DOQ

Pas op! Je artritis psoriatica gaat op­vlammen

Artritis psoriatica gaat vaak gepaard met onverwachte, plotselinge opvlammingen. Een Europees consortium gaat nu aan de slag om een digitale assistent te ontwikkelen die de opvlamming al in een vroeg stadium signaleert en daarop de patiënt waarschuwt. Zo kan die tijdig de juiste maatregelen nemen.

 “De klinische presentatie van artritis psoriatica is heel divers”, vertelt Ilja Tchetverikov, reumatoloog in het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht. “De mate van psoriasis varieert van zeer licht tot zeer ernstig en de ‘artritis-component’ omvat een breed pallet aan mogelijke aandoeningen: artritis, enthesitis, spondylitis, sacro-iliitis, dactylitis, uveitis, IBD. Hetgeen zich vertaalt naar een brede waaier aan mogelijke klachten.”
“Wat daarbij in de dagelijkse praktijk voor de patiënt heel lastig is, is het grillige verloop van de ziekte”, vult Jolanda Luime aan. Luime is als epidemioloog en onderzoeker verbonden aan het Erasmus MC in Rotterdam en het Máxima Medisch Centrum in Veldhoven. “De ontstekingscomponent van de ziekte kan onverwacht opvlammen met onder andere ernstige gewrichtspijn, slaapproblemen en vermoeidheid als gevolg.”  

“Wij willen het opvlammen van de ontsteking in een vroeg, subklinisch stadium herkennen zodat de patiënt er iets aan kan doen voordat de klachten in ernst toenemen”

Reumatoloog Ilja Tchetverikov

Subklinisch stadium

Luime en Tchetverikov doen onderzoek naar dit opvlammen van de ziekte. Tchetverikov: “De patiënt loopt nu steeds achter de feiten aan; hij merkt pas dat de ontsteking opflakkert als de klachten zijn toegenomen. Wij gaan nu onderzoeken of het mogelijk is het opvlammen van de ontsteking in een vroeg, subklinisch stadium te herkennen zodat de patiënt er iets aan kan doen voordat de klachten in ernst toenemen. Daarbij mikken we op het ontwikkelen van een niet-invasieve techniek die in staat is bij de individuele patiënt signalen op te pikken die een aanstaande opvlamming van de ontsteking voorspellen. Daarnaast zou je zo’n systeem kunnen gebruiken om patiënten op afstand te monitoren en op basis daarvan de noodzaak van controles in het ziekenhuis te kunnen bepalen.” Luime: “En ons ultieme doel is te kunnen voorspellen welke mensen met psoriasis in de nabije toekomst artritis psoriatica gaan ontwikkelen.” Luime en Tchetverikov doen dit onderzoek overigens niet alleen. Het is een groot, internationaal Europees project dat de Europese Commissie met 7 miljoen euro subsidieert.

“We zoeken naar een niet-invasieve parameter die real time de mate van stress meet”

Epidemioloog en onderzoeker Jolanda Luime

Bewegingspatroon analyseren

Kortom, mooie vergezichten. Maar waaraan herken je een subklinische toename van de ontsteking? Tchetverikov: “We beginnen eenvoudig, namelijk met het analyseren van veranderingen in beweegpatronen. Bekend is dat patiënten bij toenemende gewrichtspijn het betreffende gewricht zo min mogelijk gebruiken. Omgekeerd zou dat kunnen betekenen dat een subtiele afname van het gebruik van een gewricht voorspellend kan zijn voor een toename van de ontsteking. Om hier zicht op te krijgen gaan we nu eerst bij patiënten met hoge of lage ziekteactiviteit het totale dagelijkse bewegingspatroon nauwkeurig vastleggen met een app die door onze Griekse partners is ontwikkeld. Met behulp van AI gaan zij in die patronen vervolgens op zoek naar signalen die kenmerkend zijn voor lage of juist hoge ziekteactiviteit. De volgende stap is na te gaan of veranderingen in die signalen correleren met veranderingen in de klinische uitingen van de ziekte.”

Stress meten

Luime: “Een andere interessante parameter is stress. Er zijn veel aanwijzingen dat het stress-systeem en het immuunsysteem elkaar beïnvloeden. Veel mensen met artritis psoriatica melden ook een verband tussen stress en het opvlammen van hun ziekte. Waar we nu naar op zoek zijn, is iets dat bij mensen de mate van stress op een eenvoudige, niet-invasieve manier kan meten. Zo’n niet-invasieve methode is bijvoorbeeld het meten van cortisol in het haar. Maar daarmee kun je alleen de mate van stress in het verleden in kaart brengen. Dat is op zich handig om de relatie tussen stress en opvlamming van artritis psoriasis beter te documenteren maar je hebt er niets aan om opvlamming te voorspellen. Daarom zoeken we naar een niet-invasieve parameter die real time de mate van stress meet. Een groot Nederlands project, ‘Stress in Action’, houdt zich daarmee bezig en daarbij willen wij graag aanhaken.”

“We hopen dat het mogelijk wordt de metingen te laten verlopen via de smartphone of een wearable”

Reumatoloog Ilja Tchetverikov

Smartphone of wearable

Samen met de signalen uit het bewegingspatroon zou zo’n stresssignaal verwerkt kunnen worden in een app die de patiënt waarschuwt dat er een opvlamming van de artritis psoriatica zit aan te komen. Luime: “De patiënt krijgt dan een signaal en kan op grond daarvan maatregelen nemen. Bijvoorbeeld kijken hoe de stress is te verminderen of de opkomende ontsteking onderdrukken met prednison.” “Idealiter merkt de patiënt zo min mogelijk van de continue metingen”, vult Tchetverikov aan. “We hopen daarom dat het mogelijk wordt de metingen te laten verlopen via de smartphone of een wearable. Bijna iedereen heeft tegenwoordig een smartphone de hele dag binnen handbereik en aan een wearable is waarschijnlijk ook goed te wennen.” Luime: “Om na te gaan waaraan patiënten precies behoefte hebben en welke signalen zij wel of juist liever niet krijgen, kijken enkele patiënten bij dit onderzoek regelmatig over onze schouders mee.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx
Lees ook: Ongebaande paden bij artritis psoriatica

Naar dit artikel »