PET-CT betrouwbaar bij stellen diagnose reuscelarteriitis

Redactioneel

14 september 2020

Een PET-CT-scan is een betrouwbaar middel voor het diagnosticeren van craniale reuscelarteriitis. Tot die conclusie komen onderzoekers van de afdelingen Nucleaire Geneeskunde en Reumatologie in het UMC Groningen. Zij publiceerden hun bevindingen in het tijdschrift Seminars in Arthritis and Rheumatism.

Reuscelarteriitis (RCA) is een aandoening waarbij slagaders in het lichaam ontstekingen vertonen. Er zijn twee soorten: craniale RCA (C-RCA), waarbij de vaten naar het hoofd zijn aangedaan, en grote vaten-RCA, waarbij het gaat om de aorta en zijn vertakkingen. Symptomen die kunnen ontstaan bij C-RCA zijn hoofdpijn, een gevoelige hoofdhuid, kaakpijn tijdens het kauwen, dubbelzien en vermoeidheid. RCA vertoont veel overeenkomsten met polymyalgia rheumatica (PMR). De gouden standaard voor diagnose van C-RCA is een biopt van de arteria temporalis. Die methode heeft een lage sensitiviteit, dus wordt deze vaak aangevuld met ultrasonografie of MRI.

Nauwkeurig

PET-CT met het contrastmiddel 18-FDG is momenteel nog alleen in gebruik bij verdenking van grote vaten-RCA. Maar nu de kwaliteit en resolutie van PET-CT-apparatuur sterk zijn gestegen, is die opvatting aan vernieuwing toe, schrijven de auteurs. Een studie uit 2004 oordeelde dat 18-FDG vooral geschikt is voor diagnose van grote vaten-RCA, omdat de hersenen veel 18-FDG opnemen en de vaten in de hersenen kleiner zijn. Recente studies maken echter duidelijk dat tegenwoordige FDG-PET/CT-scans nauwkeurig kunnen laten zien of en waar craniale slagaderen betrokken zijn bij het ziekteproces achter C-RCA.

Retrospectief onderzoek

De auteurs, onder leiding van promovendus Pieter Nienhuis, onderzochten retrospectief de meerwaarde van FDG-PET/CT als diagnostisch middel bij C-RCA met een positief biopt van de arteria temporalis. Daarbij gebruikten ze zowel visuele als semi-kwantitatieve methoden. Ze vergeleken de resultaten met de klinische presentatie van de patiënt. Daartoe haalden ze data uit de radiologie- en pathologiedatabases van het UMC Groningen. Bij aanwezigheid van een positief biopt zochten de onderzoekers naar een FDG-PET/CT-scan in de database. Daarbij telden zij patiënten niet mee bij wie een maligniteit werd geconstateerd of bij wie een behandeling met glucocorticoïden werd gestart. Als controle kozen de onderzoekers patiënten met melanoom zonder tekenen van ziekte op een FDG-PET/CT-scan.

Accuraat

De onderzoekers komen tot de conclusie dat FDG-PET/CT accuraat genoeg is om te worden gebruikt voor de diagnose van C-RCA. De methode vereist weinig extra training en het gebruik bij beide vormen van RCA vergroot de accuratesse van de techniek. Daartegenover staat dat het onderzoek alleen retrospectief is verricht. Om de methode echt te kunnen gebruiken in de klinische praktijk, stellen de auteurs verdere standaardisatie van de techniek voor.

Visual and Semiquantitative Assessment of Cranial Artery Inflammation With FDG-PET/CT in Giant Cell Arteritis. Nienhuis PH, Sandovici M, Glaudemans AW et al. Semin Arthritis Rheum. 2020 Jun 1;50(4):616-623. doi: 10.1016/j.semarthrit.2020.04.002.