DOQ

Op het spoor van een intoxicatie

Een comateuze patiënt wordt binnengebracht op de SEH. Er is geen anamnese, geen getuige en geen aanknopingspunt voor wat er is gebeurd. De eerste gedachte gaat vaak uit naar een hersenbloeding, infectie of epileptische aanval. Maar volgens SEH-arts en toxicoloog Femke Gresnigt van het OLVG ontbreekt een intoxicatie nog te vaak in de differentiaaldiagnose. “Soms denken we daar pas aan als alle andere oorzaken zijn uitgesloten. Dan kan er al kostbare tijd verloren zijn gegaan.” Is een intoxicatie eenmaal in beeld, dan volgt een tweede uitdaging: hoe pak je de situatie systematisch aan? Vergiftigingen kunnen door talloze middelen worden veroorzaakt en zeer uiteenlopende klinische beelden geven. Het is onmogelijk, en volgens Gresnigt ook niet nodig, om al die afzonderlijke middelen uit het hoofd te kennen. Veel meer gaat het erom dat een arts weet welke stappen nodig zijn om van het klinisch beeld naar mogelijke oorzaken, risico’s en een behandeling te komen. Die benadering vormt de rode draad in haar boek Toxicologie – Een praktische handleiding. “Het doel is het denkproces te ondersteunen” SEH-arts en toxicoloog Femke Gresnigt PIRATE Als kapstok gebruikt Gresnigt het PIRATE-model, dat zij samen met collega’s binnen de toxicologiesectie van de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen (NVSHA) ontwikkelde. “Het doel is het denkproces te ondersteunen.” De gebruikelijke eerste beoordeling volgens het ABCDE-principe blijft daarbij het vertrekpunt. PIRATE helpt vervolgens om specifiek vanuit een mogelijke intoxicatie naar de patiënt te kijken: wat kan het klinisch beeld verklaren, hoe kan de intoxicatie zich ontwikkelen en welke behandeling is nodig? Daarbij kunnen zogeheten ‘toxidromen’ houvast bieden: combinaties van symptomen die passen bij een bepaalde groep middelen. Het precieze middel hoeft niet altijd bekend te zijn om te kunnen
 

Aanmelden

Meld u gratis aan om toegang te krijgen tot DOQ,
waar zorgprofessionals kennis en visie delen.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Apothekers krijgen vergoeding voor therapietrouw­gesprekken

Therapietrouwgesprekken door apothekers worden in Noord-Limburg bij wijze van proef vergoed. Apotheker Erna Mombarg legt uit wat deze gesprekken opleveren. “Ik krijg uit het hele land van collega’s reacties: ‘Hoe heb je dit voor elkaar gekregen?’”

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”

Wacht niet tot de patiënt zich uitspreekt

Patiënten lijken tegenwoordig mondiger dan ooit. Maar vijftig jaar onderzoek laat een ander beeld zien. Mondigheid blijkt bovendien niet alleen iets van de patiënt: ook de zorgverlener bepaalt hoeveel ruimte een patiënt krijgt, stelt Sandra van Dulmen.

Casus: vrouw met pijn op de borst na kankerdiagnose

Een 73-jarige vrouw bezoekt de Spoedeisende Hulp vanwege misselijkheid, kortademigheid en acute pijn op de borst. Een paar dagen ervoor kreeg zij te horen dat zij waarschijnlijk uitgezaaide alvleesklierkanker heeft. Wat is uw diagnose?

Gebrek aan samenwerking remt inzet van AI in de zorg

Veel AI-toepassingen voor de zorg bereiken de werkvloer niet. Sara Ben Hmido onderzocht welke barrières implementatie in de weg staan en legt uit waarom samenwerking vanaf het begin cruciaal is. “Als AI-ontwikkelaar moet je vanaf het begin optrekken met zorgverleners.”

Casus: vrouw met symptomatisch galsteenlijden zonder cholecystitis

Een 41-jarige vrouw bezoekt de SEH vanwege buikpijn. Echografie van het abdomen toont een dunwandige galblaas gevuld met concrementen en verwijde galwegen. De radioloog concludeert dat er sprake is van choledocholithiasis zonder cholecystitis. Wat is uw beleid?

Voorkom aangeleerde hulpe­­loosheid: laat zorgprofessionals zelf met oplos­­singen komen

Als zorgprofessionals herhaaldelijk ervaren dat hun inbreng niets verandert, kunnen ze stoppen met meedenken. Kjeld Aij legt uit hoe kleine verbeteringen en meer invloed op de werkvloer aangeleerde hulpeloosheid kunnen voorkomen. “Er is bijna altijd enige invloed, hoe klein ook.”

Casus: progressieve kortademigheid na embolisatie van een varicocele

Een 36-jarige man presenteert zich op de SEH met toenemende kortademigheid, hoesten, algehele malaise en koorts. Negen dagen ervoor heeft hij een endovasculaire embolisatie met cyanoacrylaat ondergaan vanwege een symptomatische varicocele. Wat is uw diagnose?

Meer halen uit bestaande medicijnen

Een verminderde nierfunctie betekende lange tijd dat pemetrexed geen behandeloptie was. Rob ter Heine en Nikki Bleijs-de Rouw onderzochten hoe dit toch veilig kan worden ingezet en lieten zien hoeveel winst te behalen valt met onderzoek naar bestaande geneesmiddelen.

Resistente schimmels: het ondergeschoven kindje in het gezondheidsdebat

Resistente schimmels vormen een groeiend maar nog onderbelicht gezondheidsrisico, waarschuwt Paul Verweij. Een internationale aanpak is hierbij nodig. “Tot vijf jaar geleden kenden wij Candida auris niet eens, nu verspreidt deze zich wereldwijd.”


Lees ook: Aanmelden

Naar dit artikel »

Lees ook: Inloggen

Naar dit artikel »