Communicatie
Carrièresabotage: ‘Het is niet eerlijk en het kan ook jou overkomen’
Jamiu Busari onderzocht het fenomeen carrièresabotage in de medische en academische wereld. Veel respondenten herkenden het direct. Waarom blijft dit soort onrecht vaak onbesproken? “Dit fenomeen raakt ons allemaal.”
OncologIQ: een voorspelmodel dat wél wordt gebruikt in de praktijk
Veel voorspelmodellen halen de spreekkamer niet, maar Arta Hoesseini en Maarten Dorr laten zien dat het wél kan met OncologIQ. Dit prognostisch model ondersteunt het gesprek over overleving bij hoofd-halskanker. “Het is een middel, geen eindconclusie.”
Hoe AI no-shows in het ziekenhuis terugdringt
Met AI kunnen patiënten worden herkend die hun afspraak dreigen te missen, laten Annabel Seffelaar en Siem Aarts zien. Zo kunnen zij tijdig herinnerd worden aan hun afspraak. “Elke week halen we er zeker zes of zeven patiënten uit die de afspraak totaal vergeten waren.”
Waarom praten over wat écht telt eerder moet beginnen
In de palliatieve fase ervaren patiënten met gevorderde kanker vaak minder keuzevrijheid dan artsen denken, blijkt uit promotieonderzoek van Daisy Ermers. Gesprekken over wat voor patiënten echt belangrijk is, komen vaak laat op gang.
Tegenwicht bieden zonder te schreeuwen
Veel adviezen over keel, neus en oren worden al generaties lang doorgegeven, vaak zonder dat ze kloppen. KNO-arts Veronique van den Heuvel maakt korte uitlegvideo’s op social media. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om houvast te bieden bij alledaagse klachten.
Tactvol medicatieadvies geven bij laaggeletterdheid
Moeite met lezen en schrijven leidt geregeld tot verkeerd medicijngebruik, zegt Laura Vlijmincx. Met extra uitleg en eenvoudiger etiketteksten probeert zij dit probleem in de apotheek te verkleinen. “Er heerst een taboe op, dus mensen melden het niet spontaan.”
Comfort begint met woorden: praktische communicatievaardigheden om pijn te verzachten
Voormalig SEH-arts en medeoprichter van Skills4Comfort Eveline Terwindt maakt zorgverleners bewust van de impact van comfortgerichte communicatie. “Het is geen hogere wiskunde, maar het zijn eenvoudige vaardigheden die iedere zorgverlener makkelijk kan inzetten.”
‘Draag als zorgverlener de P van permissie op je voorhoofd’
Veel seksuele problemen zijn op te lossen als zorgverleners ze bespreekbaar maken, zo vertelt arts-seksuoloog Rik van Lunsen. “Stel als zorgverlener de vragen: In hoeverre beïnvloedt hetgeen waar je vandaag voor komt je seksleven? En is dat een probleem?”
Wat je verwacht, voel je: wat zorgverleners kunnen leren van placebo-effecten
Wat patiënten verwachten, beïnvloedt direct hoe zij pijn of bijwerkingen ervaren. Henriët van Middendorp legt uit hoe placebo- en nocebo-effecten werken, en hoe zorgverleners deze bewust en ethisch kunnen inzetten in de praktijk.
‘Praat met jongeren over hun alcoholgebruik’
Hanna van Roozendaal verdiept zich al jaren in het drinkgedrag van jongeren. Ze vertelt welke factoren het tij zouden kunnen keren en welke rol de zorgverlener hierin kan spelen. “Oordeelloos praten in de spreekkamer kan het verschil maken.”
De patiënt doet lastig, en dan?
Patiënten met een persoonlijkheidsstoornis kunnen soms veel losmaken, zowel in het behandeltraject als bij de arts. Thom van den Heuvel geeft handvatten voor het omgaan met deze patiëntengroep. “Het contact vraagt meer tijd en legt tegelijk emotionele druk op de arts.”
Vind meertalige zorgverleners via ikspreekmeerdan.nl
Als anios in een huisartsenpraktijk in Amsterdam merkte Daan Frehe dat taal voor veel patiënten een barrière vormt voor het krijgen van goede zorg. “Via ikspreekmeerdan.nl kan nu een zorgverlener met een gedeelde taal en cultuur gevonden worden. Dat is enorm waardevol.”
Reanimatie bespreken? Alleen als het past
Artsen vragen op de spoedeisende hulp vaak routinematig naar reanimatievoorkeuren, maar volgens Yvo Smulders is het tijd om deze standaardpraktijk eens kritisch te bekijken. “Het is helemaal niet vanzelfsprekend dat je die vraag zomaar stelt bij een routine-opname.”
Vertragen, verdragen en verbinden in moeilijke gesprekken
In de palliatieve zorg spelen niet alleen emoties bij de patiënt een rol, maar ook bij de zorgverlener. Machteld Muller legt uit hoe zelfinzicht helpt bij verbinding met je patiënt. “Herkennen van je eigen ‘rode knoppen’ helpt om uit vervelende dynamieken te blijven.”
Hoe je medische misinformatie als zorgverlener kunt aanpakken
Waarom geloven mensen dat zonnebrandcrème gevaarlijk is, of wantrouwen ze bewezen interventies zoals vaccins? Tom van Bommel vertelt over de mechanismen achter zulke overtuigingen. “Technieken waarmee misinformatie zich verspreidt, kunnen óók ten goede worden ingezet.”
‘Vrouwen hebben behoefte aan praktische informatie over menstruatie’
Lisa Zuidema waarschuwt dat schaamte en gebrek aan kennis over menstruatie vaak leiden tot uitstel of vermijden van zorg en ziet hierin een rol weggelegd voor behandelaren. “Driekwart van Nederlandse vrouwen weet niet dat hevig menstrueel bloedverlies behandelbaar is.”
Cultuursensitieve zorg in de praktijk: lessen van Mammarosa
Taal- en cultuurverschillen kunnen de communicatie met zorgverleners flink bemoeilijken. Stichting Mammarosa biedt hierin uitkomst. Samia Kasmi vertelt hoe belangrijk cultuursensitieve communicatie is, en hoe artsen hierin het verschil kunnen maken.
‘Impliciete sturing kan samen beslissen verstoren’
Het proces van samen beslissen kan worden verstoord door onbewuste aansturing op een bepaalde behandeling, aldus Anneleen Timmer en Suzanne Festen. “Misschien gaan veel behandelaars er onbewust vanuit dat de patiënt alles op alles wil zetten om de ziekte te bestrijden.”
‘Je moet soms echt vechten voor je patiënten’
Huisarts Marike Ooms werkt in verschillende asielzoekerscentra. Daar biedt ze zorg aan mensen die niet alleen kampen met medische problemen, maar ook met de onzekerheid van een onduidelijke toekomst en de last van hun verleden. “Als je iedereen open benadert, blijken de vragen en klachten vaak niet zoveel te verschillen van patiënten in een reguliere praktijk.”
‘Hoe kon ik dit nou over het hoofd zien?’
Gemiste diagnoses raken niet alleen patiënten, maar ook artsen diep, vertelt Jojanneke Kant. Ze deelt hoe zulke fouten haar werk en nachtrust beïnvloeden en hoe ze er beter mee heeft leren omgaan. “Alle typische angstklachten kwamen voorbij.”
Betere eczeemzorg door Nationaal Constitutioneel Eczeem Project
Anne-Moon van Tuyll van Serooskerken en Inge Haeck startten het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project om eczeemzorg te verbeteren. “We wilden betrouwbare informatie over constitutioneel eczeem uniformeren en toegankelijker maken voor patiënten en zorgverleners.”
Minder administratie, beter contact
AI kan artsen ondersteunen door administratieve lasten te verlichten, ziet Juliën Rezek. Transcriptietools maken automatisch verslagen, waardoor artsen meer tijd hebben voor patiënten. “Hierdoor kunnen artsen dieper ingaan op klachten, wat resulteert in betere zorg.”
Help patiënten te stoppen met roken: ‘Minder zenden en meer interacteren’
Marieke Helmus combineert kunst en innovatie om het gesprek over stoppen met roken te starten. Met tools zoals een ‘Chat met je sigaret’-chatbot en humoristische ansichtkaarten helpt ze moeilijk bereikbare groepen om na te denken over hun rookgedrag.
