DOQ

Pijnstillende effecten van opioïden te mediëren via immuuncellen

Prof. Dr. Halina Machelska, et al. van de Charité – Universitätsmedizin Berlin hebben ontdekt dat opioïden naast de werking op de opioïd-receptoren in de hersenen ook immuuncellen kunnen activeren. De bevindingen leiden tot een beter begrip en een nieuw concept over de mechanismen waarop opioïden pijnstillend kunnen werken. De resultaten van het onderzoek zijn recent gepubliceerd in het vakblad Brain, Behavior and Immunity.

Uit het recente onderzoek van prof. dr. Machelska blijkt dat pijnreductie bij muizen voor een groot deel gemedieerd wordt door activatie van opioïd-receptoren in immuuncellen. Verschillende opioïden zoals morfine vormen de gouden standaard in de behandeling van ernstige pijn. Echter werd tot dusver aangenomen dat opioïden de pijn reduceren door inhibitie van de activiteit van sensorische neuronen in de hersenen. Echter veel pijn ontstaat door schade aan de perifere weefsels (huid, gewrichten, ingewanden). Deze worden vervolgens geïnfiltreerd met immuuncellen. “Wij vroegen ons derhalve af of de pijn geremd kon worden door die immuuncellen aan te pakken”, aldus Machelska. We veronderstelden dat opioïden tevens aangrijpen op opioïde receptoren op immuuncellen en zo opioïde peptiden van endogene oorsprong (lichaamseigen stoffen), zoals endorfinen, enkefalinen en de dynorfinen konden vrijmaken. De peptiden zouden op hun beurt weer een pijnstillende werking in de hersenen hebben door activatie van sensorische neuronen.

Hersenen
Bij de ‘OPERA studie’ werd de perceptie van pijn door patiënten als gevolg van transdermale behandeling geëvalueerd. Uit onderzoek blijkt dat veel oudere mensen meerdere pijnstillende middelen nemen die een effect hebben op de hersenen. Door diermodellen te gebruiken van neuropatische pijn en drie verschillende opioïd-receptor agonisten te gebruiken, konden de wetenschappers laten zien dat de agonisten een verzachting van pijn gaven. Echter dieren met minder immuuncellen lieten een zwakkere pijnstilling zien. Wanneer je echter de immuuncellen herstelt bij de muizen, is het effect weer volledig zichtbaar. Machelska: “We konden laten zien dat opioïd agonisten de opioïd-receptoren op immuuncellen activeren en zo dus pijnstillers kunnen vrijmaken. We zijn hierdoor van mening dat opioïden dus een direct effect kunnen hebben op de plaats waar de weefsels beschadigd zijn, het weefsel dient dan wel ontstoken te zijn, waardoor immuuncellen betrokken worden.”

Deze bevindingen zijn relevant voor veel verschillende aandoeningen waaronder artritis, zenuwschade en kankerpijn na chirurgie. Kortom alle aandoeningen waarbij een immuunrespons betrokken is. “Tevens kan lokaal behandelen leiden tot minder bijwerkingen zoals misselijkheid, ademhalingsproblemen en verslaving”, aldus Machelska.

Source: https://anaesthesie.charite.de/en/research/pain/

AUTEUR: LENNARD BONAPART

 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?