DOQ

Overwegingen rondom dosisreductie van DOAC’s in kaart gebracht

Dosisaanpassing en behandeling met lage intensiteit zijn twee verschillende vormen van dosisreductie van direct-werkende orale anticoagulantia (DOAC’s). Dit is naar voren gekomen uit een literatuurstudie die in JAMA Cardiology verscheen.

In vergelijking met de vitamine K-antagonisten (VKA) hebben DOAC’s een meer voorspelbare farmacodynamiek, minder geneesmiddelinteracties en vereisen ze geen laboratoriumcontroles. De DOAC’s hebben een vergelijkbare werkzaamheid als en een beter veiligheidsprofiel dan de VKA. Er treden bij DOAC’s minder intracraniële bloedingen en hemorragische beroerten op bij de behandeling van atriumfibrilleren (AF) en minder ernstige bloedingen bij de behandeling van acute veneuze trombo-embolie.
Een dosisreductie van de DOAC’s wordt aanbevolen bij patiënten met een matige nierfunctiestoornis, een laag lichaamsgewicht en een gelijktijdig gebruik van medicatie die het metabolisme kan beïnvloeden.

Bevindingen

Van de ruim 4000 gescreende publicaties zijn 35 gerandomiseerde klinische studies (RCT’s) gevonden waarin DOAC’s met een aangepaste dosis werden onderzocht. In 29 van deze studies is beroertepreventie in het kader van AF onderzocht. De resultaten voor de werkzaamheid en veiligheid van dosis-aangepaste DOAC’s in de grote RCT’s naar AF waren vergelijkbaar met de resultaten voor DOAC’s in een volledige dosis. Voor zover bekend zijn dabigatran, apixaban en rivaroxaban niet onderzocht als dosis-aangepaste behandeling van acute veneuze trombo-embolie (VTE).
In 37 RCT’s zijn DOAC’s met een lage intensiteit bestudeerd. Die kunnen gebruikt worden voor diverse indicaties, te weten:

  • langdurige behandeling van VTE: apixaban en rivaroxaban;
  • primaire preventie bij orthopedische operaties: dabigatran, apixaban en rivaroxaban;
  • primaire preventie bij ambulante kankerpatiënten met een hoog risico: apixaban en rivaroxaban;
  • hoog risico na hun ontslag van een opname: rivaroxaban;
  • stabiele atherosclerotische vaatziekten; of
  • status na een recente revascularisatie vanwege een perifere vaatziekte in combinatie met aspirine: rivaroxaban.

Verschillen criteria voor dosisaanpassing DOAC’s

Er bestaan ​​kleine verschillen tussen regelgevende instanties in verschillende regio’s, landen of werelddelen met betrekking tot de criteria voor dosisaanpassing van de DOAC’s. Uit de gegevens uit grote registers kwam naar voren dat de dosis-gereduceerde DOAC’s af en toe werden gebruikt in andere doses of in andere klinische scenario’s dan die zijn onderzocht in RCT’s of die worden aanbevolen door regelgevende instanties.

Adviezen en aandachtspunten

Een dosisaanpassing van DOAC’s is het meest relevant bij de behandeling van AF en moet gebeuren op basis van de lokaal, landelijk en/of internationaal geldende en goedgekeurde criteria. Een dosisaanpassing zou in de meeste gevallen niet toegepast moeten worden bij de behandeling van acute VTE. Daarentegen kunnen DOAC’s met een lage intensiteit worden gebruikt voor de primaire of secundaire preventie van VTE in het kader van de bestudeerde en goedgekeurde indicaties.
De auteurs vinden dat er nader onderzoek gewenst is naar het voorschrijfgedrag in de dagelijkse praktijk, zodat de dagelijkse praktijkvoering afgestemd kan worden op het bestaande bewijs over de veiligheid en werkzaamheid van de DOAC’s.

Referenties: Bikdeli B, Zahedi Tajrishi F, Sadeghipour P, et al. Efficacy and Safety Considerations With Dose-Reduced Direct Oral Anticoagulants: A Review. JAMA Cardiol. 2022 Jun 1.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Meer aandacht nodig voor de basisarts

In de zorg zijn veel openstaande vacatures en de werkdruk stijgt. Een van de oorzaken: het tekort aan basisartsen. De Jonge Specialist probeert het tij te keren. Maar het is een complex vraagstuk, vertellen bestuursleden Phebe Berben en Leene Vermeulen.

Casus: vrouw die niet kan boeren

Een 23-jarige vrouw klaag over een lang aanhoudend drukkend gevoel achter het sternum, met name na de maaltijd. Het lukt haar dan niet om te boeren. Braken zorgt meestal snel voor verlichting van de klachten. Wat is uw diagnose?

Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen

In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.

Weg met de dokter: de positieve werking van natuur op gezondheid

Contact met de natuur kan stress verminderen en het welzijn verbeteren, vertelt huisarts Pim van den Dungen. Een ervaring die hij graag wil delen met andere zorgverleners. Ook in de spreekkamer ziet hij kansen voor natuur in de zorg.

Casus: man met verlies van intimiteit na prostaat­kanker­behandeling

Een 58-jarige man komt bij de medisch seksuoloog vanwege verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling. Sildenafil heeft een matig effect gehad en de voorgeschreven vacuümpomp gebruikt hij niet. Wat is het meest aangewezen beleid?

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”

Jeugdige en brede denktank werkt aan oplossingen voor de zorg

In de Denktank Gezond Verstand werken studenten uit verschillende studierichtingen samen aan oplossingen voor vraagstukken van ziekenhuizen. “Zij leren zo wat nodig is om samen verandering in gang te zetten”, vertelt initiatiefnemer Daantje Gratama.