DOQ

Onderzoek: antibioticagebruik in ziekenhuizen neemt af door antibioticaprogramma’s

Een interventie, uitgevoerd in 21 Nederlandse ziekenhuizen, om het antibioticagebruik gestructureerd te meten en te verbeteren, is (kosten)effectief. De interventie verminderde de opnameduur en de tijd dat patiënten antibiotica slikken. Dit blijkt uit promotieonderzoek van aios interne geneeskunde Marlot Kallen over programma’s om het gebruik van antibioticum in de zorg terug te dringen.

Kallen bepleit daarom dergelijke antibioticaprogramma’s in de Nederlandse ziekenhuizen in te voeren omdat ze potentieel de opname- en antibioticaduur verminderen. Dit bespaart zorgkosten en vermindert tevens de antibiotica resistentie.

Resistentie voorkómen

De opkomst van antibioticaresistentie is een van de grootste actuele bedreigingen voor de gezondheid van de mens. Dit probleem wordt verder versterkt omdat er steeds minder nieuwe antibiotica ontwikkeld worden. Deskundigen vrezen hierdoor zelfs dat er een tijdperk komt waarin er geen antibioticum beschikbaar zal zijn. We moeten daarom zuinig omgaan met de bestaande antibiotica. Om dit zo goed mogelijk te regelen, zijn er in de afgelopen jaren, wereldwijd, in ziekenhuizen zogenoemde ‘Antibiotic Stewardship Programs’ (ASPs) geïntroduceerd. Het doel hiervan is om het antibioticagebruik continu te bewaken en waar mogelijk te verbeteren. Dit pakt positief uit voor de patiënten en voorkomt ongunstige neveneffecten, zoals antibioticaresistentie.

Antibioticaprogramma’s opzetten

Vanaf 2014 is elk Nederlands ziekenhuis verplicht om een antibiotic stewardship-team (“A-team”) aan te stellen. Het A-team houdt lokaal toezicht op het antibioticagebruik en initieert en begeleidt verbeterprojecten. Het opzetten en effectief laten werken van een ASP is in de praktijk ingewikkeld en vergt specialistische kennis, tijd en geld. Stewardship-activiteit varieert dan ook aanzienlijk tussen ziekenhuizen. De vraag blijft bestaan wat de meest (kosten)effectieve methode is om (de kwaliteit van) antibioticagebruik in een ziekenhuis te meten en te verbeteren.

Marlot Kallen: ‘Antibiotic Stewardship. Measuring and Improving antibiotic use in hospitals’. Promotores: prof. dr. J.M. Prins en prof. dr. M.E.J.L. Hulscher

Bron: Amsterdam UMC
Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

‘In Bloesem werken onderzoekers uit de wijk en van de universiteit nauw samen’

Onderzoek in aandachtswijken is vaak complex, mede doordat bewoners amper worden bereikt. In project Bloesem in de Haagse wijk Moerwijk doen ze het anders, vertelt Nienke Slagboom. “Hier maken bewoners zelf deel uit van het onderzoeksteam.”

Casus: man wordt wakker met knijpend gevoel op de borst

Een 55-jarige man wordt ’s ochtends wakker met een knijpend gevoel op de borst. Zes weken geleden heeft hij COVID-19 gehad. Ook is hij in het verleden behandeld met nivolumab vanwege een niet-kleincellig longcarcinoom. Wat is uw diagnose?

Als de arts nep blijkt: medische misleiding met deepfakes

Steeds vaker duiken deepfakevideo’s op waarin artsen medicijnen aanprijzen. Leonie Hulstein noemt dit een zorgwekkende ontwikkeling. “Dit gaat over gezondheid. Dat maakt het gevaarlijker dan andere vormen van nepcontent.”

Medicatie belangrijke oorzaak van bezoek aan de spoedeisende hulp

Bij 17% van de SEH-bezoeken zonder opname speelt medicatie een rol, en meer dan een derde daarvan is vermijdbaar, zo vertelt Rehana Rahman. “De herkenning van deze bezoeken zou verbeteren als er een apotheker zou meekijken op de SEH.”

Casus: schoonmaker met branderige huiduitslag

Een 46-jarige schoonmaker van Iraakse afkomst heeft sinds ruim één jaar last van een branderige, jeukende huiduitslag op vooral zijn armen en benen. Eerdere antimycotische behandelingen hebben geen effect gehad. Wat is uw diagnose?

‘Leren reanimeren doe je altijd voor een ander, nooit voor jezelf’

Burgerhulpverleners starten in Nederland het merendeel van de reanimaties bij een hartstilstand, maar hun aantal is nog onvoldoende. Leonie van der Leest: “Zorgverleners kunnen mensen hierop attenderen: leer reanimeren, je redt er mensenlevens mee.”

Rechtvaardigheid als kompas voor medisch onderzoek

Wie profiteert van medische innovaties? Wie kan meedoen aan onderzoek en wie blijft buiten beeld? Rieke van der Graaf onderzoekt hoe medisch onderzoek zo kan worden ingericht dat het niet alleen vooruitgang oplevert, maar ook rechtvaardig is.

‘Houd het gesprek over cannabis­gebruik bij medische klachten open’

Veel patiënten gebruiken cannabis bij medische klachten, maar halen dit niet via de apotheek. Pieter Oomen vertelt over de barrières die ervaren worden en doet enkele aanbevelingen. “Een van de barrières is het stigma dat bij artsen vaak nog leeft rond cannabis.”

Wanneer klachten eigenlijk een zingeving­svraag zijn

Huisarts Richard Hoofs ziet in zijn praktijk regelmatig mensen bij wie medische verklaringen ontbreken, maar het lijden duidelijk aanwezig is. Volgens hem ligt onder die klachten vaak een vraag die in de spreekkamer nog weinig gesteld wordt: waar leef je eigenlijk voor?

AI-model voor SEH werkt goed, maar wordt niet gebruikt

AI kan op de SEH goed voorspellen welke patiënten een hoog sterfterisico hebben. Toch ondervonden Paul van Dam en William van Doorn dat artsen de voorspelling nauwelijks gebruiken. “We moeten leren om AI-modellen te ontwerpen die beter zijn afgestemd op de gebruikers.”