Diversiteit
Rechtvaardigheid als kompas voor medisch onderzoek
Wie profiteert van medische innovaties? Wie kan meedoen aan onderzoek en wie blijft buiten beeld? Rieke van der Graaf onderzoekt hoe medisch onderzoek zo kan worden ingericht dat het niet alleen vooruitgang oplevert, maar ook rechtvaardig is.
Gelijke behandeling betekent niet altijd hetzelfde behandelen
Kinderarts Charlie Obihara schreef samen met zijn vrouw, psycholoog Dorian Maarse, het boek ‘Naar een inclusieve opleiding in de zorg’. “Als de opleiding niet meebeweegt met een steeds diverser wordende samenleving, loop je het risico dat je zorg tekortschiet.”
Vind meertalige zorgverleners via ikspreekmeerdan.nl
Als anios in een huisartsenpraktijk in Amsterdam merkte Daan Frehe dat taal voor veel patiënten een barrière vormt voor het krijgen van goede zorg. “Via ikspreekmeerdan.nl kan nu een zorgverlener met een gedeelde taal en cultuur gevonden worden. Dat is enorm waardevol.”
‘Zorg dat de digitale weg niet de enige ingang naar de maatschappij wordt’
Steeds vaker gaat zorg via de digitale weg. Nicole Goedhart onderzoekt de toegankelijkheid van de (online) samenleving en geeft tips hoe de zorgverlener de zorg toegankelijk voor iedereen houdt. “Een afstand tot de online wereld kan gezondheidsverschillen vergroten.”
‘Bevolkingsonderzoek sluit onvoldoende aan bij mensen met verstandelijke beperking’
Mensen met een verstandelijke beperking nemen veel minder vaak deel aan bevolkingsonderzoeken naar kanker dan de algemene bevolking, vertelt Amina Banda. Ook krijgen zij minder vaak vervolgonderzoek. “Deze groep kan allerlei barrières voor deelname ervaren.”
‘Vrouwen hebben behoefte aan praktische informatie over menstruatie’
Lisa Zuidema waarschuwt dat schaamte en gebrek aan kennis over menstruatie vaak leiden tot uitstel of vermijden van zorg en ziet hierin een rol weggelegd voor behandelaren. “Driekwart van Nederlandse vrouwen weet niet dat hevig menstrueel bloedverlies behandelbaar is.”
Cultuursensitieve zorg in de praktijk: lessen van Mammarosa
Taal- en cultuurverschillen kunnen de communicatie met zorgverleners flink bemoeilijken. Stichting Mammarosa biedt hierin uitkomst. Samia Kasmi vertelt hoe belangrijk cultuursensitieve communicatie is, en hoe artsen hierin het verschil kunnen maken.
Discriminatie: blinde vlek in de zorg
Zorgbestuurders hebben vaak geen zicht op discriminatie binnen hun organisatie, ontdekte Ewoud Butter. “Ze hebben geen idee van de omvang ervan, incidenten of ervaringen worden niet bijgehouden, het is geen terugkerend onderwerp tijdens de bestuurlijke overleggen.”
Belangrijke man-vrouwverschillen bij aneurysma van de aorta ascendens
Vrouwen met een aneurysma van de aorta ascendens hebben een andere presentatie, andere groeipatronen en een hoger risico op een gevaarlijke dissectie dan mannen, vonden Adine de Keijzer, Maximiliaan Notenboom en Hanneke Takkenberg.
‘Je moet soms echt vechten voor je patiënten’
Huisarts Marike Ooms werkt in verschillende asielzoekerscentra. Daar biedt ze zorg aan mensen die niet alleen kampen met medische problemen, maar ook met de onzekerheid van een onduidelijke toekomst en de last van hun verleden. “Als je iedereen open benadert, blijken de vragen en klachten vaak niet zoveel te verschillen van patiënten in een reguliere praktijk.”
‘Laten we allemaal één stapje in elkaars domein zetten’
Zorgverleners hebben nog onvoldoende oog voor het verband tussen mentale klachten, hormonale klachten en hart- en vaatziekten bij vrouwen, aldus Sandra Kooij. Meer samenwerking tussen verschillende disciplines is nodig. “Kijk bij elkaar mee. Geef elkaar advies.”
Obstructief slaapapneu treft niet alleen zware, oude mannen
In het Nederlands Slaap Instituut zien Lisette Venekamp en haar collega’s veel patiënten met obstructieve slaapapneu. Toch wordt deze aandoening vaak gemist door collega-artsen. “Ook vrouwen en mensen zonder overgewicht kunnen slaapapneu hebben.”
‘Voor het hart is zwangerschap net topsport’
Voorafgaand aan een zwangerschap zouden het hart en de vaten in optimale conditie moeten zijn, betoogt cardioloog Chahinda Ghossein. Hypertensieve zwangerschapsstoornis kan permanente schade aanrichten. Betere screening is in het belang van moeder én kind.
Vrouwen minder profijt van ARB’s op cardiovasculair gebied
Bij patiënten met diabetes type 2 en nierziekte zijn ARB’s even effectief tegen nierfalen bij mannen en vrouwen. Op cardiovasculair gebied hebben mannen echter meer baat. Hiddo Lambers Heerspink: “Dit onderstreept het belang om sekse-specifieke effecten van nieuwe therapieën te onderzoeken.”
Over bias, gezondheidsverschillen en racisme in de gezondheidszorg
Alana Helberg-Proctor legt uit hoe ‘de witte man’ nog steeds de standaard is in de gezondheidszorg, met gevolgen voor andere bevolkingsgroepen. “Iedereen die niet tot deze referentiegroep behoort, kan benadeeld worden. Want de zorg is niet primair op hen afgestemd.”
Minder PIM’s bij dementiepatiënten met migratieachtergrond
Ondanks andere verwachtingen ontdekte Bianca Strooij dat niet-passende medicatie minder vaak wordt voorgeschreven aan dementiepatiënten met een migratieachtergrond dan bij de patiënten zonder migratieachtergrond. “Mogelijk worden gedragsproblemen minder herkend.”
Meer vrouwgericht onderzoek naar hersenbloedingen nodig
Er is te weinig kennis over hersenbloedingen bij vrouwen, terwijl de zwangerschap en de menopauze het risico hierop verhogen, concludeerde Mariam Ali. “We streven naar een inclusievere zorg door vrouwen aan te moedigen deel te nemen aan onderzoeken.”
Waarom moet ik als arts aandacht hebben voor lhbtiq+?
Zichtbaarheid en veiligheid zijn belangrijk bij het omgaan met lhbtiq+-ers in de zorg, pleit longarts Karin Pool. Ze geeft praktische tips voor zorgverleners en zorginstellingen. “Met kleine aanpassingen, bijvoorbeeld in taalgebruik, maak je al een groot verschil.”
‘Iedereen heeft recht op zorg’
Ongedocumenteerde in je spreekkamer? Er is meer mogelijk dan je denkt, stellen Amarylle van Doorn en Daan Frehe. Een afwerende houding is hierbij als zorgverlener niet gewenst. “De enige voorwaarde is dat je jezelf bij het CAK moet aansluiten. Veel zorgaanbieders weten dat niet.”
Is etniciteit een achterhaalde parameter bij longfunctietests?
De discussie houdt aan: zorgt etniciteit als factor voor spirometrie voor onderdiagnose bij astma of COPD? Lisette van den Bemt legt uit hoe het zit. “Het gebruik van etniciteit in de zorg moeten we beperken. Voor spirometrie is dit mogelijk op termijn niet meer nodig.”
Meer rolmodellen nodig in het medisch onderwijs
“De gezondheidszorg moet een afspiegeling zijn van de samenleving, dat is nu niet zo”, vindt Rashmi Kusurkar, hoogleraar inclusie en motivatie in medisch onderwijs. Er is behoefte aan meer inclusiviteit en diversiteit binnen het medisch onderwijs.
‘‘Minder eten en meer bewegen’ is echt een misvatting’
Mensen met obesitas hebben vaak te maken met negatieve vooroordelen, ook in de zorg. Daardoor vermindert de kwaliteit van zorg, legt Paige Crompvoets uit. “Uit mijn onderzoek bleek dat mensen met obesitas soms belachelijk gemaakt worden door hun zorgverleners.”
Aandacht voor sterven
Rozemarijn van Bruchem-Visser pleit voor meer aandacht voor het stervensproces van de patiënt vanuit de zorgverlener. “Het ontbreekt vaak aan kennis over de praktische aspecten. Dat maakt het lastig om het gesprek te openen voor veel zorgverleners.”
