DOQ

Patiënten delen medicatie­wensen slechts beperkt met zorg­verlener

Ongeveer 40% van de patiënten is niet tevreden over zijn medicatie. Patiënten bespreken dat echter lang niet altijd met hun arts of apotheker, deels door onwetendheid bij wie ze precies terechtkunnen met een specifieke vraag. Dat blijkt uit onderzoek van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik. Apotheker Anke Lambooij, werkzaam bij dit kennisinstituut, licht het onderzoek toe. “Wees als apotheker of huisarts zichtbaar voor je patiënten.”

“In het kader van de Dag van Verantwoord Medicijngebruik op 9 januari deden we een vragenlijstonderzoek bij ons patiëntpanel dat uit ongeveer 2.500 patiënten bestaat. Van 645 kregen we een respons. De uitkomsten hiervan schokten ons wel. Ongeveer 40% van de patiënten blijkt zijn medicatie niet naar tevredenheid te gebruiken. Het belangrijkste argument zijn de bijwerkingen: 36% van de patiënten geeft aan hiervan last te hebben”, zegt Anke Lambooij. “Daarnaast vindt 17% dat ze te veel geneesmiddelen gebruiken, 16% twijfelt aan de effectiviteit van hun medicatie, 18% ervaart praktische problemen, zoals grote, moeilijk te slikken tabletten of een vervelende smaak, en 4% is ontevreden vanwege tekorten en wisselingen van medicatie.” 

“Vaak denken mensen dat stoppen niet mogelijk is of ze weten überhaupt niet dat er een gesprek mogelijk is”

Apotheker Anke Lambooij

Stoppen

In de enquête werd ook gevraagd welke geneesmiddelen patiënten gebruiken en met welke ze graag zouden willen stoppen, vertelt Lambooij. “Het meest genoemd werden bloeddrukverlagers – met de angiotensinereceptorblokkers en calciumantagonisten – , cholesterolverlagers, antidepressiva en maagzuurremmers. Dit zijn de meeste gebruikte geneesmiddelgroepen in ons land. Ondanks dat ze graag willen stoppen of minderen, gaat 70% van de patiënten hierover niet zelf het gesprek aan met hun arts of apotheker. Vaak denken ze dat stoppen niet mogelijk is of ze weten überhaupt niet dat er een gesprek mogelijk is. Ook kunnen ze het gevoel hebben dat hun zorgverlener hiervoor geen tijd heeft. Ongeveer een op de drie patiënten zou wel een medicatiebeoordeling van hun apotheker en huisarts willen krijgen om te kijken met welke medicatie ze zouden kunnen stoppen. Anderen willen graag eenmalig een advies van hun huisarts of apotheker, bijvoorbeeld rond het afbouwen van maagzuurremmers.” 

“Sommige patiënten hadden best pittige quotes over hun apotheker”

Pittige quotes

Opvallend was dat mensen regelmatig aangaven geen vertrouwen te hebben in hun apotheker, zegt Lambooij. “10% zei problemen met medicatie niet te bespreken met de huisarts. De meeste patiënten denken er niet aan dat ze deze problemen ook met een apotheker kunnen bespreken. Sommige patiënten hadden best pittige quotes over hun apotheker. ‘Met mijn apotheker hoef ik geen gesprek. Dat is verloren tijd. Ik heb zoveel problemen met wisselingen en tekorten van mijn medicijnen. Mijn apotheker zei: ik ben apotheker en ik weet wat ik je geef’. Andere patiënten waren gelukkig wel positief en gaven aan dat ze bijvoorbeeld samen met hun apotheker hun medicatielijst hadden doorgenomen. Of dat ze naar tevredenheid hun medicatie in overleg met de apotheker hadden kunnen afbouwen.”

“Vergroot als apotheker je zichtbaarheid”

Zichtbaarheid vergroten

Belangrijk is dat bekender wordt dat mensen bij hun apotheker of huisarts terechtkunnen voor vragen over medicatie, zegt Lambooij. “Mensen denken niet altijd dat de apotheker hier een rol in heeft. Uit ons Meldpunt Medicijnen blijkt dat veel patiënten problemen met hun medicatie hebben, zoals het niet uit de strip kunnen krijgen van medicatie. Laat apothekers daarom iets vaker het contact zoeken met hun patiënten in plaats van de geneesmiddelen in een kluisje te stoppen waar patiënten deze kunnen ophalen. Vergroot als apotheker je zichtbaarheid.”  

MedicijnCast

Om meer bekendheid te geven aan de mogelijkheden rond afbouwen van medicatie is het IVM vanaf 9 januari 2024 gestart met het uitbrengen van podcasts over geneesmiddelen (MedicijnCast), vertelt Lambooij. “Denk aan het afbouwen van oxycodon, maagzuurremmers en inhalatiecorticosteroïden bij COPD. We laten apothekers, huisartsen en psychiaters hierover aan het woord. We horen nog te vaak dat patiënten medicatie maar door blijven gebruiken zonder dat er iemand naar kijkt. Bijvoorbeeld recepten voor benzodiazepines als slaapmedicatie of opioïden worden nog regelmatig automatisch verlengd, zonder dat een zorgverlener kijkt of dit terecht is. Apothekers en huisartsen mogen daarom richting hun patiënten nog meer een proactieve rol aannemen.” 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De overgang: hormoontherapie helpt, maar is geen wondermiddel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?

‘Iedereen heeft recht op zorg’

Ongedocumenteerde in je spreekkamer? Er is meer mogelijk dan je denkt, stellen Amarylle van Doorn en Daan Frehe. Een afwerende houding is hierbij als zorgverlener niet gewenst. “De enige voorwaarde is dat je jezelf bij het CAK moet aansluiten. Veel zorgaanbieders weten dat niet.”

Veel kortere wachttijden en 100% tevredenheid bij patiënten: hoe dan?

Door een deel van de planbare behandelingen te organiseren als focuskliniek, zijn wachtlijsten in Gelre ziekenhuizen drastisch verkort, vertellen Harm Willem Palamba en Anneke Oosterwechel. “Voorheen deden we zes operaties per dag, nu kunnen we er negen doen.”

‘Ik heb zo’n ander contact met de patiënt’

Livemuziek stimuleert het herstel van ouderen na een operatie en het contact met de verpleegkundige, vertelt Hanneke van der Wal-Huisman. “Wat de patiënt nodig heeft, gaat niet alleen over technisch dingen. Zorg verlenen gaat ook om medemenselijk contact.”

Casus: vrouw met forse dyspnoe

Een vrouw van 19 jaar met inspanningsastma meldt zich met een snel opgekomen, forse dyspnoe. De dyspnoe kenmerkt zich door een in- en expiratoire hoorbare ademhaling, met stridoreuze momenten. Wat is uw diagnose?

De narcistische patiënt: grenzen stellen met passende vleierij

“Artsen die problemen ervaren van narcistische patiënten voelen zich geïntimideerd, gekleineerd en niet serieus genomen, waardoor ze veel stress ervaren”, aldus Thom van den Heuvel. Hij vertelt over de narcistische patiënt, diens gedrag herkennen en ermee omgaan.

‘Huisartsen en apothekers moeten samen­werken tégen het preferentie­beleid’

Apothekers en huisartsen moeten gaan samenwerken tégen het preferentiebeleid van de zorgverzekeraars om de geneesmiddeltekorten aan de kaak te stellen, vindt Dennis Boon. Hij wil hier een petitie voor starten. “Er zijn veel aanwijzingen dat het tij aan het keren is.”

‘Groene planeet, groene zorg’: actie in de zorgsector is nodig  

Psychiater Jurjen Luykx is trots op zijn boek ‘Groene planeet, groene zorg’. De beknopte gids moet de zorgsector inspireren en helpen om te verduurzamen. “De zorg is verantwoordelijk voor zeven procent van de CO2-uitstoot.”

Casus: vrouw met hevige diarree en kortademigheid

Een vrouw klaagt over hevige diarree en kortademigheid. Daarnaast voelt zij zich zwak en is zij 10 kg afgevallen in de laatste 3 maanden. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx
Lees ook: Agendeer afbouwen van antidepressiva

Naar dit artikel »

Lees ook: ‘Apothekers zouden zelf geneesmiddelen moeten kunnen voorschrijven’

Naar dit artikel »

Lees ook: Migraine­patiën­ten krijgen nog te vaak opio­ïden

Naar dit artikel »