DOQ

Hoe preventieve zorg slimmer in te zetten?

Onder de titel ‘Preventieve zorg thuisbezorgd’ hield Manon Spaander afgelopen zomer haar inaugurele rede als hoogleraar gastro-intestinale oncologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Tijdens haar professoraat wil ze speciale aandacht geven aan screening en vroegdiagnostiek. “Het voorkomen van kanker is natuurlijk nog mooier dan genezen.

“Ik heb gekozen voor het specialisme gastro-enterologie vanwege de combinatie tussen denken, in de vorm van diagnostiek, en doen, in de vorm van scopieën”, vertelt Spaander. “Daarnaast werd ik gegrepen door de oncologie. Wanneer bij een patiënt kanker in een vergevorderd stadium wordt vastgesteld, denk je vaak: hoe kunnen we zorgen dat we bij de volgende patiënt wél aan de goede kant van de tijdlijn zitten? Ik probeer me altijd hard te maken voor het opsporen van tumoren in een zo vroeg mogelijk stadium. En het voorkomen van kanker is natuurlijk nog mooier dan genezen.”

MDL-arts prof. dr. Manon Spaander

Belasting

Bij het voorkomen van kanker komt al snel screening om de hoek kijken. Dit is volgens Spaander bij veel vormen van kanker een waardevol instrument, maar moet wel efficiënt worden ingezet. “We onderzoeken bij kankerscreening heel veel mensen, terwijl maar een klein deel van die mensen daadwerkelijk kanker krijgt. De grote bulk van de mensen die gescreend worden krijgt gelukkig geen kanker, maar de screening zorgt wel voor veel belasting voor die mensen en voor de zorg. De vraag is of we deze screening effectiever kunnen inrichten.”

“Thuis een vragenlijst invullen in plaats van meteen naar de poli komen”

Positieve uitslag ontlastingstest

Spaander legt uit: “We zouden mensen die een positieve uitslag hebben na een ontlastingstest in het kader van darmkankerscreening bijvoorbeeld eerst thuis een digitale vragenlijst kunnen laten invullen, in plaats van hen meteen naar de poli te laten komen. Deze mensen komen nu naar de poli, omdat wij artsen hen nog niet kennen en willen weten of zij wel veilig een colonscopie kunnen ondergaan. Hebben we te maken met een patiënt met ernstig hartlijden of longlijden? Of met een persoon van 55 die nog nooit medicijnen heeft geslikt?”

“Op afstand in één oogopslag zien of mensen een scopie kunnen ondergaan”

Minder poli-afspraken

Volgens Spaander zou met behulp van een digitale vragenlijst al een efficiënte schifting in een dergelijke patiëntengroep kunnen worden gemaakt. “Via een digitale tool zouden patiënten thuis informatie over de procedure kunnen krijgen en gevalideerde vragenlijsten invullen. Vervolgens kunnen gastro-enterologen in één oogopslag zien of mensen een scopie kunnen ondergaan en of er wellicht risico’s aan kleven. Dat zou jaarlijks het aantal eerste poli-afspraken voor dit bevolkingsonderzoek met zestig tot zeventig procent kunnen verminderen.”

“Ik hoop dat over vijf jaar de eerste grote stappen zijn gezet met personaliseren van screening”

Risicostratificatie

In het kader van het efficiënter maken van screening stelt Spaander ook risicostratificatie voor. “Binnen de gastro-enterologie hanteren we bij risicogroepen voor een bepaalde aandoening vaak standaardscreeningsmethodes”, licht ze toe. “Denk bij screening op slokdarmkanker bijvoorbeeld aan mensen die nu gescreend worden vanwege een Barrettoesofagus of maagafwijking. Zouden we geen stappen kunnen maken in het bepalen wie er nu echt een verhoogd risico heeft op slokdarmkanker en jaarlijks of driejaarlijks gecontroleerd moet worden? En bij wie kunnen we de screening verlengen naar bijvoorbeeld een vijfjaarlijkse controle? Ik hoop dat over vijf jaar de eerste grote stappen zijn gezet binnen het personaliseren van dit soort screening.”

De inaugurele rede van Manon Spaander is hier te zien en beluisteren.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx