Status astmaticus: stoppen met roken en goede nazorg

In Nederland worden jaarlijks ongeveer 100 kinderen op de intensive care opgenomen met een ernstige acute astma-aanval (status astmaticus). Promovenda Shelley Boeschoten (Erasmus MC) onderzocht de risicofactoren voor – en uitkomsten van – IC-opname bij kinderen met een status astmaticus. Haar onderzoek benadrukt hoe belangrijk het is dat de verzorgers van de kinderen stoppen met roken én dat de kinderen en hun verzorgers goede nazorg krijgen na de IC-opname.

Bij een status astmaticus is de astma-exacerbatie zo hevig dat de standaardbehandeling voor ernstige acute exacerbaties, bestaande uit continue verneveling van salbutamol in combinatie met systemische corticosteroïden, onvoldoende verlichting van de klachten geeft. De situatie kan zelfs zo ernstig of levensbedreigend zijn dat een kind moet worden opgenomen op de intensive care.

Risicofactoren voor IC-opname

Shelly Boeschoten onderzocht wat de belangrijkste risicofactoren zijn voor opname op een kinder-IC bij een status astmaticus. Hiervoor verrichtte zij een prospectieve multicenter studie onder 221 kinderen die vanwege een ernstige astma-aanval werden opgenomen op een kinder-IC (n=110) of kinderafdeling van het ziekenhuis (n=111).
De studie laat zien dat vooral kinderen die ouder zijn, kinderen die voorafgaand aan opname langer dan een week klachten hebben, en kinderen die zijn blootgesteld aan sigarettenrook een hoger risico hebben op IC-opname.

Opvolging na opname

Boeschoten keek niet alleen naar de risicofactoren voor IC-opname. Zij volgde de kinderen en hun verzorgers ook ná hun opname in het ziekenhuis. Drie tot negen maanden na ontslag verzamelde zij informatie over hun kwaliteit van leven en psychosociale uitkomsten, zoals posttraumatische stresssymptomen. Voor de kinderen onderzocht zij ook de klinische uitkomsten zoals astmasymptomen, medicatiegebruik en heropnames.
Kinderen die waren opgenomen op de kinder-IC hadden evenveel astmasymptomen als kinderen die waren opgenomen op de reguliere kinderafdeling. Wel gebruikten zij meer astmamedicatie en werden zij vaker heropgenomen. De astma-gerelateerde kwaliteit van leven en het voorkomen van posttraumatische stresssymptomen, emotionele problemen en gedragsproblemen was vergelijkbaar tussen de twee groepen kinderen. De verzorgers van de kinderen die op de IC hadden gelegen hadden vaker last van posttraumatische stress symptomen dan de verzorgers van kinderen die werden opgenomen op de kinderafdeling.

“Het is belangrijk dat huisartsen en kinderartsen zich bewust zijn van vermijdbare risicofactoren”

Stoppen met roken

Op basis van haar onderzoek concludeert Boeschoten dat het, waar het gaat om de risicofactoren voor IC-opname, belangrijk is dat huisartsen en kinderartsen zich bewust zijn van vermijdbare risicofactoren. Bij kinderen die al langere tijd ernstige astmasymptomen hebben is het belangrijk om snel en waakzaam te handelen. Daarnaast onderstrepen de studieresultaten het belang van stoppen met roken onder verzorgers van kinderen.
Wat betreft de uitkomsten na de IC-opname beveelt Boeschoten aan dat monitoring van astmasymptomen en psychosociale screening van de kinderen en hun ouders na een IC-opname onderdeel zou moeten uitmaken van de standaardzorg na een IC-opname.

De promotie van Shelley Boeschoten vond plaats op 11 januari 2023 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. De titel van haar proefschrift is ‘A Matter of Life and Breath – Children with severe acute asthma admitted to the pediatric intensive care unit’.
Naast de risicofactoren voor – en uitkomsten van – IC-opname bij een status astmaticus bij kinderen onderzocht zij ook wat de huidige behandelingen zijn van kinderen met een status astmaticus binnen Europese kinder-IC’s en wat de effectiviteit is van een bolus salbutamol intraveneus naast continue intraveneuze toediening van salbutamol op de IC.

Lees meer over: