Operatie moet levenslang dragen van armkous overbodig maken

Redactioneel

1 augustus 2019

Een microchirurgische ingreep moet het levenslang dragen van armkousen en herhaaldelijke lymfedrainage (na borstkanker) overbodig gaan maken. Om vast te stellen of dat mogelijk is, gaan plastisch chirurgen van het Maastricht UMC+ en het Radboudumc in Nijmegen de nieuwe operatieve ingreep vergelijken met de traditionele therapie. Behandeling is nodig om te voorkomen dat zich vocht ophoopt in de arm (ook wel lymfoedeem genoemd), een verschijnsel dat patiënten ernstig kan hinderen in het dagelijks leven.

Bij een behandeling van borstkanker worden in veel gevallen de lymfeklieren in de oksel operatief verwijderd en/of bestraald om het risico op een terugkeer van de tumor zo klein mogelijk te maken. Door die behandeling krijgt één op de vijf patiënten echter last van lymfoedeem, dat ontstaat door een blokkade in de lymfevaten van de arm. Om de ophoping van vocht tegen te gaan, dragen veel vrouwen de rest van hun leven een armkous. Daar komt nog een regelmatige lymfedrainage bij, een soort massage om het overtollige vocht af te voeren. Een behandeling die soms meerdere malen per week moet worden uitgevoerd.

Operatie

Mogelijk biedt een microchirurgische ingreep uitkomst, waarbij een verbinding gemaakt wordt tussen lymfe- en bloedvaten (een zogeheten lymfoveneuze anastomose (LVA) ofwel LV-shunt operatie). Op die manier kan het vocht via de bloedbaan worden afgevoerd. Voor de operatie worden de lymfevaten in kaart gebracht en wordt bepaald of de lymfevaten geschikt zijn. Bij geschiktheid worden ze tijdens de operatie vastgehecht aan een nabij liggend bloedvat. De resultaten van deze nieuwe ingreep worden vervolgens vergeleken met een groep patiënten die doorgaan met het dragen van steunkousen en lymfedrainage, de traditionele behandelvorm.

Onderzoeksopzet

In totaal kunnen 120 vrouwen meedoen aan het onderzoek, die gedoopt is tot ’the LYMPH trial’. Vrouwen bij wie lymfoedeem in de arm is ontstaan na borstkankerbehandeling met bestralingen of operaties in de oksel worden willekeurig ingedeeld in één van de twee onderzoeksgroepen. De ene groep krijgt de nieuwe operatie, de andere de traditionele behandeling. De patiënten worden twee jaar lang gevolgd, waarbij verschillende metingen aan de arm worden gedaan. Verder worden de gemaakte kosten en de kwaliteit van leven van de patiënten in kaart gebracht. Zo is te beoordelen of de nieuwe ingreep betere resultaten oplevert dan de traditionele therapie.

Meer informatie over het onderzoek is te vinden via: www.thelymphtrial.com.