DOQ

Registreer bariatrische chirurgie als contra-indicatie

Zorgverleners in zowel de tweede als eerste lijn moeten de contra-indicatie bariatrische chirurgie consequent vastleggen in hun computersysteem. Dat gebeurt nu nog veel te weinig, waardoor de medicatiebewaking na een bariatrische operatie vaak tekortschiet. Dat stelt ziekenhuisapotheker Cedric Lau naar aanleiding van onderzoek dat hij deed vanuit het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht.

Lau heeft medicatiegebruik rond bariatrische ingrepen als bijzonder aandachtsgebied. Zo doet hij onderzoek naar de farmacokinetiek van geneesmiddelen voor en na een bariatrische ingreep. Ook begeleidt hij patiënten en geeft ze uitleg over medicatiegebruik rondom deze operaties. Een dankbare taak, vindt hij. “Patiënten zijn soms ongerust of hun geneesmiddelen problematisch zijn als ze een maagverkleinende operatie hebben ondergaan. Ik kan hen dan geruststellen door te zeggen dat we de medicatie goed in de gaten houden.” 

“Structureel data vastleggen in computersystemen van ziekenhuizen, huisartsen en apothekers gebeurt in de praktijk veel te weinig”

Ziekenhuisapotheker Cedric Lau

Andere dosering

De dosering van een geneesmiddel kan behoorlijk anders zijn na een bariatrische ingreep, bijvoorbeeld doordat de absorptie is veranderd. Voorschrijvend artsen moeten hiermee rekening houden. Apothekers controleren bij aflevering of de dosering past bij de wijziging van het maag-darmstelsel. Medicatiebewaking kan echter alleen plaatsvinden als bij de huisartsen en apothekers bekend is dát een patiënt zo’n ingreep heeft ondergaan. Dit moet daarom als structurele data worden vastgelegd in het ziekenhuissysteem én in het computersysteem van huisartsen en apothekers. Maar dat gebeurt in de praktijk veel te weinig, zo blijkt uit het onderzoek dat Lau eind 2022 publiceerde in de European Journal of Clinical Pharmacology.

“Apothekers kregen zelden van de huisarts of het ziekenhuis door dat een patiënt een operatie onderging”

Vastleggen ingreep

Lau dook in het elektronische patiëntendossier van het ziekenhuis. Hij filterde daaruit 664 patiënten die tussen 2018 en 2021 een bariatrische ingreep – overwegend Roux-en-Y gastric bypass – ondergingen. “Bariatrische chirurgen legden bij 459 patiënten (69,1%) vast dat ze deze ingreep ondergingen. Huisartsen krijgen een ontslagbrief met de vermelding dat hun patiënt een bariatrische ingreep heeft ondergaan. Ze bleken dit slechts in 28% van de gevallen in hun systeem te registreren als contra-indicatie. In de openbare apotheek werd uiteindelijk 24% geregistreerd. Slechts bij 8,9% van de patiënten stond de bariatrische ingreep zowel in het huisartsen- als het apotheekinformatiesysteem geregistreerd. En in 56,8% van de gevallen had noch de huisarts noch de apotheker dit geregistreerd. Apothekers kregen zelden van de huisarts of het ziekenhuis door dat een patiënt een operatie onderging. Ook de patiënten zelf meldden dit niet bij hun apotheek.”

“Veel patiënten lopen het risico een geneesmiddel te krijgen dat vermeden of anders gedoseerd had moeten worden”

Lage percentages

Met deze lage percentages is optimale medicatiebewaking na een bariatrische ingreep nog ver weg. “We zijn erg geschrokken van de uitkomst van dit onderzoek. Ik pleit er daarom voor dat registratie van deze contra-indicatie in de hele keten consequent gebeurt – van bariatrisch chirurg, poliklinische apotheek, tot huisarts en openbare apotheek. Veel patiënten lopen dus nu het risico om na een bariatrische ingreep een geneesmiddel te krijgen dat beter vermeden kon worden of dat anders gedoseerd had moeten worden. Betere registratie in het ziekenhuis en in de eerste lijn is dringend nodig. Van collega’s heb ik begrepen dat het ook elders in het land niet veel beter gaat met de registratie. Laten we dit daarom in de hele zorgketen aanpakken.”

Maatregelen getroffen

In het ASz zijn inmiddels maatregelen getroffen om de contra-indicatie ‘bariatrische chirurgie’ in de hele keten goed geregistreerd te krijgen, zegt Lau. “We hebben dit met de bariatrisch chirurgen besproken. Zij checken bij het controlebezoek of de ingreep daadwerkelijk is geregistreerd. Met de poliklinische apotheek hebben we afgesproken dat alle contra-indicaties uit het elektronisch patiëntdossier worden overgezet in het apotheekinformatiesysteem van waaruit we deze informatie ook kunnen delen met de huisartsen en apothekers. Verder melden de chirurgen in de ontslagbrief nu expliciet dat huisartsen de contra-indicatie duidelijk moeten vastleggen. En patiënten krijgen na de operatie een kaartje dat ze bij hun apotheek kunnen inleveren, zodat daar goede registratie kan plaatsvinden. Ook kunnen ze een app gebruiken die hen eraan herinnert hun operatie aan alle betrokken zorgverleners door te geven.” 

Referentie: Lau C, Sbaa O, Smeenk R, Van Kesteren C. Patients with bariatric surgery: Urgent need for accurate registration of the contraindication to enable safe pharmacotherapy in hospital and primary care. Eur J Clin Pharmacol. 2023;79(2):237-242. doi: 10.1007/s00228-022-03432-w

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx