DOQ

Slagaderverkalking houdt verband met verstoord dag-nachtritme

Verstoring van het dag-nachtritme leidt bij muizen tot een toename van slagaderverkalking, een voorloper van hart- en vaatziekten. Dat ontdekten onderzoekers van het LUMC. Het was al bekend dat hart- en vaatziekten vaker voorkomen bij mensen die in ploegendiensten werken, maar tot nu toe was onbekend of dit verband oorzakelijk is en hoe dit werkt.

De onderzoekers keerden gedurende vijftien weken elke week het dag- en nachtritme om van een type muizen die metabool gezien erg op mensen lijken. “Je kunt het zien als de jetlag van een vliegreis naar Australië, en de week erna weer terug”, legt hoofdonderzoeker Sander Kooijman uit. De wetenschappers beschrijven hun resultaten in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Pineal Disease.

(bron: foto pixabay)

Gestreste vaatwand

Muizen bij wie ze het ritme verstoorden, hadden twee keer zo veel slagaderverkalking dan muizen met een normaal dag- en nachtritme. Bovendien vonden de onderzoekers meer afweercellen in de verkalkte plekken in bloedvaten van muizen met een verstoord ritme. “Gek genoeg zagen we geen toename van het cholesterolniveau in het bloed, dus we vermoeden dat het immuunsysteem er iets mee te maken heeft”, aldus Kooijman. Dat vermoeden werd bevestigd toen ze beter naar de bloedvatwand keken. Daarin zagen ze tekenen van ontsteking en oxidatieve stress. “Een gestreste vaatwand gaat signalen afgeven, waardoor er afweercellen worden aangetrokken”, legt Kooijman uit.

Ingrijpen

De onderzoekers kunnen nu voor het eerst zeggen dat een verstoord dag- en nachtritme de oorzaak is van aderverkalking, maar hoe het één precies tot het ander leidt weten ze nog niet. Mogelijk heeft het te maken met het eten op tijdstippen waarop het lichaam er niet klaar voor is. Kooijman: “Dat is een belangrijke vraag om te beantwoorden. Als we weten hoe het werkt, is de volgende stap ingrijpen en de vorming van slagaderverkalking voorkomen.”

Bron: LUMC

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: man wordt wakker met knijpend gevoel op de borst

Een 55-jarige man wordt ’s ochtends wakker met een knijpend gevoel op de borst. Zes weken geleden heeft hij COVID-19 gehad. Ook is hij in het verleden behandeld met nivolumab vanwege een niet-kleincellig longcarcinoom. Wat is uw diagnose?

Als de arts nep blijkt: medische misleiding met deepfakes

Steeds vaker duiken deepfakevideo’s op waarin artsen medicijnen aanprijzen. Leonie Hulstein noemt dit een zorgwekkende ontwikkeling. “Dit gaat over gezondheid. Dat maakt het gevaarlijker dan andere vormen van nepcontent.”

Medicatie belangrijke oorzaak van bezoek aan de spoedeisende hulp

Bij 17% van de SEH-bezoeken zonder opname speelt medicatie een rol, en meer dan een derde daarvan is vermijdbaar, zo vertelt Rehana Rahman. “De herkenning van deze bezoeken zou verbeteren als er een apotheker zou meekijken op de SEH.”

Casus: schoonmaker met branderige huiduitslag

Een 46-jarige schoonmaker van Iraakse afkomst heeft sinds ruim één jaar last van een branderige, jeukende huiduitslag op vooral zijn armen en benen. Eerdere antimycotische behandelingen hebben geen effect gehad. Wat is uw diagnose?

‘Leren reanimeren doe je altijd voor een ander, nooit voor jezelf’

Burgerhulpverleners starten in Nederland het merendeel van de reanimaties bij een hartstilstand, maar hun aantal is nog onvoldoende. Leonie van der Leest: “Zorgverleners kunnen mensen hierop attenderen: leer reanimeren, je redt er mensenlevens mee.”

Rechtvaardigheid als kompas voor medisch onderzoek

Wie profiteert van medische innovaties? Wie kan meedoen aan onderzoek en wie blijft buiten beeld? Rieke van der Graaf onderzoekt hoe medisch onderzoek zo kan worden ingericht dat het niet alleen vooruitgang oplevert, maar ook rechtvaardig is.

‘Houd het gesprek over cannabis­gebruik bij medische klachten open’

Veel patiënten gebruiken cannabis bij medische klachten, maar halen dit niet via de apotheek. Pieter Oomen vertelt over de barrières die ervaren worden en doet enkele aanbevelingen. “Een van de barrières is het stigma dat bij artsen vaak nog leeft rond cannabis.”

Wanneer klachten eigenlijk een zingeving­svraag zijn

Huisarts Richard Hoofs ziet in zijn praktijk regelmatig mensen bij wie medische verklaringen ontbreken, maar het lijden duidelijk aanwezig is. Volgens hem ligt onder die klachten vaak een vraag die in de spreekkamer nog weinig gesteld wordt: waar leef je eigenlijk voor?

AI-model voor SEH werkt goed, maar wordt niet gebruikt

AI kan op de SEH goed voorspellen welke patiënten een hoog sterfterisico hebben. Toch ondervonden Paul van Dam en William van Doorn dat artsen de voorspelling nauwelijks gebruiken. “We moeten leren om AI-modellen te ontwerpen die beter zijn afgestemd op de gebruikers.”

‘Sta eens vaker stil en reflecteer’

Veel artsen lopen vast op vragen over werkdruk, keuzes en werk-privébalans. Shirin Bemelmans-Lalezari pleit daarom voor meer reflectie en open gesprekken over twijfels in de medische loopbaan. “Juist de eigenschappen die veel artsen delen, kunnen later in de weg gaan zitten.”