‘Sterilisatie duurt vijf minuten, het herstellen ruim een uur’

Jaarlijks laten zo’n 20.000 mannen zich steriliseren. Een knip en twee knoopjes in de zaadleider en klaar is Kees. Een deel krijgt echter spijt van die ingreep. En daar komt uroloog Erich Taubert om de hoek kijken. Hij werkt in het Doetinchemse Slingeland ziekenhuis bij de Vasovasokliniek en is inmiddels zeer bedreven in vasovasostomie, waardoor de sterilisatie ongedaan gemaakt wordt. “We krijgen nog steeds regelmatig geboortekaartjes.”

Voordat Erich Taubert bij het Slingeland ziekenhuis ging werken, deed hij urologische ervaring op in Engeland en Tanzania. Daar deed hij de liefde voor reconstructieve chirurgie op, en dan met name in de urologie. “Vasovasostomie is daar een belangrijk onderdeel van. Ik kan nu herstellen wat ooit kapot is gemaakt. Daar ligt echt mijn passie. In Afrika kwam ik veel in aanraking met trauma aan het genitaal en ik werd er op die manier steeds bedrevener in. Het is geen raketwetenschap. Met simpele gereedschappen zoals een micropincet en vergrootglas kun je al een heel eind komen.”

Balletje gaat rollen

In 2004 lieten Taubert en zijn collega Arno Geboers tijdens een open dag van het Slingeland zien hoe ze kapotte zaadleiders van muizen weer aan elkaar knoopten. “Die hersteloperatie sloeg enorm aan bij het publiek. We gaven aan dat we dit ook bij mensen deden, alleen destijds nog maar een enkele keer per jaar. Toen is het balletje gaan rollen. We zetten de kliniek op, maakten een effectieve website en in combinatie met de mond-tot-mondreclame kwamen er steeds meer mensen naar ons toe. Momenteel voeren we jaarlijks zo’n 100 tot 150 ingrepen uit voor refertilisatie. Ook urologen Esther Remijn en Ilse van den Dungen helpen mee met dit grote aantal hersteloperaties.”

“Door veel oefenen hebben we de duur van de ingreep al kunnen halveren”

De ingreep

De vasovasostomie is een operatie waarbij de doorgeknipte zaadleiders opnieuw worden verbonden. De uroloog gebruikt hierbij een loepbril met 3,5 maal vergroting. De ingreep begint vaak met het verwijderen van littekenweefsel of een zaadophoping. Zodra het zaad weer vrij kan stromen, worden de zaadleiders zorgvuldig aan elkaar gehecht. “Sterilisatie duurt ongeveer vijf minuten, maar het herstellen dus ruim een uur. In het begin was dat zelfs twee uur, maar door veel oefenen hebben we dat al kunnen halveren.” Na de operatie krijgt de patiënt pijnstilling die acht uur werkt. Na een korte observatie en instructies van de verpleegkundige mag hij naar huis. Voorheen verbleven patiënten langer in het ziekenhuis, maar dit is niet meer nodig. Een week rust wordt aanbevolen. Na twee maanden wordt gecontroleerd of er zaadcellen in het sperma zitten. De kans op een zwangerschap hangt vervolgens af van de kwaliteit van de aansluiting, de leeftijd en vruchtbaarheid van de vrouw en vooral hoe lang geleden de sterilisatie was. “Hoe langer het geleden is, hoe kleiner de kans op succes.”

“Het is best prijzig als je niet een deel vergoed krijgt”

Massa-effect

De Vasovasokliniek is inmiddels de grootste van Nederland voor refertilisatie. “In het hele land voeren urologen de ingreep zo’n 300 keer per jaar uit. Ruim een derde daarvan verrichten wij. Door die specialisatie worden we steeds beter, met als gevolg een succespercentage van 85%. Elders ligt dat een stuk lager, op 60%. Dat komt door simpelweg vaak de ingreep uitvoeren. Want zoals ik al zei, het is geen hele moeilijke ingreep als je hem eenmaal onder de knie hebt. Maar toch word je beter door het veel te doen. We doen niks anders dan andere urologen. Alleen sneller, vaker en daardoor uiteindelijk beter. Dat is het massa-effect, wat op veel plekken in de gezondheidszorg zichtbaar is: een hoog volume leidt tot een hoger succespercentage. Daar komt bij dat we elkaar opleiden. Uit cijfers blijkt dan ook dat we allemaal ongeveer even goed zijn. We zijn even snel, het succespercentage is vrijwel gelijk.”

Vergoeding

De kliniek is tot dusver erg succesvol. “We krijgen nog steeds regelmatig geboortekaartjes”, lacht Taubert. Maar hij vreest wel dat door het terugtrekken van vergoeding voor de ingreep, de bezoekersaantallen wat lager zullen worden. “Hoe dat verder in de toekomst gaat weet ik niet. Maar het is best prijzig als je niet een deel vergoed krijgt.”

Meer informatie? www.vasovasokliniek.nl

Lees meer over: