DOQ

Operatie niet altijd nodig bij patiënten met endeldarmkanker

Een operatie waarbij een deel van de endeldarm wordt verwijderd, blijkt bij de behandeling van endeldarmkanker niet altijd nodig. Bij 20% van de patiënten is de tumor na pre-operatieve bestraling niet meer zichtbaar. Als de tumor wegblijft, hoeven patiënten niet noodzakelijk geopereerd te worden. Dit blijkt uit gegevens van de International Watch and Wait Database (IWWD). De resultaten uit de database zijn zaterdag 23 juni door artsen van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Antoni van Leeuwenhoek gepubliceerd in het tijdschrift de Lancet.

Maxime van der Valk is als arts-onderzoeker in het LUMC betrokken bij de database. Volgens haar wordt er bij het constateren van endeldarmkanker altijd direct onderscheid gemaakt in tumoren met een hoog of laag risico. “Patiënten met een hoog risico tumor, worden voorafgaand aan de operatie behandeld met een combinatie van chemotherapie en bestraling. In ongeveer 20% van de gevallen is het zo dat de tumor weken na de behandeling niet meer zichtbaar is. In dat geval kan de operatie soms achterwege gelaten worden,” legt ze uit.

De Watch-and-Wait methode komt oorspronkelijk uit Brazilië en kan worden toegepast als er na de bestraling niets meer van de tumor vindbaar is bij lichamelijk onderzoek, MRI-onderzoek en endoscopie. “Als we bij de controle na de bestraling niets meer zien of voelen, wachten we de situatie af”, vertelt Van der Valk. Wel is het volgens haar nodig om frequente controles uit te voeren. “Bij 25% van de mensen die de methode ondergaan komt de tumor in de eerste 2 jaar alsnog terug op dezelfde plek. In dat geval wordt de operatie alsnog uitgevoerd.”

Vervelende effecten

In Nederland worden er jaarlijks meer dan 13.000 patiënten met darmkanker gediagnosticeerd. Bij ongeveer een derde van deze patiënten is er sprake van een tumor in de endeldarm. Een operatie voor endeldarmkanker kan heel ingrijpend zijn. Omdat de tumor dichtbij de anus zit, moet er soms een stoma geplaatst worden. Daarnaast kunnen zenuwen in het kleine bekken tijdens een operatie beschadigd raken, wat kan leiden tot problemen bij het plassen en het seksueel presteren. Ook loopt een patiënt bij elke operatie het risico wondinfecties of een blaasontsteking op te lopen. Niet opereren kan daarom veel voordelen hebben.

De Watch-and-Wait methode kan ook grote onzekerheid opleveren voor patiënten. Dit omdat er in de eerste jaren veel controle-onderzoeken nodig zijn. “Er bestaat een kans dat de tumor terug groeit en de operatie alsnog nodig is. Daarom kiezen sommige mensen er toch voor om de operatie direct te ondergaan”, aldus Van der Valk.

Watch and Wait Database (IWWD)

De IWWD is een internationale database die is geïnitieerd door vier experts uit de Champalimaud foundation (Portugal), het Angelita and Joaquim Gama Institute (Brazilië), het Antoni van Leeuwenhoek (Amsterdam) en het LUMC (Leiden). Door wereldwijd gegevens van mensen die een Watch-and-wait behandeling hebben ondergaan te verzamelen, kan er meer kennis opgedaan worden om de behandeling voor toekomstige endeldarmkankerpatiënten te verbeteren.

Het Watch-and-Wait beleid wordt in Nederland al toegepast in een aantal gespecialiseerde ziekenhuizen (waaronder het LUMC) onder leiding van Prof. Geerard Beets uit het Antonie van Leeuwenhoek. De gegevens van de mensen die daar toestemming voor geven, worden anoniem verzameld in de IWWD database.  Het artikel over de database is terug te lezen op de

Het artikel over de database is terug te lezen op de website van The Lancet.

 

Bron: LUMC
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De cruciale aanwijzing zit soms in het bot

Hoeveel informatie blijft er na een moord in een lichaam bewaard? Arts-forensisch antropoloog Reza Gerretsen combineert medische kennis met fysische antropologie om te achterhalen wat er is gebeurd. “Ik haal het verhaal naar boven dat iemand zelf niet meer kan vertellen.”

Casus: vrouw met netvormige huidverkleuringen van de benen

Een 76-jarige vrouw bezoekt de dermatoloog vanwege sinds enkele maanden bestaande, netvormige huidverkleuringen aan de achterzijde van beide benen. De plekken jeuken niet en doen geen pijn. Wat is uw diagnose?

Inslikken van batterij kan levens­bedreigend zijn

Jaarlijks slikken bijna 40 jonge kinderen een batterij in, soms met levensbedreigende gevolgen. MDL-kinderarts Angelika Kindermann onderzocht de risico’s en pleit voor meer bewustwording en veiligere verpakkingen. “We schrokken van het hoge percentage complicaties.”

Zo schrijf je medische informatie waar je patiënt iets aan heeft

Een patiëntenfolder kan medisch correct zijn en toch zijn doel missen, ziet arts Stan Geurts van De Hulpdokter. Begrijpelijk schrijven begint daarom met een inhoudelijke keuze: wat moet de patiënt weten?

Casus: jongeman met een zwelling van het gehemelte

Een 29-jarige man, met in de voorgeschiedenis seronegatieve artralgie, bezoekt uw spreekuur vanwege een zwelling van het gehemelte. U ziet een scherpbegrensde, verruceuze, witte plaque. Aan de genitalia, de ogen en de huid vindt u geen afwijkingen. Wat is uw diagnose?

Hoe ontwerpers complexe zorg­processen een­voudiger maken

Complexe zorgprocessen leiden regelmatig tot dubbel werk, onduidelijkheid en onnodig tijdverlies. Noa Smolenaars laat zien hoe design hierin kan helpen. “Wij ontwerpers zijn in staat complexe processen goed uit te diepen en te visualiseren, daar zijn we in opgeleid.”

‘Bevolkings­onderzoek wordt gezien als een nood­zakelijk kwaad’

De deelname aan bevolkingsonderzoeken naar kanker daalt. Martin Jansen onderzocht hoe mensen online over deze screeningsprogramma’s praten en welke rol misinformatie daarbij speelt. “Bevolkingsonderzoeken zijn saai, maar hebben wel nut.”

AI-model gaat drukte op de SEH voorspellen

Drukte op de SEH leidt tot langere wachttijden en verhoogt het risico op fouten. Eva Schippers ontwikkelde een AI-model dat de drukte kan voorspellen. “Vroeger hadden we deze drukte voornamelijk op vrijdagavond, maar het is inmiddels een dagelijks probleem.”

Apothekers krijgen vergoeding voor therapietrouw­gesprekken

Therapietrouwgesprekken door apothekers worden in Noord-Limburg bij wijze van proef vergoed. Apotheker Erna Mombarg legt uit wat deze gesprekken opleveren. “Ik krijg uit het hele land van collega’s reacties: ‘Hoe heb je dit voor elkaar gekregen?’”

Als oorlog de zorg op de proef stelt

Bij een grootschalig conflict zullen ook Nederlandse ziekenhuizen grote aantallen gewonde militairen moeten opvangen. Traumachirurg en militair Eelco Huizinga vertelt wat dat van de zorg kan vragen. “Als zorgprofessional moet je je afvragen: wat wordt er van mij verwacht?”