DOQ

Slapelozen kunnen emoties maar moeilijk een plek geven

Je tenenkrommende fouten en gênante blunders van vandaag: ze voelen morgen niet meer zo erg. Tenzij je last hebt van slapeloosheid, zo bleek uit onderzoek van het Nederlands Herseninstituut. Wetenschappers lieten deelnemers hun meest beschamende herinneringen van vele jaren geleden ophalen en maakten tegelijkertijd hersenscans. Hieruit blijkt dat goede slapers deze herinneringen in de hersenen letterlijk een andere plek geven, maar dat slapelozen dat niet kunnen. 

Deze doorbraak suggereert dat slapeloosheid een stoornis is in het hersengebied waar emoties verwerkt en opgeruimd worden. Hierdoor wordt het voor het eerst duidelijk dat slapeloosheid de belangrijkste voorspeller is voor het ontwikkelen van een depressie, angststoornis of posttraumatische stressstoornis. De bevindingen zijn op 25 april gepubliceerd in het vooraanstaande tijdschrift Brain.

Averechts effect

Slaap helpt niet alleen bij het onthouden van belangrijke dingen, maar ook bij het vergeten van de eventueel bijbehorende stress, emoties en spanningen. Tijdens slaap veranderen de verbindingen tussen hersencellen: waar sommige verbindingen sterker worden zodat je dingen kunt onthouden, worden andere juist zwakker, waardoor de bijbehorende spanning wordt afgeschud. ‘Dit nachtelijk verwerken kennen we van uitdrukkingen als ‘er een nachtje over slapen’ en ‘dingen een plek geven’. Nu blijkt echter dat het nachtelijk afschudden van spanning voorbehouden is aan goede, maar niet aan slechte slapers. Sterker nog, bij mensen met rusteloze nachten kan slaap zelfs een averechts effect hebben op stress, emoties en spanningen’ vertelt Rick Wassing, eerste auteur van het artikel.

Karaoke

Dit onderzoek bevestigt wat dezelfde wetenschappers al eerder vonden. In een vorige studie, net gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Sleep, vroegen ze deelnemers mee te zingen met karaoke. De deelnemers hadden hierbij een koptelefoon op, waardoor ze niet konden horen of ze wel zuiver en in de maat zongen. De zang werd opgenomen en later onverwacht afgespeeld. Deelnemers voelden intense schaamte bij het luisteren naar hun eigen vaak valse gezang. Maar als ze de opname na een goede nacht slaap nog eens beluisterden, was de schaamte grotendeels verdwenen. Het falen had een plek gekregen. Tenminste, bij de goede slapers. Slapelozen waren bij het opnieuw beluisteren na een nacht slechte slaap juist nog meer van slag.

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Meer aandacht nodig voor de basisarts

In de zorg zijn veel openstaande vacatures en de werkdruk stijgt. Een van de oorzaken: het tekort aan basisartsen. De Jonge Specialist probeert het tij te keren. Maar het is een complex vraagstuk, vertellen bestuursleden Phebe Berben en Leene Vermeulen.

Casus: vrouw die niet kan boeren

Een 23-jarige vrouw klaag over een lang aanhoudend drukkend gevoel achter het sternum, met name na de maaltijd. Het lukt haar dan niet om te boeren. Braken zorgt meestal snel voor verlichting van de klachten. Wat is uw diagnose?

Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen

In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.

Weg met de dokter: de positieve werking van natuur op gezondheid

Contact met de natuur kan stress verminderen en het welzijn verbeteren, vertelt huisarts Pim van den Dungen. Een ervaring die hij graag wil delen met andere zorgverleners. Ook in de spreekkamer ziet hij kansen voor natuur in de zorg.

Casus: man met verlies van intimiteit na prostaat­kanker­behandeling

Een 58-jarige man komt bij de medisch seksuoloog vanwege verlies van intimiteit na prostaatkankerbehandeling. Sildenafil heeft een matig effect gehad en de voorgeschreven vacuümpomp gebruikt hij niet. Wat is het meest aangewezen beleid?

Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen

Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.

Casus: vrouw met pijn bij vrijen na de overgang

Een 52-jarige, postmenopauzale vrouw ervaart sinds anderhalf jaar pijn bij het vrijen. Ook heeft ze afnemende seksuele verlangens, wat leidt tot spanningen in de relatie met haar man. Ze heeft nog steeds behoefte aan intimiteit. Wat is uw beleid?

Het vak is prachtig, de randvoorwaarden knellen

De bevlogenheid onder artsen is groot, blijkt uit de Loopbaanmonitor Medisch Specialisten 2024. Tegelijkertijd neemt de ontevredenheid over werkdruk toe. Volgens Kirsten Dabekaussen, voorzitter van De Jonge Specialist, is dat geen tegenstelling, maar een spanningsveld.

Tactvol medicatieadvies geven bij laag­geletterdheid

Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”

Jeugdige en brede denktank werkt aan oplossingen voor de zorg

In de Denktank Gezond Verstand werken studenten uit verschillende studierichtingen samen aan oplossingen voor vraagstukken van ziekenhuizen. “Zij leren zo wat nodig is om samen verandering in gang te zetten”, vertelt initiatiefnemer Daantje Gratama.