DOQ

Samenwerking gynaecoloog en psycholoog bij vroege menopauze

Vanuit heel Nederland komen er jonge vrouwen naar het landelijk expertisecentrum vervroegde menopauze van het Erasmus MC. Ze combineren daar in de spreekkamer de gynaecologische zorg met de psychologische. Geranne Jiskoot, post-doc onderzoeker en psycholoog, hoopt dat deze vernieuwde multidisciplinaire aanpak aanslaat. “Er verandert zo veel meer dan alleen hormonen.”

Bij het landelijk expertisecentrum vervroegde menopauze van het Erasmus MC behandelen ze vrouwen met Premature Ovariële Insufficiëntie (POI). Deze vrouwen hebben een te kleine eicelvoorraad, waardoor hun menstruatie voor hun veertigste stopt. Dit heet ook wel ‘vervroegde menopauze’ of ‘vervroegde overgang’. De vrouwen blijven langdurig onder behandeling voor follow-up, tot de normale menopauzeleeftijd is bereikt. “Deze vrouwen hebben vaak al een hele zoektocht achter de rug omdat ze niet weten wat er aan de hand is,” vertelt Geranne Jiskoot, die als psycholoog bij het expertisecentrum werkt. “Niet zelden krijgen ze eerst allerlei andere diagnoses opgeplakt, zoals een burn-out of depressie. Op zich is dat begrijpelijk: omdat ze nog zo jong zijn denken artsen niet direct aan de overgang.”

“Vrouwen die jong in de overgang komen voelen zich vaak ontzettend eenzaam”

Psycholoog Geranne Jiskoot

Ontzettend eenzaam

Vrouwen in de overgang kunnen last krijgen van opvliegers en nachtzweten, maar ook van mentale klachten, zoals stemmingswisselingen, somberheid, vermoeidheid en angstklachten. “Vrouwen die jong in de overgang komen voelen zich vaak ook nog eens ontzettend eenzaam,” weet Jiskoot. “De overgang heeft impact op álle vrouwen. Alleen bij deze vrouwen is het leven nog heel anders dan op 50-jarige leeftijd. Andere vrouwen van hun leeftijd hebben deze klachten niet en snappen vaak niet goed hoe het is om hier dagelijks mee te moeten leven. Daarnaast valt het veel van deze jonge vrouwen zwaar dat hun (toekomstige) kinderwens niet in vervulling kan gaan. Ook daar zitten psychologische klachten en vooral intense rouw aan vast.”

“Wij willen meer structuur aanbrengen in het beleid zodat iedereen dezelfde goede zorg krijgt”

Meer dan hormonen

Jiskoot ontdekte in haar onderzoek dat er veel verschil was in de zorg die deze vrouwen ontvangen. “Er is geen eenduidig beleid in Nederland. Wij willen daar meer structuur in aanbrengen zodat iedereen dezelfde goede zorg krijgt.” Maar wat is goede zorg op dit vlak? Samen met patiënten hebben ze in Rotterdam gekeken welke zorg je zou moeten bieden, waar je waarde kunt toevoegen voor mensen. Dit heeft een heel ander zorgpad opgeleverd, vertelt Jiskoot.
“De gynaecologische zorg is natuurlijk heel belangrijk, maar patiënten hebben ook behoefte aan psychologische zorg. Er verandert zo veel meer dan alleen hormonen. Goede zorg is dan niet alleen het voorschrijven van hormoonsuppletietherapie (HST) om klachten te verminderen, screenen op botdichtheid en het in kaart brengen van het risico op hart- en vaatziekten. Het is ook zoeken naar welke impact bepaalde klachten hebben, wat je anders zou kunnen doen in je coping en hoe je omgaat met stress. We vroegen ons af: zouden we die zorg niet kunnen combineren?”

“We werken nauw samen met de collega’s van de afdeling diëtetiek, seksuologen, het botcentrum en interne geneeskunde”

Gynaecoloog en psycholoog samen in de spreekkamer

Een gynaecoloog en een psycholoog doen daarom nu samen alle consulten. Voor Jiskoot en haar collega’s was de nieuwe werkwijze in eerste instantie wel wennen. “Je moet je plaats zien te vinden. Wat is je rol precies? Wat doe je als je het niet met elkaar eens bent? Je leert veel van elkaar. Zo weet ik nu bijvoorbeeld veel beter hoe HST werkt.” Vroeger zag Jiskoot alleen de vrouwen die bij de jaarlijkse controle bij de gynaecoloog aangaven dat het mentaal niet goed ging, nu ziet ze iedereen.
“Voordat het eerste consult plaatsvindt en op verschillende momenten in het jaar vullen patiënten vragenlijsten in. Hoe ze zich voelen, hoe het gaat, hoe het met hun klachten is. Zo kunnen wij monitoren hoe het gaat en of we iets moeten bijstellen. We bieden ook groepsbehandeling aan, zodat vrouwen hun ervaringen en gevoelens kunnen delen met lotgenoten. Dat ervaren ze als heel waardevol, omdat hun omgeving hen vaak niet begrijpt. Daarnaast werken we nauw samen met de collega’s van de afdeling diëtetiek, seksuologen, het botcentrum en interne geneeskunde. Op die manier kunnen we een plan van aanpak bedenken voor de meest voorkomende klachten die deze vrouwen ervaren.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Wat als… jouw onderzoek plotseling is geasso­cieerd met de tabaks­industrie?

De farmaceut die het promotieonderzoek van Wytse van den Bosch financierde, werd plotseling overgenomen door een tabaksmultinational. Wat doe je dan als onderzoeker? “Door deze indirecte affiliatie ben je plotseling niet meer welkom op wetenschappelijke congressen.”

Meer rolmodel­len nodig in het medisch onderwijs

“De gezondheidszorg moet een afspiegeling zijn van de samenleving, dat is nu niet zo”, vindt Rashmi Kusurkar, hoogleraar inclusie en motivatie in medisch onderwijs. Er is behoefte aan meer inclusiviteit en diversiteit binnen het medisch onderwijs.

Zo deal je met de onzin van influencers in je spreekkamer

Patiënten vertrouwen influencers soms meer dan hun eigen arts. Jolanda van Boven en Annemie Galimont vertellen over hun ervaringen hiermee in de spreekkamer en hoe hiermee om te gaan. “Wees als arts alert dat je de patiënt goed voorlicht over de mogelijke gevolgen.”

‘Kunst kan de zorg transformeren’

Om de problemen van het overbelaste zorgsysteem het hoofd te bieden, moet kunst een structurele plaats krijgen, pleit Tineke Abma. “We willen duurzame programma’s van bewezen interventies vergoed door de zorgverzekeraar.”

Casus: jongen met gepig­menteerde huid­afwijking

Een tienjarige jongen heeft een opvallende laesie op de rechterbovenarm. Bij navraag blijkt deze laesie al jaren aanwezig. In de familie komen geen melanomen voor. De jongen heeft een blanco voorgeschiedenis. Wat is uw diagnose?

Casus: man met klachten van moeizaam plassen

Een man komt met een doorgemaakte blaasontsteking op uw spreekuur. Plassen gaat al een paar jaar langzaamaan moeilijker en moeilijker. De straal is zwak, nogal eens sproeiend en er wordt bijna altijd wat nagedruppeld. Persen helpt niet echt. Wat is uw diagnose?

Iedere arts moet zich voorbereiden op een leven lang leren

Welzijn is een voorwaarde voor professionele en persoonlijke ontwikkeling. En dat is in de medische sector meer dan ooit een punt van zorg, vindt Marjolein van de Pol. “De nieuwe bewegingen moet je gewoon volgen, in welke fase van je carrière je ook zit.”

‘‘Minder eten en meer bewegen’ is echt een misvatting’

Mensen met obesitas hebben vaak te maken met negatieve vooroordelen, ook in de zorg. Daardoor vermindert de kwaliteit van zorg, legt Paige Crompvoets uit. “Uit mijn onderzoek bleek dat mensen met obesitas soms belachelijk gemaakt worden door hun zorgverleners.”

Whispp biedt oplossing voor mensen met stem- en spraak­problemen

Joris Castermans ontwikkelde Whispp, een app die met behulp van AI fluister- en aangedane spraak kan omzetten in een heldere en natuurlijke stem. “Wie nog audio- of video-opnames heeft van de gezonde stem, kan met Whispp de eigen stem van vroeger creëren.”

Artsen voor Kinderen helpt kinderen met een chronische ziekte of beperking

Michel Weijerman van Stichting Artsen voor Kinderen vertelt over hun projecten voor betere zorg en welzijn voor kinderen met een chronische aandoening. “Zo’n 200 zorgprofessionals zijn op vrijwillige basis bij onze poli betrokken. Binnen 48 uur krijg je antwoord.”


0
Laat een reactie achterx