Sneller herstel na operaties door de ikHerstel-app

Met de ikHerstel-app herstellen patiënten twee weken sneller van grote buikoperaties dan patiënten die de app niet gebruiken. Dit is de conclusie van onderzoek van Amsterdam UMC onder 355 patiënten uit elf ziekenhuizen. Han Anema, hoogleraar Sociale Geneeskunde en mede-initiator van de app, over de kracht van de ikHerstel-app bij herstel na operaties.

Jaarlijks vinden er in Nederland 1,5 miljoen operaties plaats. Herstel na een operatie verloopt veelal moeizaam, mede omdat goede begeleiding vanuit het ziekenhuis ontbreekt. Patiënten ervaren zelf ook onvoldoende begeleiding bij hun herstel, blijkt uit eerder onderzoek van Amsterdam UMC. Evidence-based kennis over wat nodig is voor herstel na operatie ontbreekt eveneens, vertelt Han Anema. “We beschikken vooral over practice-based kennis, ofwel klinische expertise van de arts. Die expertise verschilt van ziekenhuis tot ziekenhuis. We zien dan ook veel variatie in adviezen over wat nodig is voor herstel en wat de patiënt wel of niet mag na operatie. Eenduidigheid ontbreekt. Met als gevolg dat patiënten veelal te voorzichtig zijn om activiteiten op te pakken, uit angst voor complicaties. Dat leidt tot stagnatie in hun herstelproces.”

Herstelplan op maat

Om daar iets aan te doen, begonnen artsen en wetenschappers van Amsterdam UMC vijftien jaar geleden te werken aan meer consensus over hersteladviezen na een operatie. Vervolgens hebben de onderzoekers deze adviezen onderbouwd met onderzoek en data over wat de snelste weg is naar herstel na verschillende soorten operaties en operatietechnieken. Deze evidence vormt nu onderdeel van de ikHerstel-app, een initiatief van Anema en Judith van Huirne, gynaecoloog en hoogleraar Minimaal Invasieve Chirurgie in Amsterdam UMC. Een goede voorbereiding op herstel begint al voorafgaand aan de operatie, legt Anema uit. “Als je weet wat wel en niet kan na operatie, kun je alvast thuiszorg regelen of met je werkgever overleggen om je werk aan te passen. Als je daarover pas gaat nadenken op de dag van ontslag uit het ziekenhuis, ben je te laat.”

De arts vraagt de patiënt daarom vóór de operatie in de app aan te geven welke persoonlijke activiteiten hij of zij weer wil hervatten. De patiënt bepaalt zo wat belangrijk is voor diens persoonlijk herstel. “Die activiteiten zijn voor iedere patiënt anders. Voor de een is dat tuinieren, voor de ander weer kunnen tennissen of een wandeling maken. Zo stellen we samen met de patiënt een herstelplan op maat op. Dat persoonlijk herstelplan wordt door de ikHerstel-app gemaakt. De patiënt kan dat thuis ook uitprinten, voor zichzelf, zijn naasten, of zijn huisarts of werkgever. Zodat ook zij op de hoogte zijn.”

“Sneller herstel leidt tot lagere zorg- en maatschappelijke kosten.”

Tien minuten autorijden 

Dat herstelplan op maat, met de persoonlijke activiteiten die de patiënt wil behalen, is vervolgens leidend bij de app-begeleiding op weg naar herstel. “Als de patiënt eenmaal thuis is, krijgt deze van de app bijvoorbeeld adviezen als: ’U kunt vandaag tien minuten autorijden,’ of: ‘U kunt vandaag een korte wandeling van 15 minuten maken.’ De dag erna vraagt de app of de patiënt dat ook gedaan heeft. Dit stimuleert om aan de activiteiten te blijven werken. Bovendien vermeldt de app regelmatig hoeveel procent de patiënt in dat herstel gevorderd is en of deze op schema ligt.”

Lagere zorg- en maatschappelijke kosten

Naast begeleiding en advies, geeft de app informatie die voor de patiënt van belang is. Bijvoorbeeld over het soort operatie en hoe deze wordt uitgevoerd. Maar ook over symptomen zoals pijn en vermoeidheid die de patiënt na de ingreep kan verwachten. “Dat neemt bij de patiënt veel vragen en onzekerheid weg, én zorgt voor ontlasting van de zorgprofessional. De ikHerstel-app leidt tot minder zorgconsulten én meer zelfmanagement door de patiënt. Bovendien leidt sneller herstel tot lagere zorg- en maatschappelijke kosten. Een werknemer die eerder herstelt van zijn operatie, kan weer eerder aan het werk. Dat betekent snellere integratie in het arbeidsproces.”

“Eind 2025 zal de ikHerstel-app 80% van alle planbare operaties in Nederland bestrijken”

Zinnige Zorg Award

Zowel patiënten als zorgverleners zijn blij met de ikHerstel-app. “In 2021 wonnen we er de Zinnige Zorg Award mee van VGZ en Patiëntenfederatie Nederland. Die nemen overigens ook deel aan de verdere ontwikkeling en implementatie ervan. Volgens hen draagt de app bij aan meer zelfregie door de patiënt.”
Onderzoeken bij meerdere soorten medisch-specialistische operaties laten zien dat de ikHerstel-app bijdraagt aan sneller herstel na operatie. Dat onderzoek gaat de komende tijd door. “We werken aan verdere personalisering van de app, zodat we steeds betere begeleiding op maat kunnen bieden. Eind 2025 zal de ikHerstel-app 80% van alle planbare operaties in Nederland bestrijken. Zodat we steeds meer patiënten kunnen helpen bij een voorspoedig herstel na operatie.”

Referentie: www.ikherstel.nl

Lees meer over: