DOQ

Stichting Eardrop zet zich in voor oorzorg in Afrika

Stichting Eardrop zet zich al vier decennia in voor oorzorg in Kenia en vanaf 2007 ook in Ethiopië. Medische KNO-teams en audiologische teams brengen kennis en kunde over aan lokale collega’s. Zij opereren samen, screenen kinderen op doofheid en slechthorendheid en voorzien hen zo nodig van hoortoestellen. Bas Roukema, KNO-arts in Tergooi ziekenhuis in de regio Hilversum, is sinds 2009 betrokken bij de stichting.

In sommige Oost-Afrikaanse landen is slechthorendheid een maatschappelijk probleem: dove of slechthorende kinderen worden vaak nog gezien als ‘geestelijk niet in orde’. Daardoor raken deze kinderen snel geïsoleerd en hebben zij weinig toekomst. De situatie is wel al beter dan voorheen, weet Bas Roukema. “Door onderwijs weten zorgmedewerkers in de lokale gezondheidszorg dat slechthorendheid komt door bijvoorbeeld een chronische en verwaarloosde middenoorontsteking. In Nederland geven we zo’n kind oordruppels waarmee de ontsteking binnen een paar dagen tot een week voorbij is. In Afrika houdt de ontsteking aan waardoor het hele trommelvlies kan verdwijnen. Met als gevolg sterk gehoorverlies, minder taal-spraakontwikkeling en minder goed kunnen meekomen met leeftijdgenoten.”

“Er is nu een volwaardige KNO-opleiding in het universiteitsziekenhuis in Nairobi”

KNO-arts Bas Roukema

Volwaardige KNO-opleiding

Stichting Eardrop vraagt aandacht voor dit probleem. Bij de start in 1983 haalde de stichting enkele kinderen naar Nederland om hier te opereren. “Maar dat was niet efficiënt,” vertelt Roukema, die als zoon van een tropenarts is geboren in Nigeria en daardoor een speciale band heeft met Afrika. “We gingen in Nairobi zorgpersoneel opleiden tot KNO-arts. Met name in de oorchirurgie, maar ook in het afnemen van hoortesten, het screenen van jonge dove kinderen en het tijdig aanmeten van hoortoestellen. Er is nu een volwaardige KNO-opleiding in het universiteitsziekenhuis in Nairobi. Die draait goed en lokaal zijn er inmiddels veel KNO-artsen.”

Het belangrijkste doel van Eardrop ligt nu bij scholing in ooroperaties. Roukema: “We gaan twee keer per jaar een week naar Nairobi voor onderwijs aan KNO-artsen in opleiding, samen met lokale docenten en KNO-artsen. In een soort boorlab leren de aankomende artsen de techniek van een ooroperatie. Daarnaast is er een orencursus, waar KNO-artsen uit andere Afrikaanse landen naartoe komen en de kennis mee terugnemen naar hun eigen ziekenhuis. Er is nu ook een boorlab in Zambia, opgezet door een arts die is opgeleid in Nairobi. Zo verspreidt de kennis en kunde zich grotendeels door de lokale zorgmedewerkers zelf.”

“In Nederland zijn veel zaken goed geregeld, maar daar moet je je aanpassen en veel improviseren”

Gespecialiseerde verpleegkundigen

Dat laatste is de basis van het werk van Eardrop: samenwerken als gelijkwaardige partners. Roukema heeft tijdens zijn eigen KNO-opleiding in Nederland geholpen om het onderwijs voor Clinical Officers in Kenia op te zetten. Hij legt uit: “Clinical Officers zijn als het ware de huisartsen in Afrikaanse landen. Het zijn geen artsen maar zeer gespecialiseerde verpleegkundigen die actief zijn in de plattelandsgebieden. Zij herkennen en behandelen ziektes en verwijzen patiënten eventueel door. Als je hen goed onderwijs geeft, heeft dat veel bereik. We leren hen om oorontsteking te herkennen en te behandelen of patiënten door te verwijzen naar een KNO-arts. Dit wordt gedaan in samenwerking met onze KNO-artsen in opleiding en Afrikaanse KNO-artsen.”

Roukema gaat zelf elk jaar naar Afrika. In april a.s. gaat hij met een collega ruim een week naar Nairobi om in het Kenyatta universiteitsziekenhuis lokale KNO-artsen te helpen met de orencursus en voor de begeleiding bij operaties. Voor regionale en internationale KNO-artsen is er bovendien een cursus in samenwerking met het bedrijf Zeiss, dat oormicroscopen levert om operaties te kunnen verrichten. “Zo’n cursus wordt ook in Nijmegen gegeven aan KNO-artsen. Een aantal van die microscopen, die nog zo goed als nieuw zijn, kan Eardrop overnemen. Die sturen we ook naar Addis Abeba in Ethiopië, waar we bezig zijn om eveneens een boorlab op te zetten voor onderwijs.”

Lokaal zorg verlenen

Waar vroeger lokale artsen na hun opleiding nogal eens vertrokken om elders te gaan werken, ziet Roukema nu een grote motivatie om te blijven en lokaal zorg te verlenen. “De samenwerking is heel plezierig en geeft iedereen veel energie. De zorg daar is interessant en leerzaam voor ons. In Nederland zijn veel zaken goed geregeld, maar daar moet je je aanpassen en veel improviseren. En de oorontstekingen die we daar zien, zijn veel meer vergevorderd dan in Westerse landen. Hier starten we al snel met oordruppels en antibiotica. Maar daar blijven mensen met een ontsteking lopen omdat primaire zorg voor velen minder beschikbaar is. We zien bijvoorbeeld hersenabcessen als gevolg van chronische middenoorontsteking. Ook doofheid komt in die landen veel vaker voor.”

“Dokter zijn is een internationaal vak, en het is mooi om in andere landen ervaring op te doen”

Dankbaar

Roukema vindt het werk in Afrika heel dankbaar: “Onze kennis en kunde wordt goed overgenomen. Er is enorm veel potentie voor verbetering van de zorg. De basiszorg is op veel plekken al goed op orde. Daardoor is nu veel behoefte aan gespecialiseerde vakgebieden zoals de oorheelkunde. Het aanpakken van doof- en slechthorendheid zorgt ervoor dat mensen beter kunnen participeren in de maatschappij. Dat levert ook economische winst op. Het werk geeft veel voldoening. Ook in het Tergooi ziekenhuis proberen we jonge KNO-artsen te stimuleren om over de grenzen heen te kijken. Dokter zijn is een internationaal vak, en het is mooi om in andere landen ervaring op te doen.”

Lees meer over:


Voor u geselecteerde artikelen

Casus: jonge patiënt met heftige oorpijn

De 9-jarige patiënt voor u heeft de hele nacht heftige oorpijn gehad rechts. Zijn gehoor is beiderzijds goed en hij heeft geen koorts. Hij is een weinig snotterig. Wat is uw diagnose?

In Search of Stories brengt levens­verhalen tot leven

Het onderzoeksproject ‘In Search of Stories’, geleid door oncoloog Hanneke van Laarhoven, brengt verhalen van ongeneeslijk zieke patiënten tot leven. “De analyse van deze verhalen biedt inzichten die met traditionele methoden vaak over het hoofd worden gezien.”

‘Het preferentiebeleid gaat binnen nu en vier jaar op de schop’

Het preferentiebeleid is volledig doorgeslagen en moet hoognodig op de schop, vindt Aad de Groot, directeur van Zorgverzekeraar DSW. “Het is lastig te berekenen, maar we vermoeden wel dat door de lage prijzen juist andere kosten kunnen toenemen.”

‘Dokters voelen zelf de paradox van samen beslissen in de spreek­kamer’

Samen beslissen kan patiënten tijdelijk veel stress en onzekerheid bezorgen, blijkt uit onderzoek van Inge Henselmans. “Wij staan helemaal achter de beweging van samen beslissen, maar vonden dat er ook oog moest zijn voor de negatieve aspecten ervan.”

‘Het ziekenhuis kan ook zonder lachgas’

Nicolaas Sperna Weiland geeft inzicht in de duurzaamheid van lachgas. “Ik denk persoonlijk dat er ook andere pijnstilling voorhanden is om kortdurend comfort te geven. Vaak met betere pijnstillende effecten en minder nadelige milieueffecten.”

Stop met jezelf onder­mijnen: vijf stappen tegen het imposter syndroom

Bang om door de mand te vallen, prestatiegericht, conflictvermijdend? Veel jonge artsen hebben last van het imposter syndroom. Moniek de Boer geeft praktische tips. “Het ontwikkelen van een gezonde werk-privé balans en het accepteren van kwetsbaarheid is cruciaal.”

Casus: patiënt met huidkleurige papel op de rug

Een 54-jarige vrouw meldt zich bij de huisarts met een huidkleurige papel op de rug. Mevrouw heeft in haar voorgeschiedenis een basaalcelcarcinoom (BCC) gehad van het gelaat. In haar familie komt geen huidkanker voor. Wat is uw diagnose?

Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?

Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”

De overgang: hormoon­therapie helpt, maar is geen wonder­middel

Gynaecoloog Dorenda van Dijken promoot hormoontherapie bij overgangsklachten, maar noemt het geen wondermiddel voor de gezondheid op langere termijn. “We kunnen als artsen zeggen dat je de overgang moet omarmen, maar ik vind dat elke vrouw dat zelf bepaalt.”

Casus: man met opgezette en verkleurde gewrichten en zwelling linkeroor

Een 52-jarige man klaagt over pijnlijke en stijve handen. De gewrichten van beide handen en vingers zijn opgezet en blauw-paars verkleurd. Verder heeft hij klachten van moeheid en malaise. Hij heeft geen koorts. Wat is uw diagnose?


0
Laat een reactie achterx