DOQ

Spoort de huisarts straks actief hart- en vaatziektes vroeg­tijdig op?

Vroegtijdige opsporing van hart- en vaatziektes in de huisartsenpraktijk leidt tot eerdere onderkenning en diagnostisering van hartfalen, boezemfibrilleren en aandoeningen van de kransslagaders bij patiënten met CODP en diabetes. Dat blijkt uit promotieonderzoek van Amy Groenewegen, huisarts in opleiding en onderzoeker bij het UMC Utrecht. Daarnaast brengt zij de kosten-batenanalyse van vroegtijdige opsporing in kaart.

Patiënten met diabetes en COPD lopen verhoogd risico op hart- en vaatziektes. Toch worden die bij hen vaak pas in later stadium onderkend. Dat is jammer, want cardiovasculaire aandoeningen kunnen de kwaliteit van leven en soms ook de levensduur van deze patiënten verlagen, vertelt Amy Groenewegen. “Je ziet bij hen bijvoorbeeld ernstige vermoeidheid, verminderde conditie of kortademigheid bij inspanning, als gevolg van niet onderkende hart- en vaatziektes. Bovendien kunnen deze, wanneer ze niet tijdig worden onderkend, gaandeweg verergeren en leiden tot acute klachten of ziekenhuisopnames. Als je atriumfibrilleren niet tijdig opspoort en behandelt, kan dat leiden tot een herseninfarct. Als je hartfalen niet snel genoeg aantoont en ondervangt, kan dat leiden tot ziekenhuisopnames door acuut hartfalen.”

“Vroegtijdige screening vanuit de huisartsenpraktijk leidt tot meer én eerdere diagnostiek van hart- en vaatziektes”

Huisarts in opleiding en onderzoeker Amy Groenewegen

Gerandomiseerde trial

Groenewegen wilde daarom weten of niet-onderkende hart- en vaatziektes bij patiënten met COPD of diabetes konden worden opgespoord in de huisartsenpraktijk. Voor de gerandomiseerde trial die ze hiervoor uitvoerde, includeerde ze 1216 patiënten bij 25 huisartspraktijken. Alle patiënten waren bij de huisarts in behandeling vanuit het ketenzorgprogramma COPD of Diabetes. De ene helft van de patiënten, de controlegroep, kreeg de gebruikelijke zorg. Bij de andere helft, de interventiegroep, zocht de huisarts actief naar symptomen van hartfalen, atriumfibrilleren en aandoeningen van de kransslagaders met behulp van een gevalideerde vragenlijst naar symptomatologie bij de patiënt, lichamelijk onderzoek, een hartfilmpje en bloedonderzoek. Bij gevonden afwijkingen volgde verwijzing naar de cardioloog voor verdere diagnostiek, bijvoorbeeld een echo van het hart.

Een hoge score

In zowel de controle- als interventiegroep werden nieuwe patiënten gediagnosticeerd met een van de drie hartziektes waarop gescreend was. In de controlegroep kreeg 3% van de patiënten een diagnose, in de interventiegroep 8%, ruim twee keer zoveel. Dat is een hoge score, vindt Groenewegen. “Diabetes en COPD komen veel voor in Nederland. Als je bij 5% van hen in een vroeger stadium hart- en vaatziektes kunt vinden, gaat het om een heleboel mensen.” Groenewegen is daarom blij met deze uitkomst. “Het laat zien dat vroegtijdige screening vanuit de huisartsenpraktijk leidt tot meer én eerdere diagnostiek van hart- en vaatziektes bij risicopatiënten.”

Bovendien zijn de tools die hierbij gebruikt zijn, zoals de gevalideerde vragenlijst, het hartfilmpje en het lichamelijk onderzoek, geschikt voor toepassing bij de huisarts. “Voor het onderzoek hebben we praktijkondersteuners, zoals verpleegkundigen en gespecialiseerde doktersassistenten, geschoold in het doen van lichamelijk onderzoek. Dat pakken ze snel op, dat gaat prima.”

“Weegt de veronderstelde gezondheidswinst op tegen de gemaakte kosten?”

Zinvolle behandeling

Dat betekent niet dat vroege opsporing van hart- en vaatziektes vanuit de huisartsenpraktijk nu al van start kan gaan. “We weten dus dat eerdere opsporing mogelijk is. We weten echter nog niet of dat leidt tot meer gezondheidswinst bij de gediagnosticeerde patiënten. Voor de drie hartziektes waarop we gescreend hebben, is een zinvolle behandeling beschikbaar. Die wordt nu aangeboden aan de patiënten. Het is nog te vroeg om te zeggen of dat leidt tot gezondheidswinst. We doen daar nu onderzoek naar.”

Kosteneffectiviteitsstudie

Daarnaast loopt er bij de Universiteit van Twente een kosteneffectiviteitsonderzoek naar de uitkomsten van de studie. Groenewegen: “Weegt de veronderstelde gezondheidswinst op tegen de gemaakte kosten? Vroegtijdige screening van hart- en vaatziektes betekent extra werkdruk voor de huisartsenpraktijk. Het kost tijd, geld en personeel. Anderzijds kan eerdere opsporing zorgen voor minder dure ziekenhuisopnames. We brengen deze kosten-batenanalyse nu in kaart. Pas als de uitkomst daarvan positief blijkt, dat weten we binnen enkele maanden, kunnen we afwegen om vroegtijdige opsporing van hart- en vaatziektes bij deze risicopatiënten op te nemen in de ketenzorgprogramma’s COPD en Diabetes. Dat zou een prachtige uitkomst zijn van de studie.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?

‘Iedereen heeft recht op zorg’

Ongedocumenteerde in je spreekkamer? Er is meer mogelijk dan je denkt, stellen Amarylle van Doorn en Daan Frehe. Een afwerende houding is hierbij als zorgverlener niet gewenst. “De enige voorwaarde is dat je jezelf bij het CAK moet aansluiten. Veel zorgaanbieders weten dat niet.”

Veel kortere wachttijden en 100% tevredenheid bij patiënten: hoe dan?

Door een deel van de planbare behandelingen te organiseren als focuskliniek, zijn wachtlijsten in Gelre ziekenhuizen drastisch verkort, vertellen Harm Willem Palamba en Anneke Oosterwechel. “Voorheen deden we zes operaties per dag, nu kunnen we er negen doen.”

‘Ik heb zo’n ander contact met de patiënt’

Livemuziek stimuleert het herstel van ouderen na een operatie en het contact met de verpleegkundige, vertelt Hanneke van der Wal-Huisman. “Wat de patiënt nodig heeft, gaat niet alleen over technisch dingen. Zorg verlenen gaat ook om medemenselijk contact.”

Casus: vrouw met forse dyspnoe

Een vrouw van 19 jaar met inspanningsastma meldt zich met een snel opgekomen, forse dyspnoe. De dyspnoe kenmerkt zich door een in- en expiratoire hoorbare ademhaling, met stridoreuze momenten. Wat is uw diagnose?

De narcistische patiënt: grenzen stellen met passende vleierij

“Artsen die problemen ervaren van narcistische patiënten voelen zich geïntimideerd, gekleineerd en niet serieus genomen, waardoor ze veel stress ervaren”, aldus Thom van den Heuvel. Hij vertelt over de narcistische patiënt, diens gedrag herkennen en ermee omgaan.

‘Huisartsen en apothekers moeten samen­werken tégen het preferentie­beleid’

Apothekers en huisartsen moeten gaan samenwerken tégen het preferentiebeleid van de zorgverzekeraars om de geneesmiddeltekorten aan de kaak te stellen, vindt Dennis Boon. Hij wil hier een petitie voor starten. “Er zijn veel aanwijzingen dat het tij aan het keren is.”

‘Groene planeet, groene zorg’: actie in de zorgsector is nodig  

Psychiater Jurjen Luykx is trots op zijn boek ‘Groene planeet, groene zorg’. De beknopte gids moet de zorgsector inspireren en helpen om te verduurzamen. “De zorg is verantwoordelijk voor zeven procent van de CO2-uitstoot.”

Casus: vrouw met hevige diarree en kortademigheid

Een vrouw klaagt over hevige diarree en kortademigheid. Daarnaast voelt zij zich zwak en is zij 10 kg afgevallen in de laatste 3 maanden. Wat is uw diagnose?

Videoconsult vs. fysiek consult: waar zitten de verschillen?

Broer en zus Martijn Stommel en Wyke Stommel onderzochten de verschillen tussen video- en fysieke consulten. Dit kan helpen bij goede implementatie van videoconsulten. “Patiënten moeten soms lang reizen. Dat is belastend, het kost tijd en meestal moet iemand mee.”


0
Laat een reactie achterx