DOQ

Reuk-/smaak­stoornis na COVID-19: ‘Sommige mensen ruiken al 2 jaar niets’

Een van de klachten na een besmetting met SARS-CoV-2 is verandering of verlies van reuk en smaak. Het Reuk- en smaakcentrum in Ede werkt mee aan Nederlands onderzoek hiernaar. KNO-arts dr. Wilbert Boek zag vooral in de eerste fase van de crisis veel patiënten met reuk- en smaakproblemen. Soms worden die klachten chronisch. “Sommige mensen ruiken al twee jaar niets.”

Het Reuk- en smaakcentrum is onderdeel van Ziekenhuis Gelderse Vallei en bestaat zo’n acht jaar. Boek vertelt dat reuk- en smaakstoornissen niet uniek zijn voor SARS-CoV-2. Ook al vóór de coronacrisis zag hij deze problemen na een infectie met een corona-, griep- of verkoudheidsvirus. “Ons centrum had binnen een jaar na opening een wachttijd van een jaar. Dus toen waren de problemen er al. Er was alleen minder aandacht voor, omdat het aantal patiënten minder was dan nu. In ons centrum zien we mensen die al vijftien jaar reuk- en smaakklachten hebben.”

“Het kan zijn dat ter plekke van de reukcellen veel zwelling plaatsvindt, waardoor die cellen als het ware worden verdrongen”

KNO-arts dr. Wilbert Boek

Receptor

Er wordt veel onderzoek gedaan naar de oorzaak van deze specifieke klachten. Inmiddels is duidelijk dat de receptor voor het coronavirus ook voorkomt in de steuncellen rond de reukcel. De zenuwcel zelf wordt dus niet aangedaan, maar wel de cellen daaromheen. “Maar waardoor ontstaat dan reukverlies? En waarom herstelt dat soms niet? Dat is nog onduidelijk”, verklaart Boek. “Het kan zijn dat ter plekke van de reukcellen veel zwelling plaatsvindt waardoor die cellen als het ware worden verdrongen. Maar hierover is nog nauwelijks iets bekend.”
Precieze aantallen patiënten weet Boek niet. Wel is bekend dat bij circa 95% van de patiënten de geur en smaak binnen vier weken terugkomt. Ook bij hemzelf was dat het geval na een coronabesmetting. “Maar miljoenen mensen in Nederland hebben corona gehad. Dus enkele procenten daarvan zijn nog steeds veel mensen. We hebben gezien dat de eerste coronavariant de meest agressieve was. De omikronvariant lijkt voor minder problemen te zorgen, zowel op acuut als op blijvend reuk- en smaakverlies. Ik hoor niet meer zo veel over die klachten. Maar de echte getallen weten we pas over enkele jaren.”

“In deze studie onderzoeken we of met een snelle behandeling met prednison meer mensen hun reuk terugkrijgen”

COCOS-studie

Het Nederlandse onderzoek, de COCOS-studie, is recent afgerond en vond plaats vanuit het UMC Utrecht. Boek legt uit: “Het is bekend dat bij een gehoorstoornis na een virusinfectie een snelle behandeling met prednison kan helpen tegen de klachten. In deze studie onderzoeken we of met zo’n behandeling meer mensen hun reuk terugkrijgen. Deelnemers zijn mensen die in de afgelopen 12 weken positief waren getest op COVID-19 en minimaal vier weken reukverlies hadden. We hebben 116 mensen geïncludeerd en hen gerandomiseerd tussen een week prednison of placebo. Beide groepen kregen daarna reuktherapie met flesjes geurmonster. Daarvan is bekend dat het een positief effect kan hebben, en we wilden voorkomen dat mensen dat thuis deden zonder dat we het wisten. Door reuktherapie aan beide groepen aan te bieden, kunnen we de groepen met elkaar vergelijken.”
Dit onderzoek is nog niet eerder gedaan. Elke uitkomst is daarom relevant, stelt Boek. “Als het werkt, wat ik uiteraard hoop, dan hebben we een behandeling tegen chronische reukstoornis door COVID- 19. En als het niet werkt, weten we dat we geen prednison hoeven te geven. Ik hoop dat we binnen enkele weken de uitslag weten.”

“Wat ik heel bijzonder vind, is dat de afwijkende reuk of smaak altijd vies is”

Intrigerend

Momenteel is er volgens Boek alleen reuktherapie tegen reuk- en smaakstoornissen. Verder adviseert hij mensen om te ontdekken hoe zij met deze klachten kunnen omgaan. Bijvoorbeeld door het eten aan te passen en na te gaan wat wel goed smaakt. Overigens adviseert hij mensen die niets meer ruiken ook om een rookmelder aan te schaffen, zodat zij bij een eventuele brand in huis op tijd worden gealarmeerd.
Hoe vervelend reuk- en smaakproblemen ook zijn voor patiënten, ze hebben ook intrigerende kanten. De klachten ontstaan doordat iemand een geur of smaak anders of helemaal niet meer ervaart. “Bijvoorbeeld een aardbei ruikt naar of smaakt als knoflook, of iemand ruikt thuis steeds een gaslucht”, geeft Boek als voorbeeld. “Wat ik heel bijzonder vind, is dat de afwijkende reuk of smaak altijd vies is. Ik hoor nooit een patiënt zeggen dat een vieze lucht ineens lekker ruikt. Het zijn altijd negatieve ervaringen. Hoe dat kan, weten we niet. Het is fascinerend, maar de klachten kunnen wel grote invloed hebben op het dagelijks leven van patiënten. Ik hoor dramatische verhalen, bijvoorbeeld van koks. De impact van een reuk- of smaakstoornis kan heel groot zijn.’

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

De lessen van de langst­vliegende MMT-arts van Nederland

MMT-arts Nico Hoogerwerf vertelt over zijn ervaringen als medisch specialistische zorgverlener per helikopter. “Wij dóen vooral, we voeren handelingen uit. Wij voelen niet de machteloosheid die politiemensen wel kunnen voelen.”

Casus: patiënt met zwelling in de mond

Een patiënte komt op het spreekuur met sinds 2 maanden een zwelling in de mond aan de linkerzijde. Het was destijds 1-2cm, welke spontaan ontlastte met dik taai slijm. Sindsdien komt het in wisselende grootte regelmatig terug. Wat is uw diagnose?

Verslaving onder zorgprofessionals: anonieme hulp is voorhanden

Verslaving is ook onder zorgprofessionals een reëel probleem. Marlies de Rond vertelt over het KNMG-programma ABS-zorgprofessionals, dat anonieme hulp en ondersteuning biedt aan zorgprofessionals die worstelen met problematisch middelengebruik en verslaving.

‘Zoveel artsen willen hun bezieling terug’

MDL-arts Marieke Gielen vindt het huidige zorgsysteem niet houdbaar voor medisch specialisten. “Ik heb mijn bezieling terug en wil nu een bruggenbouwer zijn tussen de reguliere zorg en het bredere zorgveld.”

Het Calamiteiten­­hospi­taal: in dertig minuten opera­tioneel na een ramp 

Mirjam de Jong vertelt hoe het Calamiteitenhospitaal in Utrecht bij een ramp razendsnel operationeel wordt gemaakt en hoe het een cruciale rol speelt in de nationale zorg. “Bij een grote groep slachtoffers moet je bedenken hoe je zoveel mogelijk levens kunt redden.”

Casus: man met toenemende pijn bovenbuik

Een man heeft sinds 2 weken toenemende pijn in de bovenbuik, ter plaatse van het maagkuiltje. De pijn is vooral aanwezig bij het eten en is brandend van karakter. Wat is uw diagnose?

‘Ik wil mensen helpen die het meest in nood zitten’

Werken in oorlogsgebieden geeft Zafer Altunbezel (Artsen zonder Grenzen) voldoening. Dagelijks ziet hij patiënten met oorlogstrauma, soldaten en burgers. “Als je wordt uitgestuurd naar een oorlogsgebied moet je oplossingen kunnen bedenken in zeer atypische situaties.”

‘Te veel welzijns­kwesties komen in het medisch domein’

Karine van ‘t Land is voorzitter van KAMG: een beroepsvereniging, maar ook een lobbyclub die de volksgezondheid wil verbeteren. “Wat Artsen Maatschappij + Gezondheid bindt is dat ze bezig zijn met drie dingen: met preventie, met volksgezondheid en met grote groepen.”

Aanpak onder­voeding moet multi­discipli­nair

Ongeveer een kwart van alle patiënten is bij opname ondervoed. Dit kan leiden tot minder snel herstel en langere opnameduur. De aanpak ervan is een zaak van het hele ziekenhuis, vertellen Emma Koster en Wesley Visser. “Ondervoeding is veel meer dan te weinig eten.”

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx