DOQ

Neuropsycholoog Van Maurik: ‘Rekenmodellen maken risico op dementie beter voorspelbaar’

Wetenschappers van het VUmc Alzheimercentrum hebben rekenmodellen ontwikkeld aan de hand waarvan voor individuele patiënten, veel beter dan tot nu toe, kan worden vastgesteld hoe groot de kans is dat zij binnen enkele jaren dementie krijgen. Neuropsycholoog Ingrid van Maurik: “Dit geeft neurologen meer houvast in hun gesprek met een patiënt, terwijl deze laatste meer zekerheid krijgt over het risico op dementie.”

Neuropsycholoog Ingrid van Maurik heeft, samen met collega’s, recent in JAMA Neurology gepubliceerd over rekenmodellen die bij patiënten kunnen voorspellen of ze binnen een tot drie jaar dementie krijgen. Het onderzoek is onderdeel van het ABIDE-project en wordt gefinancierd vanuit ZonMw-memorabel, onderdeel van het Deltaplan Dementie. “Patiënten met geheugenproblemen kunnen diagnostisch worden getest via MRI-scans en door het afnemen van hersenvocht. Resultaat van deze onderzoeken kan zijn dat sprake is van een milde cognitieve stoornis (MCI), wat een aanwijzing is voor het risico om dementie te ontwikkelen”, aldus Van Maurik.

Ongemak in spreekkamer

Uit de literatuur is bekend dat de helft van MCI-patiënten die zich op een geheugenpoli hebben gemeld binnen drie jaar dementie krijgt. “De andere helft dus niet en dat is heel ongemakkelijk in de spreekkamer, zowel voor neuroloog als patiënt: naar welke kant zal het muntje vallen? Door gegevens uit diagnostische tests te linken aan patiëntkenmerken, zoals leeftijd, geslacht en de score van de mini-mental state examination, hebben we onze modellen ontwikkeld. We vullen deze waardes van een patiënt in en daar rolt vervolgens een specifieke kans op het ontwikkelen van dementie binnen één en binnen drie jaar uit.”

Voor neurologen wordt het voortaan eenvoudiger om aan de hand van de uitslag te kunnen bepalen welke patiënten ze willen volgen en terug willen laten komen op de poli. En anderzijds welke patiënten een laag risico lopen en dus gerustgesteld kunnen worden.

Hoe vertel je het de patiënt

De tool is er, de implementatie ervan in de praktijk moet nog plaatsvinden. Van Maurik: “We zijn ons aan het oriënteren op het ontwikkelen van een app, waarin overigens al stappen gezet zijn. Belangrijke vraag is verder hoe je het risico op dementie met de patiënt communiceert. Een percentage zegt niet iedereen evenveel, een afbeelding werk dan beter.

Bovendien willen sommige patiënten het misschien helemaal niet weten en zo zijn er nog wel meer vragen die eerst beantwoord moeten worden voordat de tool kan worden ingezet.

Voor het onderdeel shared decision making en de verdere implementatie naar de klinische praktijk werken we samen met de Afdeling Medische Psychologie van het AMC en met Vilans. Samen onderzoeken we de vraag hoe je de wens van de patiënt in de spreekkamer het best kunt verkennen. Met een patiënt wordt straks van tevoren besproken of zij het risico willen weten.”

Artsen, de rekenmodellen bestaan!

Van Maurik kan geen ‘hard’ tijdstip noemen waarop de tool, waarschijnlijk via een app, beschikbaar komt voor clinici. Bij het congres van het Nederlands Geheugenpoli Netwerk (www.geheugenpoliklinieken.nl) is in elk geval al een voorproefje te zien.

“Vanzelfsprekend kan de app worden ingezet in geheugenpoli’s, maar niet elk ziekenhuis heeft een dergelijke poli, dus de tool is er ook voor neurologen en geriaters elders. Daarnaast is het belangrijk dat met name huisartsen in elk geval weten dat de tool bestaat. Zij hebben het meest frequent contact met patiënten en kunnen hen ook helpen bij het nemen van een beslissing om onderzoek bij geheugenproblemen te laten doen, eventueel ook in het geval van een vervolgonderzoek.”

 

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Wat als… jouw onderzoek plotseling is geasso­cieerd met de tabaks­industrie?

De farmaceut die het promotieonderzoek van Wytse van den Bosch financierde, werd plotseling overgenomen door een tabaksmultinational. Wat doe je dan als onderzoeker? “Door deze indirecte affiliatie ben je plotseling niet meer welkom op wetenschappelijke congressen.”

Meer rolmodel­len nodig in het medisch onderwijs

“De gezondheidszorg moet een afspiegeling zijn van de samenleving, dat is nu niet zo”, vindt Rashmi Kusurkar, hoogleraar inclusie en motivatie in medisch onderwijs. Er is behoefte aan meer inclusiviteit en diversiteit binnen het medisch onderwijs.

Zo deal je met de onzin van influencers in je spreekkamer

Patiënten vertrouwen influencers soms meer dan hun eigen arts. Jolanda van Boven en Annemie Galimont vertellen over hun ervaringen hiermee in de spreekkamer en hoe hiermee om te gaan. “Wees als arts alert dat je de patiënt goed voorlicht over de mogelijke gevolgen.”

‘Kunst kan de zorg transformeren’

Om de problemen van het overbelaste zorgsysteem het hoofd te bieden, moet kunst een structurele plaats krijgen, pleit Tineke Abma. “We willen duurzame programma’s van bewezen interventies vergoed door de zorgverzekeraar.”

Casus: jongen met gepig­menteerde huid­afwijking

Een tienjarige jongen heeft een opvallende laesie op de rechterbovenarm. Bij navraag blijkt deze laesie al jaren aanwezig. In de familie komen geen melanomen voor. De jongen heeft een blanco voorgeschiedenis. Wat is uw diagnose?

Casus: man met klachten van moeizaam plassen

Een man komt met een doorgemaakte blaasontsteking op uw spreekuur. Plassen gaat al een paar jaar langzaamaan moeilijker en moeilijker. De straal is zwak, nogal eens sproeiend en er wordt bijna altijd wat nagedruppeld. Persen helpt niet echt. Wat is uw diagnose?

Iedere arts moet zich voorbereiden op een leven lang leren

Welzijn is een voorwaarde voor professionele en persoonlijke ontwikkeling. En dat is in de medische sector meer dan ooit een punt van zorg, vindt Marjolein van de Pol. “De nieuwe bewegingen moet je gewoon volgen, in welke fase van je carrière je ook zit.”

‘‘Minder eten en meer bewegen’ is echt een misvatting’

Mensen met obesitas hebben vaak te maken met negatieve vooroordelen, ook in de zorg. Daardoor vermindert de kwaliteit van zorg, legt Paige Crompvoets uit. “Uit mijn onderzoek bleek dat mensen met obesitas soms belachelijk gemaakt worden door hun zorgverleners.”

Whispp biedt oplossing voor mensen met stem- en spraak­problemen

Joris Castermans ontwikkelde Whispp, een app die met behulp van AI fluister- en aangedane spraak kan omzetten in een heldere en natuurlijke stem. “Wie nog audio- of video-opnames heeft van de gezonde stem, kan met Whispp de eigen stem van vroeger creëren.”

Artsen voor Kinderen helpt kinderen met een chronische ziekte of beperking

Michel Weijerman van Stichting Artsen voor Kinderen vertelt over hun projecten voor betere zorg en welzijn voor kinderen met een chronische aandoening. “Zo’n 200 zorgprofessionals zijn op vrijwillige basis bij onze poli betrokken. Binnen 48 uur krijg je antwoord.”