat was prachtig vergelijkingsmateriaal. We wisten dat er tussen de laatste infectie die nog wel gevoelig was en de nieuwste infectie iets aan de bacterie was veranderd waardoor deze resistent was geworden.”

Plasmide is oorzaak

Die verandering bleek een plasmide: een kleine cirkelvormige DNA-streng in de bacterie. Zo’n plasmide is een los, extra stukje genetisch materiaal dat bacteriën kunnen opnemen of aan elkaar doorgeven. “We vonden hetzelfde plasmide terug in andere resistente stammen van C. difficile uit verschillende landen. En toen we plasmide inbrachten in niet-resistente bacteriën, werden deze wel resistent. We weten dus vrij zeker dat het plasmide de oorzaak is van de resistentie”, legt promovendus Ilse Boekhoud uit.

Genen en resistentie

Met de vondst van het plasmide houdt het onderzoek nog niet op. Boekhoud: “Nu we dit weten kunnen we ons richten op belangrijke openstaande vragen. Welke genen liggen op het plasmide? En hoe veroorzaken die de resistentie? Bij welke andere bacteriën komt het plasmide voor?”


Dit onderzoek is een samenwerking van het LUMC, het Nationale Referentielaboratorium voor C. difficile (RIVM/LUMC) en de Nationale Donor Feces Bank, en is onderdeel van de activiteiten van het Netherlands Centre for One Health.

Lees voor meer informatie ‘Plasmid-mediated metronidazole resistance in Clostridioides difficile’ in Nature Communications.

Bron: LUMC

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.

Resistente schimmels: het ondergeschoven kindje in het gezondheidsdebat

Resistente schimmels vormen een groeiend maar nog onderbelicht gezondheidsrisico, waarschuwt Paul Verweij. Een internationale aanpak is hierbij nodig. “Tot vijf jaar geleden kenden wij Candida auris niet eens, nu verspreidt deze zich wereldwijd.”

AfriKNO helpt KNO-zorg in Tanzania te verbeteren

De stichting AfriKNO ondersteunt de KNO-zorg in Tanzania met scholing en materialen. Initiatiefnemer en KNO-arts Niels van Heerbeek vertelt: “Ze nodigden mij in Tanzania uit om langs te komen en hadden meteen een volle poli aan KNO-patiënten voor mij opgespaard.”

‘Kijk verder dan seks via penetratie’

Marieke Dewitte stelt dat seksualiteit in de spreekkamer te vaak automatisch gelijk wordt gesteld aan penetratie en functieherstel. “Waarom kijken we niet veel meer naar plezier tijdens seks, los van penetratie?”

Zorgprofessionals in de wachtkamer

De Afghaanse arts Roozeeta Murtaza staat te popelen om in Nederland aan de slag te gaan, maar moet lang wachten tot ze de verplichte BI-toets kan doen. “Dit geeft mij het gevoel dat ik stilsta of zelfs achteruit ga, terwijl ik altijd heb geleerd en gewerkt om verder te komen.”

Meer werkplezier, minder uitval: zes tips voor zorg­teams

Veel aandacht gaat uit naar het opvangen van uitval en het begeleiden van zorgmedewerkers die al ziek thuis zitten. Volgens Mariska Bingol kan dat anders. “We zijn vooral bezig met re-integratie, terwijl we meer zouden moeten investeren in het voorkómen van uitval.”

Hittegolf? Wees alert op deze medicatie!

Een hittegolf kan de werking en veiligheid van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden. Apotheker Bart Kremers legt uit bij welke medicatie extra alertheid nodig is. “Er is sprake van een verhoogd risico als het langer dan vijf achtereenvolgende dagen warmer is dan 25 ºC.”

Casus: vrouw met schildklierkanker en last van huidafwijkingen

Een 66-jarige vrouw met uitgezaaide schildklierkanker presenteert zich met pijnlijke huidafwijkingen op de kin. Enkele weken daarvoor heeft zij mogelijk herpes zoster elders in het gelaat gehad. Wat is uw diagnose?

‘Tip patiënten de mediterrane leef­stijl’

Volgens cardioloog Annemieke Jansen gaan gezond en lekker uitstekend samen in het mediterrane dieet. Samen met haar zus schrijft ze hierover kookboeken. “Schrijf patiënten de mediterrane leefstijl voor, er valt zoveel mee te winnen!”