Openbaar apotheker Van Witsen: ‘Het moet boven alle twijfel verheven zijn dat we geen vervuilde geneesmiddelen willen verkopen’

“De commotie rondom paracetamol valt wel mee, al hebben patiënten wel meer vragen dan anders”, vertelt apotheker Taco van Witsen van de Schinkel Apotheek, aangesloten bij Service Apotheek, in Amsterdam. Onderzoek van Zembla en NRC Handelsblad onthulde op 9 juli dat de grootste producent van paracetamol ter wereld, grondstof voor paracetamol verkoopt die vervuild is met het kankerverwekkende para-chlooraniline (PCA). Van Witsen vertelde in het NRC over de reacties van patiënten in zijn apotheek op de paracetamol berichtgeving.

Het gaat om het Chinese bedrijf Anqiu Lu’an Pharmaceutical. Deze fabrikant blijkt een belangrijke leverancier te zijn voor geneesmiddelenproducent Apotex. Ongeveer de helft van de paracetamol in Nederlandse drogisterijen, supermarkten en apotheken, is afkomstig van Apotex.

Huismerk 

Toch is er volgens het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) geen reden tot ongerustheid: de vervuilingen die bij het onderzoek van NRC en Zembla werden aangetroffen, bleven onder de limiet. Van Witsen “Toen het nieuwsbericht van NRC naar buiten kwam, heb ik meteen Service Apotheek een mailtje gestuurd met de vraag of de paracetamol van ons huismerk ook grondstof bevatte, afkomstig van dit Chinese bedrijf. Dit is nagevraagd bij de fabrikant en in zoverre wij nu weten, is dit niet het geval.”

“Patiënten vragen ons geregeld of wij de ‘goede paracetamol’ verkopen” 

Fenol of benzeen 

“Er zijn twee manieren waarop paracetamol geproduceerd wordt”, legt Van Witsen uit. “Dit kan via een productieroute waarbij fenol wordt gebruikt. Maar het kan ook met benzeen, daarbij komt PCA vrij. Patiënten vragen ons geregeld of wij de ‘goede paracetamol’ verkopen. Wij leggen dan uit dat er twee verschillende productieroutes worden gehanteerd en dat voor zover wij nu weten de paracetamol van ons huismerk veilig is. Verschillende patiënten kwamen hun paracetamol die ze bij bijvoorbeeld Etos of Albert Heijn hadden gekocht, bij ons omruilen voor paracetamol van ons huismerk. De commotie naar aanleiding van het paracetamolnieuws valt wel mee, al hebben patiënten wel meer vragen dan anders.” 

“We moeten niet willen dat er voor voedsel een lagere limiet geldt dan voor geneesmiddelen. Op deze manier moet een pepermuntje veiliger zijn dan paracetamol” 

Paracetamolbatches 

Het CBG en de IGJ gaan geen laboratoriumonderzoek doen naar PCA-gehaltes van paracetamoltabletten. Ze geven aan te zullen nagaan of er aanwijzingen zijn dat er batches paracetamol in Nederland zijn verkocht die de PCA-limiet overschrijden. Ook treden ze in overleg met andere geneesmiddelautoriteiten in Europa om hun bevindingen te bespreken. De KNMP maakte echter bekend in het eigen laboratorium aan de Alexanderstraat in Den Haag een aantal batches paracetamol te gaan onderzoeken en te kijken of en hoeveel PCA er wordt aangetroffen.  

Marge 

“Een goede zaak”, vindt Van Witsen. “We moeten te weten komen of er ook paracetamolbatches zijn waar geen PCA in zit. Dat weten we nu niet met zekerheid. Op dit moment kan ik aan patiënten vertellen dat we voor zover we weten beschikken over veilige paracetamol. Honderd procent veiligheid kunnen we niet garanderen, we tolereren een bepaalde marge. Je moet dus altijd een slag om de arm houden. Maar het liefst verstrek ik paracetamol waarvan ik zeker weet dat er geen PCA in zit. Gewoon niks. Waarom wordt de norm niet op nul gesteld? Het moet boven alle twijfel verheven zijn dat we als openbaar apothekers geen vervuilde geneesmiddelen willen verkopen.”  

“Geneesmiddelproductie ver weg leidt nog al eens tot recalls” 

Normen voor voedsel versus geneesmiddelen 

De Europese voedselwaakhond, de EFSA, hanteert lagere PCA-normen dan het CBG bij geneesmiddelen. Van Witsen vindt dat wat merkwaardig. “Ik begrijp wel dat dit komt doordat we voedsel veel vaker nuttigen dan geneesmiddelen. Voedsel is noodzaak en geneesmiddelgebruik zou meer een vrijwillige keuze zijn. Maar er zijn genoeg mensen die een indicatie hebben voor paracetamol, dan is dat dus geen vrijwillige keuze. We moeten dus eigenlijk niet willen dat er voor voedsel een lagere limiet geldt dan voor geneesmiddelen. Op deze manier moet een pepermuntje veiliger zijn dan paracetamol.”  

“Ik pleit ervoor om de productie terug te halen naar Europa”

Ondoorzichtigheid 

Van Witsen zou het toejuichen als de productie van geneesmiddelgrondstoffen weer in Europa zou plaatsvinden. “In landen als China is het goedkoper, het gaat letterlijk om enkele eurocenten per tablet dat het scheelt. Maar we leveren daarvoor wel een stukje veiligheid in. Goedkoop en veilig blijk moeilijk samen te gaan. Productie ver weg leidt nogal eens tot recalls. Maar waarom wordt er de ene keer wel tot een recall besloten tot op productniveau en de andere keer niet? Voor patiënten is dit moeilijk te volgen en het is ook niet makkelijk uit te leggen. Doordat de productie van grondstoffen vaak gebeurt door monopolistische bedrijven, is de ondoorzichtigheid van productieprocessen groter. We hebben ons erg afhankelijk gemaakt van enkele grote bedrijven. Ik wil er dan ook voor pleiten om de productie terug te halen naar Europa.” 

---

Naschrift: op het moment van publicatie van dit interview is het onderzoek van de KNMP inmiddels afgerond. Op grond van dat onderzoek stelt de KNMP dat de veiligheid van de in Nederland verkochte paracetamolpreparaten niet ter discussie staat. Het Laboratorium der Nederlandse Apothekers (LNA) onderzocht 19 verschillende merken paracetamol 500 mg tabletten op de aanwezigheid van PCA. Uitgaande van de detectiegrens van de gehanteerde bepalingsmethode, is aangetoond dat geen van de onderzochte merken PCA bevatte.

Lees meer over: