DOQ

Oorzaak van resistentie darmbacterie tegen antibioticum

Een minuscuul cirkelvormig stukje DNA zorgt ervoor dat de darmbacterie Clostridioides difficile resistent raakt tegen een veelgebruikt antibioticum. Dat ontdekten wetenschappers van het LUMC nadat artsen hen attendeerden op een patiënt met een moeilijk behandelbare infectie.

In het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications beschrijven de onderzoekers hun zoektocht naar de oorzaak van de resistentie van Clostridioides (Clostridium) difficile. Dit is een bacterie die vooral bij kwetsbare ziekenhuispatiënten een ernstige darminfectie met diarree kan veroorzaken.

(Foto: Pixabay)

Dezelfde stam

“We werden gewezen op een patiënt bij wie al meerdere C. difficile-infecties waren vastgesteld over een langere periode. De bacteriën die gevonden waren bij de meest recente infectie bleken niet meer gevoelig voor het antibioticum metronidazol”, vertelt onderzoeksleider Wiep Klaas Smits. Zijn team bestudeerde de resistente bacterie en bracht het hele DNA in kaart. De boosdoener bleek dezelfde stam als bij de eerdere infecties. “Ons geluk was dat daarvan ook samples beschikbaar waren, dus dat was prachtig vergelijkingsmateriaal. We wisten dat er tussen de laatste infectie die nog wel gevoelig was en de nieuwste infectie iets aan de bacterie was veranderd waardoor deze resistent was geworden.”

Plasmide is oorzaak

Die verandering bleek een plasmide: een kleine cirkelvormige DNA-streng in de bacterie. Zo’n plasmide is een los, extra stukje genetisch materiaal dat bacteriën kunnen opnemen of aan elkaar doorgeven. “We vonden hetzelfde plasmide terug in andere resistente stammen van C. difficile uit verschillende landen. En toen we plasmide inbrachten in niet-resistente bacteriën, werden deze wel resistent. We weten dus vrij zeker dat het plasmide de oorzaak is van de resistentie”, legt promovendus Ilse Boekhoud uit.

Genen en resistentie

Met de vondst van het plasmide houdt het onderzoek nog niet op. Boekhoud: “Nu we dit weten kunnen we ons richten op belangrijke openstaande vragen. Welke genen liggen op het plasmide? En hoe veroorzaken die de resistentie? Bij welke andere bacteriën komt het plasmide voor?”


Dit onderzoek is een samenwerking van het LUMC, het Nationale Referentielaboratorium voor C. difficile (RIVM/LUMC) en de Nationale Donor Feces Bank, en is onderdeel van de activiteiten van het Netherlands Centre for One Health.

Lees voor meer informatie ‘Plasmid-mediated metronidazole resistance in Clostridioides difficile’ in Nature Communications.

Bron: LUMC

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: schoonmaker met branderige huiduitslag

Een 46-jarige schoonmaker van Iraakse afkomst heeft sinds ruim één jaar last van een branderige, jeukende huiduitslag op vooral zijn armen en benen. Eerdere antimycotische behandelingen hebben geen effect gehad. Wat is uw diagnose?

‘Leren reanimeren doe je altijd voor een ander, nooit voor jezelf’

Burgerhulpverleners starten in Nederland het merendeel van de reanimaties bij een hartstilstand, maar hun aantal is nog onvoldoende. Leonie van der Leest: “Zorgverleners kunnen mensen hierop attenderen: leer reanimeren, je redt er mensenlevens mee.”

Rechtvaardigheid als kompas voor medisch onderzoek

Wie profiteert van medische innovaties? Wie kan meedoen aan onderzoek en wie blijft buiten beeld? Rieke van der Graaf onderzoekt hoe medisch onderzoek zo kan worden ingericht dat het niet alleen vooruitgang oplevert, maar ook rechtvaardig is.

‘Houd het gesprek over cannabis­gebruik bij medische klachten open’

Veel patiënten gebruiken cannabis bij medische klachten, maar halen dit niet via de apotheek. Pieter Oomen vertelt over de barrières die ervaren worden en doet enkele aanbevelingen. “Een van de barrières is het stigma dat bij artsen vaak nog leeft rond cannabis.”

Wanneer klachten eigenlijk een zingeving­svraag zijn

Huisarts Richard Hoofs ziet in zijn praktijk regelmatig mensen bij wie medische verklaringen ontbreken, maar het lijden duidelijk aanwezig is. Volgens hem ligt onder die klachten vaak een vraag die in de spreekkamer nog weinig gesteld wordt: waar leef je eigenlijk voor?

AI-model voor SEH werkt goed, maar wordt niet gebruikt

AI kan op de SEH goed voorspellen welke patiënten een hoog sterfterisico hebben. Toch ondervonden Paul van Dam en William van Doorn dat artsen de voorspelling nauwelijks gebruiken. “We moeten leren om AI-modellen te ontwerpen die beter zijn afgestemd op de gebruikers.”

‘Sta eens vaker stil en reflecteer’

Veel artsen lopen vast op vragen over werkdruk, keuzes en werk-privébalans. Shirin Bemelmans-Lalezari pleit daarom voor meer reflectie en open gesprekken over twijfels in de medische loopbaan. “Juist de eigenschappen die veel artsen delen, kunnen later in de weg gaan zitten.”

Casus: jonge vrouw met toenemende buikpijn

Een 27-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege sinds 24 uur toenemende buikpijn. De pijn begon centraal in de buik, maar is inmiddels verplaatst naar rechtsonder. Wat is uw beleid?

‘Voor dak- en thuislozen zet ik graag een stapje extra’

Dak- en thuislozen vragen om meer dan een standaardconsult, ervaart huisarts Laura de Jong. Ze beschrijft hoe laagdrempelige straatzorg, volharding en kleine gebaren het verschil kunnen maken bij complexe problematiek. “Soms is één ‘fuck off’ minder al winst.”

Verder zoeken bij onverklaarde klachten

Wat doe je als alle diagnostische sporen doodlopen? Tonnie van Kessel en Charles Verhoeff vertellen hoe de artsen van stichting De Witte Raven blijven zoeken naar verklaringen voor onverklaarde klachten. “We draaien op donaties, subsidies en veel onbetaalde inzet.”