‘Slimme techniek bespaart zorg en achteruitgang bij hartfalen’

Op 8 februari 2024 vindt de inauguratie van Hareld Kemps plaats. Hij combineert zijn werk als cardioloog in het Máxima MC met het hoogleraarschap Industrial Design aan de TU Eindhoven. “We hebben nieuwe technologie nodig om patiënten uit het ziekenhuis te houden.”

Monitoring met slimme horloges, een slim matras en sensoren in de wc-bril die vroegtijdig signaleren dat de waarden de verkeerde kant opgaan: het zijn allemaal technische innovaties die ons misschien gaan helpen om de snel toenemende groep patiënten met hartfalen (350.000 in 2030) buiten het ziekenhuis te houden. “De meeste, vaak oudere hartfalenpatiënten zien niet het risico op overlijden als het grootste probleem, maar ziekenhuisopnames”, vertelt Hareld Kemps. “Dat heeft veel impact en vaak verslechtert de conditie daarna aanzienlijk. Voor veel oudere hartfalenpatiënten betekent dat net het verschil tussen zelfstandig blijven of niet.”

Opnames voorkomen

Al jaren doet Kemps onderzoek naar manieren om ziekenhuisopnames te voorkomen en om thuis beter te revalideren. Zo kan telemonitoring een belangrijke rol spelen om een (her)opname voor te blijven. “Dat sluit aan op de wens van de patiënt en bespaart veel dure zorg.” Er loopt nu bijvoorbeeld een studie naar de bruikbaarheid van slimme horloges, vertelt de cardioloog, die gespecialiseerd is in hartfalen, sportcardiologie en hartrevalidatie. “Het horloge verzamelt gegevens als hartslag, activiteit en slaap. We weten dat iemand achteruit gaat als de hartslag langzaam stijgt en minder variatie vertoont. Ook halen we informatie uit slaapgewoonten en het beweegpatroon.”

Snel reageren

Bij het gebruiken van sensoren, zoals het horloge, is goed nagedacht over de gebruiker. “Je wilt het voor patiënten, vaak 70 en soms zelfs 80+’ers, zo makkelijk mogelijk maken. We streven ernaar dat de patiënt zo weinig mogelijk hoeft te doen. De gegevens worden automatisch via Bluetooth naar de cloud gestuurd waarna wij de data zien op een dashboard, gekoppeld aan de individuele afkapwaarden die voor de patiënt zijn gekozen. Tijdens een dagelijks overlegmoment bepalen we bij afwijkende waarden of het beleid moet worden aangepast. Dankzij deze werkwijze zijn we er eerder bij, kunnen we direct reageren en met het bijstellen van medicatie een heropname voor zijn.”

Niet naar het ziekenhuis

Daarover gesproken: binnenkort hoeft de patiënt ook daarvoor niet meer in het ziekenhuis te verblijven. Kemps: “Het afgelopen jaar hebben we hard gewerkt aan ‘hospital@home’. In dit project werken we eraan dat patiënten voortaan thuis opgenomen kunnen worden met dagelijkse visites en intraveneuze diuretica. Door het voorkomen van ziekenhuiscomplicaties zoals infecties en deliria verwachten we de klinische opnameduur te verkorten. Zo beperken we conditionele verslechtering door langdurige opnames.”

“We hebben innovaties hard nodig om de zorg toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief te houden”

Beweging meten

Het horloge is ook in te zetten voor telerevalidatie. “Hierbij meet het horloge beweging door stappen te tellen of het aantal kilometers fietsen bij te houden. Door de directe feedback vanuit het horloge hebben mensen het gevoel van meer eigen regie. Daarnaast vraagt een chatbot in de bijbehorende app naar zaken als stress en voeding. Verder kunnen mensen telefonisch of met videobellen begeleiding krijgen van bijvoorbeeld een fysiotherapeut, diëtist of psycholoog. Met name de integratie met het dagelijks leven zorgt voor een grotere kans op blijvende gedragsverandering.”

Toiletbril

Hareld Kemps verwacht dat de weegschaal, de bloeddrukmeter en ook het horloge als meetinstrumenten op termijn worden vervangen voor sensoren in een matras, badkamerspiegel of toiletbril. Nog makkelijker en minder foutgevoelig. “We hebben dit soort innovaties hard nodig om de zorg toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief goed te houden. Daarom werk ik in mijn hoogleraarschap ook graag samen met ingenieurs, industrieel ontwerpers en big data-wetenschappers. Met het bijeenbrengen van verschillende disciplines valt nog zoveel winst te boeken voor hartfalenpatiënten en de cardiologiezorg.”

Lees meer over: