DOQ

Oncologie

Casus: patiënte met klachten in de bovenbuik

Een patiënte is al langere tijd bekend met klachten in de bovenbuik met wisselende cholestase zonder hyperbilirubinemie. Een echo toonde een uitgezette ductus choledochus met galstenen. Wat is uw diagnose?

TIL-therapie vergoed, maar nog niet breed beschikbaar

Het AVL ontwikkelde de TIL-therapie voor patiënten met uitgezaaid melanoom en mag deze jaarlijks voor 50 patiënten produceren. Onderzoeker en internist-oncoloog John Haanen: “Dit onderzoek laat zien dat academisch farmaceutisch onderzoek zonder winstbejag mogelijk is.”

Zoutrestrictie helpt om bijwerking oncolytica te voorkomen

Een zoutbeperkt dieet helpt hoge bloeddruk als bijwerking van VEGF-remmers te voorkomen. Dit blijkt uit onderzoek van verpleegkundig specialist Leni van Doorn. “Zoutbeperking is een relevante interventie, die bovendien goedkoop is en eenvoudig uit te voeren.”

‘Maak seksuali­teit bij prostaat­kanker bespreekbaar’

Recent verscheen een internationale richtlijn van Movember voor seksuele gezondheid bij prostaatkanker. Binnenkort is er de nieuwe Nederlandse richtlijn Prostaatkanker, mét aparte module over seksuele gezondheid. Radiotherapeut Incrocci, betrokken bij beide richtlijnen, vertelt erover.

Hoge deelname drie screenings­pro­gramma’s kanker

Onderzoekers van Erasmus MC analyseerden hoeveel vrouwen deelnamen aan alle screenings-programma’s voor kanker, en welke factoren hierbij van invloed waren. Kennis over hun deelname aan deze programma’s kan gebruikt worden om de participatie te verbeteren.

Neoadjuvante immuuntherapie effectief bij MMR-deficiënt coloncarcinoom

“Het indrukwekkendst was dat bijna alle patiënten (99%) een pathologische respons hadden. 95% had een complete of bijna complete respons en 67% een pathologische complete respons. Echt een fantastisch resultaat”, zegt internist-oncoloog Chalabi.


Prostaat­tumoren opgespoord met radio­activiteit en fluo­rescentie

“PSMA-liganden gekoppeld met het radioactieve isotoop zirkoon-89 helpen bij de efficiëntere diagnostiek van prostaatkanker”, ontdekte biomedisch wetenschapper Yvonne Derks die onlangs hierop promoveerde.

‘PSMA-therapie heeft de ziekte heel beperkt weten te houden’

Arts-onderzoeker Bastiaan Privé deed bij een kleine groep prostaatkanker- patiënten met gerecidiveerde ziekte en nog maar weinig metastasen een pilotonderzoek naar behandeling met Lutetium-PSMA. “Bij 3 heren konden we systemische behandeling met ± 29 maanden uitstellen.”

Casus: vrouw, vlekjes in mond, op wangslijmvlies en tong

Een vrouw presenteert zich op uw spreekuur met sinds enkele maanden bestaande vlekjes in de mond. Het begon met een donker vlekje op het wangslijmvlies, maar nu zitten er ook enkele kleine vlekjes en een grotere vlek op de tong. Wat is uw diagnose?

Borstkanker: erken klachten, ook lange tijd na behandeling

“Wees je als huisarts ervan bewust dat vrouwen – ook na genezing – nog klachten kunnen ervaren die mogelijk samenhangen met de behandeling van borstkanker”, zegt huisarts en onderzoeker Accord-Maass. “Denk aan vermoeidheidsklachten, depressieve klachten en milde cardiale disfunctie.”

Samen werken aan preventie derma­tolo­gische bij­werkingen kanker

“Met hoofdhuidkoelingen kun je haaruitval bij chemotherapie verminderen, met koelingen van de handpalmen en voetzolen rem je hand-voetsyndroom en nagelafwijkingen”, aldus onco-dermatoloog Annemie Galimont.

App helpt eerder complicaties signaleren na grote operatie

Een halvering van complicaties en sterfgevallen. Daarvoor zorgt de app waarmee patiënten na een Whipple-operatie nauwkeurig worden gemonitord op het ontwikkelen van complicaties. Promovenda Jasmijn Smits: “Heel bijzonder dat een appje de zorg zo goed kan verbeteren.”

‘We kunnen veel leed voorkomen’

“Het is indrukwekkend hoeveel impact een gezonde leefstijl heeft op morbiditeit en mortaliteit.
Mijn collega’s moeten dat weten, maar vooral ook zelf ervaren”, is de stellige overtuiging van internist-oncoloog Daniëlle Verbeek.

Minder diagnoses huidkanker door lockdown

Tijdens de eerste lockdown – van maart tot mei 2020 – ‘vingen’ huisartsen en dermatologen 29% minder plaveiselcelcarcinomen en 50% minder basaalcelcarcinomen. De gevolgen hiervan lijken vooralsnog mee te vallen.

Casus: vrouw met rode plek aan rechterduim

Een vrouw bezoekt het spreekuur met een rode plek aan de rechterduim, die reeds enkele jaren bestaat. Behandeling met een corticosteroïdenhoudende crème had geen enkel effect. Wat is uw diagnose?

‘Samen beslissen? Koppel ict-systemen en zwak AVG af’

Samen beslissen en waardegedreven zorg komen pas écht van de grond als we beter gebruikmaken van bestaande data over patiëntuitkomsten, zegt plastisch chirurg Marc Mureau. “Daarvoor is koppeling van ict-systemen van zorginstellingen nodig én een minder strikte omgang met de AVG”, aldus de nieuwe hoogleraar.

Betere zorg rond vruchtbaarheid van meisjes met kanker

“We willen voorkomen dat het op volwassen leeftijd als verrassing komt dat je niet meer zwanger kunt worden door de behandeling die je kreeg als kind,” zegt arts-onderzoeker oncofertiliteit drs. Madeleine van der Perk.

Veel nieuwe data en inzichten over borstkanker tijdens zwangerschap

Zwangere vrouwen hebben vaker HER2-positieve of triple-negatieve borstkanker, met een slechtere prognose. “We dachten dat de toegenomen hormonenstroom tijdens de zwangerschap waarschijnlijk de oorzaak van de borstkanker zou zijn, maar kennelijk is dat niet zo”, zegt medisch oncoloog Britt Suelmann.

Beter Samen Beslissen: wat is écht belangrijk voor de patiënt?

“Wat artsen nog niet altijd doen, is écht achterhalen wat voor een specifieke patiënt belangrijk is, zodat je de voorliggende keuze in zijn of haar context kunt passen. Dat is ook het moeilijkste van samen beslissen”, denkt gynaecologisch oncoloog Annemijn Aarts.

Kankerpatiënt van vandaag: de hartpatiënt van morgen?

Hartfalen, coronairlijden, klepafwijkingen, ritmestoornissen, pericarditis; de lijst met hartcomplicaties door kankerbehandelingen is lang. “Toch staat het risico op hartschade door kankerbehandeling bij veel medisch specialisten nog niet scherp op het netvlies”, stelt dr. David Haitsma, cardioloog bij de Hartkliniek in Oisterwijk.

Hoe preventieve zorg slimmer in te zetten?

Efficiëntere screening zou kunnen leiden tot betere gezondheid van de patiënt en minder druk op de zorg. Dat zegt hoogleraar gastro-intestinale oncologie Manon Spaander uit het Erasmus MC. “Kanker brengt zoveel verdriet. Het is een grote drijfveer om dat te voorkomen.”

Therapeutisch longkankervaccin: perspectief voor patiënt die niet reageert op checkpointremmers

Prof. Sjoerd van der Burg vertelt over hoopgevend onderzoek. “Eerder wisten we nog niets over de regulatie van T-cel-responsen. Inmiddels hebben we van voorgaande trials geleerd dat vele facetten een negatief effect hebben op de klinische effectiviteit van therapeutische vaccins. Deze kennis en ervaring verwerken we in de ontwikkeling van dit nieuwe therapeutische vaccin.”

Alvleesklierkanker: nog veel winst te behalen

Alvleesklierkanker veroorzaakt lange tijd weinig klachten. Bij meer dan de helft van de patiënten is de ziekte bij diagnose al uitgezaaid. Het is de kankervorm met de minst gunstige overlevingscijfers. “Het probleem bij de vele studies van de afgelopen jaren is geweest dat die altijd een one size fits all-aanpak hebben gehanteerd”, aldus Internist-oncoloog Wilmink.





Onderzoekers meten spieront­spanning met magnetische hersen­stimulatie

Een nieuwe techniek om spierontspanning te meten kan bepalen of er sprake is van een onderliggende spierziekte. Joery Molenaar legt uit hoe het werkt. “Deze methode is complementair aan bestaande onderzoeken zoals het EMG, een CK-bepaling en een spierecho.”

Cranberries bij urineweg­infecties effectief, maar niet voor iedereen

Tot voor kort was er weinig degelijk bewijs voor de werkzaamheid van cranberries bij (recidiverende) urineweginfecties. Een onlangs gepubliceerde Cochrane-review toont nu de effectiviteit aan, alhoewel hier kanttekeningen bij te plaatsen zijn.

De toekomst van robots in de chirurgie

Chirurgische robots gaan de zorg waarschijnlijk ingrijpend veranderen. Maar we moeten zorgen dat die ontwikkeling echt meerwaarde heeft voor de zorg, stelt Maroeska Rovers. “Robots maken de zorg pas goedkoper als die iets anders vervangen, bijvoorbeeld OK-personeel.”

Biosimilars leiden tot drastische besparingen, maar toekomst onzeker

De komst van biosimilars heeft de uitgaven aan biologische geneesmiddelen drastisch laten dalen. Maar blijft het hierdoor in de toekomst interessant om nieuwe biosimilars te ontwikkelen? Anke Lambooij geeft uitleg. “We moeten een kaalslag op de markt zien te voorkomen.”

Hoest blijkt bij meeste tbc-patiënten afwezig: hoe sporen we de ziekte dan op?

Vier op de vijf tuberculosepatiënten hoesten niet hardnekkig, maar zijn waarschijnlijk wel besmettelijk, blijkt uit onderzoek van Frank Cobelens. Hoe kan dat en wat heeft dat voor gevolgen voor de bestrijding van de ziekte wereldwijd én in Nederland?

Zeldzame kanker vraagt om actievere begeleiding

Eline de Heus ziet dat patiënten met een zeldzame kanker meer en betere begeleiding nodig hebben. “Artsen denken vaak ‘deze patiënt kan ik wel zelf behandelen’. Patiënten zouden ervan profiteren als ze sneller worden doorgestuurd naar een expertisecentrum.”

‘Ik vind dit een goed voorbeeld van hoe je netwerkzorg kunt organiseren’

Een landelijk netwerk van shared care ziekenhuizen ondersteunt het Prinses Máxima Centrum in de behandeling van kinderen met kanker. Ook voor de betrokken zorgverleners zijn er pluspunten, vertelt Menco Weismuller. “Ons team ziet meer kinderen met complexe pathologie.”

Chronische rugklachten? Diagnose axiale spondyloar­tritis nu sneller vast te stellen

Floris van Gaalen vond dat een betrouwbare diagnose van axiale spondyloartritis al mogelijk is na een eerste bezoek aan de reumatoloog wegens chronische rugpijn. En dat kan veel winst leveren. “We kunnen de ontstekingen die de klachten veroorzaken vrij goed behandelen.”

Ontstekings­reactie belemmert genezing brandwond

Ernstige brandwonden gaan gepaard met een hevige immuunrespons, waardoor ze lastiger genezen dan andere wonden. Patrick Mulder onderzocht het onderliggend mechanisme van de ontstekingsreactie én ontwikkelde een model om brandwonden proefdiervrij te bestuderen.